Домбыраның ұлттық күні: Қазақстан мен Үндістан арасындағы музыкалық сұхбат
Домбыраның ұлттық күні Қазақстанның мәдени мұрасындағы ең қастерлі нышандардың бірі - домбыраға арналған. Домбыра - жай ғана музыкалық аспап емес, ғасырлар бойы қазақ халқының тарихын, салт-дәстүрін және халық жадын күй арқылы сақтап келген ұлттық үн.
Биыл бұл мереке музыка атты әмбебап тіл арқылы Қазақстан мен Үндістан арасындағы мәдени диалогтың да маңызды алаңына айналды. Домбыраның ұлттық күніне орай Kazakhstan Today үнділік әйгілі ситаршы, педагог әрі профессор Раджеш Шахпен сұхбаттасты. Ол бүкіл ғұмырын әлемдегі ең көне классикалық музыкалық дәстүрлердің бірін сақтауға арнаған.
Kazakhstan Today: Домбыраның ұлттық күні Қазақстанның ең танымал дәстүрлі аспаптарының біріне арналған. Үндістанда ситар ұлттық мәдени бірегейлік пен дәстүрді сақтауда қандай рөл атқарады?
Раджеш Шах: Домбыра Қазақстанның ұлттық музыкалық аспабы ретінде танылғаны сияқты, ситар Үндістанның ұлттық аспабы ретінде ресми түрде жарияланған жоқ. Дегенмен үнді музыкалық мәдениетінде елдің ең көне әрі аса қастерлі аспаптарының бірі - вина ерекше орын алады. Ситар дәл осы винаның эволюциялық жалғасы саналады.
Үндістандағы барлық ішекті аспаптардың ішінде ситар ең кең таралған әрі әлемге ең танымал аспап болып табылады. Орындау тәсілі, құрылысы мен жасалу материалдары жағынан айырмашылықтарына қарамастан, ситар мен домбыраның ортақ тұстары аз емес. Екі аспаптың да музыкалық мәнері, әуендік құрылымы мен эмоциялық тереңдігі ортақ көркемдік рухты бейнелейді.
Бұдан бөлек, мен Қазақстан мен Үндістанның музыкалық дәстүрлері арасында таңғаларлық ұқсастықтар бар екеніне сенімдімін. Қазақ музыкасындағы кейбір әуендер мен музыкалық иірімдер үнді рагаларының рухымен үндесіп, екі халық арасында ерекше мәдени әрі көркем көпір қалыптастырады. Мұндай үндестіктер музыканың кез келген географиялық шекарадан асып түсетін әрі адамдарды біріктіретін әмбебап тіл екенін тағы бір мәрте дәлелдейді.
Kazakhstan Today: Біздің сұхбатымызға дейін сіз домбырамен және қазақтың музыкалық дәстүрімен таныса бастағаныңызды айтқан едіңіз. Сізді ең көп таңғалдырған не болды?
Раджеш Шах: Мені ең алдымен қазақтың күй дәстүрі мен үнді рага дәстүрі арасындағы көптеген ұқсастықтар таңғалдырды. Күй - жай ғана музыкалық шығарма емес. Ол оқиғаны баяндайды, сезімді жеткізеді және халықтың тарихын, мәдениеті мен өмірлік тәжірибесін бейнелейді.
Сол сияқты үнді классикалық музыкасындағы рага да жай ғана ноталардың тізбегі емес. Әрбір раганың өзіндік мінезі, дара болмысы және эмоциялық мазмұны бар. Әрбір адамның қайталанбас тұлғасы болатыны сияқты, әрбір раганың да өзіне тән көңіл күйі мен көркемдік табиғаты болады.
Біз, музыканттар, осы мінез бен эмоциялық тереңдікті музыкалық дыбыстар, аспаптық орындау және вокал арқылы ашамыз. Сондықтан қазақтың күйі де, үнді рагасы да музыканың сөзсіз-ақ оқиға айтып, сезімді жеткізіп, терең көркем ойды бейнелей алатынын көрсетеді.
Kazakhstan Today: Домбыра орындау дәстүрі де, ситар орындаушылық мектебі де ғасырлар бойы ұстаздан шәкіртке жалғасып келеді. Музыкалық мұраны сақтауда ұстаз бен шәкірт арасындағы осындай жеке қарым-қатынастың маңызы неде?
Раджеш Шах: Қазақтың күй дәстүрі де, үнді рага дәстүрі де ғасырлар бойы ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан көне музыкалық дәстүрлердің қатарына жатады. Бүгінде олар ұлттық мәдени бірегейліктің маңызды нышандары ретінде өз мәнін сақтап отыр және орындаушылық пен оқыту арқылы ұқыпты түрде жалғастырылуда.
