"Үлкен ойыннан" - "Зор пайдаға": Қазақстанның Ауғанстандағы стратегиясы
Сурет: ЖИ
Қазақстан Президенттің Ауғанстан бойынша арнаулы өкілі Еркін Тұқымов пен Nightingale International геосаяси талдау агенттігінің тең құрылтайшысы Элданиз Гусейнов The National Interest басылымына жарияланған мақаласында Қазақстанның Ауғанстанға қатысты стратегиясы туралы баяндады.
Ауғанстанның болашағы Орталық Азия үшін негізгі стратегиялық бағыттардың бірі болып қала береді. Қазақстан экономикалық ынтымақтастықты, көлік байланысын және инвестициялық жобаларды дамытуды ел мен өңірдің ұзақ мерзімді тұрақтылығының негізі ретінде қарастырады. Бұл ұстаным Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев ұсынған "Үлкен ойыннан" - "Зор пайдаға" көшу тұжырымдамасына негізделген.
Кабулда билік ауысқанына бес жылға жуық уақыт өтсе де, Астана қазіргі ауған билігін ресми мойындамай-ақ, Ауғанстанмен прагматикалық ынтымақтастық моделін дәйекті түрде қалыптастырып келе жатқанын атап өтті. Оның негізі - сауда, өнеркәсіптік кооперация, көлік инфрақұрылымы және инвестициялық жобаларды дамыту. Мұндай тәсіл Ауғанстанның тұрақты дамуына жағдай жасап, бүкіл Орталық Азиядағы қауіпсіздікті нығайтуға бағытталған.
Бұл стратегияда экономикалық ынтымақтастық басты орын алады. Атап айтсақ, 2025 жылы Қазақстан мен Ауғанстан арасындағы тауар айналымы 541,8 млн АҚШ долларын құраған. Оның ішінде 500 млн АҚШ долларынан астамы Қазақстан экспортына тиесілі болса, Ауғанстаннан импорт көлемі шамамен 23 млн АҚШ долларын құрайды. 2024 жылы қол қойылған жол картасына сәйкес, тараптар өзара сауда көлемін 3 млрд АҚШ долларына дейін ұлғайтуды жоспарлап отыр.
Сонымен қатар, ынтымақтастық астық пен ұн жеткізумен ғана шектелмейді. Қазақстан ауған ауыл шаруашылығы өнімдері үшін өз нарығын ашып, бірлескен өнеркәсіптік жобаларды іске асыруда. Атап айтқанда, қазақстандық кәсіпорындарда өңдеу үшін жыл сайын 30 мың тонна мырыш кенін жеткізуге арналған жалпы құны 18,88 млн АҚШ долларына келісімшарт жасалды. Бұдан бөлек, хром кен орындарын игеру, бериллий шикізатын жеткізу және Мазари-Шарифтегі азот зауытын жаңғырту жобалары қарастырылып жатыр.
Перспективалы бағыттардың бірі - жоғары технологиялар саласындағы ынтымақтастық болып табылмақ. Тараптар 45 млн АҚШ долларына келісім жасасып, жасанды интеллект негізіндегі диагностикалық жабдықтарды жеткізуге, Ауғанстанның денсаулық сақтау жүйесін цифрландыруға және ұлттық телемедицина желісін құруға уағдаласты.
Сондай-ақ, екі ел арасындағы көлік дәліздерін дамыту да ерекше маңызға ие. Қазақстан Ауғанстан аумағы арқылы Үнді мұхиты порттарына шығатын теміржол желісін кеңейтуге мүдделі. Мұндай бағыттар өңірлік сауданы нығайтудың, транзиттік әлеуетті арттырудың және экспорттық маршруттарды әртараптандырудың маңызды тетігі ретінде қарастырылады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Израильде Қазақстандағы конституциялық реформа мен сайлау мәселесі талқыланды
Сурет: ЖИ
Қазақстанның Израильдегі елшілігінде өткен дөңгелек үстел барысында еліміздегі конституциялық реформа мен алдағы Құрылтай депутаттарының сайлау мәселесі талқыланды, деп хабарлайды ҚР СІМ баспасөз қызметінен.
Кездесуге Израиль бұқаралық ақпарат құралдарының өкілдері, сарапшылар мен ғалымдар қатысты.
Елші Дәулет Ембердиев жаңа Конституцияның негізгі ережелері мен мемлекеттік басқару жүйесі және елдің саяси құрылымындағы негізгі өзгерістерді таныстырды.
Орталық Азия бойынша саяси сарапшы Аркадий Дубнов конституциялық реформаның уақтылы жүргізіліп отырғанын атап өтіп, Қазақстанның прагматикалық сыртқы саяси бағытына оң баға берді.
ICES халықаралық сараптамалық орталығының президенті Александр Цинкер жаңа модельдің саяси тұрақтылық пен тиімді президенттік басқаруды сақтай отырып, мемлекеттік басқару жүйесін жаңғыртуға ұмтылысты көрсететінін атап өтті.
Стратегиялық коммуникациялар жөніндегі сарапшы Айелет Фриш жүргізіліп жатқан реформалар Қазақстан-Израиль ынтымақтастығын, оның ішінде технологиялар мен инновациялар салаларында одан әрі дамытуға ықпал ететініне үміт білдірді.
Холон технологиялық институтының президенті, профессор Эдуард Якубов жоғары технологиялық білім беру, жасанды интеллект, киберқауіпсіздік және цифрлық технологиялар салаларындағы өзара іс-қимылды кеңейтудің перспективаларын атап өтті.