Бұл дәстүрлерді жеткізу тәсілдері де бір-біріне өте ұқсас. Үндістанда классикалық музыка тарихи тұрғыдан "гуру-шишья парампарасы", яғни "ұстаз - шәкірт" дәстүрі арқылы беріледі. Бұл жүйеде білім ұстаздан шәкіртке тікелей, үздіксіз жеке қарым-қатынас пен тәжірибе арқылы беріледі.
Дәл сол сияқты Қазақстанда да домбыра орындаушылық өнері мен күйшілік дәстүр шебер мен шәкірт сабақтастығының арқасында сақталып келеді. Тәжірибелі орындаушылар өз білімін, орындаушылық шеберлігін және көркемдік құндылықтарын кейінгі буынға табыстайды. Мұндай ұстаным Қазақстан мен Үндістанның өз мәдени мұрасына деген терең құрметін және оны болашақ ұрпақ үшін сақтауға деген ұмтылысын көрсетеді.
Kazakhstan Today: Қазақстанда күй - жай ғана әуен емес, ол халықтың тарихы мен жадын сақтайды. Үнді классикалық музыкасында да раганың өзіндік құрылымы, көңіл күйі және рухани мәні бар. Біздің көрермендерге раганы қалай түсіндірер едіңіз?
Раджеш Шах: Қазақтың күй дәстүрі мен үнді рага дәстүрі арасында көптеген таңғаларлық ұқсастықтар бар. Күй - жай ғана музыкалық шығарма емес. Ол оқиғаны баяндайды, эмоцияны жеткізеді және халықтың тарихын, мәдениеті мен өмірлік тәжірибесін бейнелейді.
Сол сияқты үнді классикалық музыкасындағы рага да жай ғана ноталардың тізбегі емес. Әрбір раганың өзіндік даралығы, мінезі және эмоциялық мазмұны бар. Әр адамның қайталанбас болмысы болғандай, әрбір раганың да өзіне ғана тән көңіл күйі мен көркемдік мәні болады.
Музыканттар осы даралық пен эмоциялық тереңдікті музыкалық дыбыстар, аспаптық орындау және вокалдық өнер арқылы ашады. Сондықтан күй де, рага да музыканың сөзсіз-ақ оқиға айтып, сезімді жеткізіп, терең көркем ойды бейнелей алатынын дәлелдейді.
Kazakhstan Today: Күй де, рага да импровизация еркіндігін қарастырғанымен, қатаң музыкалық заңдылықтарға сүйенеді. Үнді классикалық музыкасында дәстүр мен шығармашылық еркіндік қалай үйлеседі?
Раджеш Шах: Қазақтың күй дәстүрі мен үнді рага дәстүрінің ең айқын айырмашылықтарының бірі музыкалық шығарманың құрылымында жатыр.
Күй - толыққанды музыкалық баяндау. Ол белгілі бір оқиғаны жеткізеді, ал оның ырғақтық құрылымы шығарманың басынан бастап табиғи түрде қалыптасады. Әуен мен ырғақ қатар дамып, тұтас көркемдік туындыны құрайды.
Ал үнді рагасының орындалу құрылымы өзгеше. Ол алаптан басталады. Алап - ырғақсыз баяу кіріспе бөлім, онда раганың мінезі, көңіл күйі мен эмоциялық табиғаты біртіндеп ашылады. Бұл кезең тыңдаушыны раганың мәнімен ырғақтық сүйемелдеусіз-ақ таныстырады.
Одан кейін ұрмалы аспаптар қосылып, орындау "тала" деп аталатын қатаң ырғақтық цикл аясында өрбиді. Кейін рага бірнеше кезеңнен өтеді: "виламбит" (баяу қарқын), "мадхья" (орташа қарқын) және "друт" (жылдам қарқын). Шығарма "джхаламен" аяқталады - бұл жоғары жылдамдықпен, жарқын орындаушылықпен және күрделі ырғақпен ерекшеленетін виртуоздық шарықтау шегі.
Күй мен раганың құрылымы әртүрлі болғанымен, екі дәстүр де терең музыкалық философияны бейнелейді әрі Қазақстан мен Үндістанның мәдени мұрасының көрнекті көрінісі болып табылады.
Kazakhstan Today: Сіз бүкіл өміріңізді үнді классикалық музыкасын орындауға, оқытуға және сақтауға арнадыңыз. Сіздің ойыңызша, әртүрлі мәдениет өкілдері өздерінің ұлттық музыкалық дәстүрлері арқылы бір-бірінен нені үйрене алады?