Қатысушылар сондай-ақ, саяси, экономикалық, білім беру, технологиялық және гуманитарлық салалардағы екіжақты ынтымақтастықты дамыту перспективаларын талқылады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Үш жыл жүргізілген келіссөз: Қазақстан Оңтүстік Кореяның жұмыспен қамту жүйесіне енгізілді
Қазақстан Оңтүстік Кореяның Employment Permit System (EPS) жұмысқа орналасуға рұқсат беру жүйесіне ресми түрде енгізілді. Бұл шешім Қазақстан мен Корея Республикаларының арасында жұмыспен қамту және еңбек саласында, соның ішінде мемлекет басшылары деңгейінде қол жеткізілген уағдаластықтардың жалғасы болды.
Осы саладағы ынтымақтастықты дамыту мәселесі Корея Республикасының сол кездегі президенті Юн Сок Ёльдің 2024 жылғы маусымда Қазақстанға жасаған мемлекеттік сапарының қорытындысы бойынша бекітілген болатын. Президент Қасым-Жомарт Тоқаевпен келіссөздер барысында тараптар жұмыспен қамту және еңбек саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға уағдаласты. Бұл тармақ екі мемлекеттің Бірлескен мәлімдемесіне енгізілді.
Сапар аясында Қазақстанның Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен Корея Республикасының Жұмыспен қамту және еңбек министрлігі өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойды. Құжат тараптардың Қазақстанды Кореяның Employment Permit System жүйесіне енгізу ниетін растады.
Жұмыс дипломатиялық бағытта да жалғасты. Биыл шілде айында Қазақстанның Корея Республикасындағы елшісі Асет Исенали Сеулде Корея Республикасы Жұмыспен қамту және еңбек министрлігі Халықаралық ынтымақтастық бюросының бас директоры Чан Хён Сокпен кездесті.
Тараптар еңбек көші-қоны, жұмыспен қамту және білікті кадрлар даярлау салаларындағы ынтымақтастықты талқылады. Өзара іс-қимылдың перспективалы бағыттарына ерекше назар аударылып, кездесу қорытындысы бойынша тиісті бастамаларды ілгерілету жөніндегі бірлескен жұмысты жалғастыруға уағдаласты.
14 тамызда Корея Республикасының үкіметі Қазақстанды Е-9 жүйесіне қатысушы елдердің қатарына енгізу туралы шешім қабылдады. Осылайша, Қазақстан EPS жүйесіне қатысушы 18-ші мемлекет болады.
ҚР Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігінің хабарлауынша, Қазақстанды аталған жүйеге енгізу жұмысы Мемлекет басшысының тапсырмасымен 2023 жылдан бері жүргізіліп келеді.
2026 жылғы қаңтарда Қазақстанға кореялық сарапшылар делегациясы келген болатын. Олар елдің жүйені іске қосуға дайындығын, соның ішінде EPS орталығын ашу, корей тілінен тестілеу өткізу, кандидаттардың кәсіби дағдылары мен денсаулық жағдайын бағалау мүмкіндіктерін зерделеген еді.
Осы жұмыстың қорытындысы бойынша Корея тарапы Қазақстанды бағдарламаға қатысуға дайын деп таныды.
Алғашқы қазақстандықтар EPS арқылы Оңтүстік Кореяға жұмыс істеуге 2028 жылдан бастап бара алады деп күтілуде. Оған дейін екі ел өзара түсіністік туралы үкіметаралық меморандум жасасып, Қазақстанда корей тілінен тестілеуге арналған EPS-TOPIK орталығын құруы керек.
EPS шетелдіктерді ресми мемлекеттік тетіктер арқылы Оңтүстік Кореяда ұйымдасқан түрде жұмысқа орналастыруды көздейді. Қазақстандықтар тілдік тестілеуден, кәсіби дағдыларын бағалаудан және медициналық тексеруден өтуге тиіс.
Еңбек министрлігі бағдарлама ресми түрде іске қосылғанға дейін азаматтарға Оңтүстік Кореяға кепілді немесе жеделдетілген тәртіппен жұмысқа орналастыруға уәде беретін делдалдарға ақша төлемеуге кеңес берді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан Үндістанмен стратегиялық серіктестікті кеңейтуге ниетті - Көшербаев
Сурет: ЖИ
Қазақстан Үндістанмен стратегиялық серіктестікті одан әрі дамытып, ынтымақтастықты кеңейтуге ниетті. Бұл туралы ҚР сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Үндістанның Тәуелсіздік күніне орай осы елдің сыртқы істер министрі Субраманьям Джайшанкарға жолдаған құттықтауында мәлімдеді.
"Қазақстан Үндістанмен достық пен өзара сенімге негізделген стратегиялық серіктестікті жоғары бағалайды және екіжақты ынтымақтастықты алдағы уақытта да жан-жақты дамытуға ниетті", - деді Көшербаев.
Сыртқы істер министрі Үндістан халқының бірлігі мен елдің дамуға деген ұмтылысын да атап өтті.
"Бұл айтулы дата Үндістанның конституциялық дәстүрлерінің беріктігін, халқының бірлігін және елдің прогресс пен дамуға деген берік ұстанымын бейнелейді", - делінген құттықтауда.
Көшербаев үндістандық әріптесіне халықаралық ынтымақтастықты дамыту жолындағы қызметіне табыс, ал Үндістан халқына бейбітшілік, тұрақтылық және одан әрі өркендей беруін тіледі.
Естеріңізге сала кетсек, бүгін Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев та Үндістан премьер-министрі Нарендра Модиді Тәуелсіздік күнімен құттықтаған болатын. Мемлекет басшысы Үндістанның халықаралық қатынастардағы маңызды рөлін, экономикалық жетістіктері мен ғылыми-техникалық әлеуетін атап өтті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.