Раджеш Шах: Мен Қазақстан мен Үндістанның музыкалық дәстүрлері арасында көптеген таңғаларлық байланыстар бар екеніне сенімдімін. Қазақ музыкасындағы кейбір әуендер мен музыкалық интонациялар үнді рагаларының рухымен ерекше үндесіп, халықтарымыз арасында шынайы мәдени әрі көркем көпір қалыптастырады. Осындай ұқсастықтар музыканың кез келген шекараны еңсеріп, адамдарды біріктіре алатын әмбебап тіл екенін тағы бір мәрте дәлелдейді.
Kazakhstan Today: Соңында Қазақстан халқын Домбыраның ұлттық күнімен құттықтап, қандай тілек айтасыз?
Раджеш Шах: Ең алдымен Қазақстан Үкіметіне Домбыраның ұлттық күнін белгілеу жөніндегі тамаша бастамасы және осы бірегей халық аспабын сақтау, дәріптеу әрі насихаттау бағытындағы жүйелі жұмысы үшін шынайы ризашылығымды білдіргім келеді. Мұндай бастама Қазақстанның бай мәдени мұрасын нығайтып қана қоймай, бүкіл әлемдегі музыканттарды, зерттеушілерді және дәстүрлі музыканы бағалаушыларды шабыттандырады.
Үнді музыканты ретінде Қазақстан Үкіметін, барлық өнер қайраткерлерін және Қазақстан халқын осы тамаша мерекемен шын жүректен құттықтаймын. Домбыраның әсем үні алдағы уақытта да бүкіл әлемде шырқалып, Қазақстанның бай мәдени дәстүрін келер ұрпаққа жеткізе береді деп шын жүректен тілеймін.
Kazakhstan Today: Раджеш Шах, біз сізге қазақтың көркем әні "Көзімнің қарасы" шығармасының сілтемесін жібердік. Сіз студенттеріңізбен бірге осы әнге ситарда музыкалық тарту жасап бере аласыз ба?
Биыл Домбыраның ұлттық күні 5 шілдеде атап өтіледі. Домбыраның үні шабыт сыйлап, ұрпақтарды біріктіріп, Қазақстанның бай тарихын, мәдениеті мен дәстүрін әрдайым еске салып тұрсын. Kazakhstan Today редакциясы атынан баршаңызға бейбітшілік, бақ-береке, шығармашылық шабыт және ұлттық мұрамызды әрдайым мақтан тұтуды тілейміз.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Caspian Sea Action Week Маңғыстауда сегіз елдің волонтерлерін біріктірді
Сурет: gov.kz
Маңғыстау облысында "Caspian Sea Action Week - 2026" халықаралық волонтерлер апталығы аяқталды, деп хабарлайды ҚР Мәдениет және ақпарат министрлігінен.
Жабылу рәсіміне сегіз елдің, яғни Қазақстан, Әзербайжан, Ресей, Иран, Түрікменстан, Тәжікстан, Өзбекстан және Қырғызстанның өкілдері, сондай-ақ, мемлекеттік органдардың өкілдері, халықаралық сарапшылар, экологтер, волонтерлер мен жастар көшбасшылары қатысты.
Апталық аясында "Бір Каспий - бір болашақ" сараптамалық сессиясы, "Caspian Clean Challenge" халықаралық экологиялық марафоны, "Достық аллеясының" ашылу рәсімі, сондай-ақ экологиялық, мәдени-ағартушылық және жастарға арналған бірқатар іс-шара өтті.
Апталықтың басты оқиғаларының бірі - халықаралық "Caspian Hackathon" байқауы болды. Оған қатысушылар экология және орнықты даму салаларындағы жобаларын ұсынды. Жабылу рәсімінде байқау жеңімпаздары жарияланып, үздік шешімдердің авторлары марапатталды.
Сонымен қатар іс-шара барысында волонтерлердің "Volunteers of the World" халықаралық гимні алғаш рет таныстырылды.
Естеріңізге сала кетсек, 7 тамызда Ақтау қаласында Каспий экожүйесін сақтауға арналған халықаралық іс-қимыл апталығы басталған болатын. Іс-шара Каспий теңізінің экожүйесін сақтау және экологиялық ынтымақтастықты дамыту жолында волонтерлер мен халықаралық ұйымдардың күш-жігерін біріктіреді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстандағы Telegram пайдаланушылары сервистің жұмысындағы ақауларға шағымданды
13 тамызда Қазақстандағы Telegram пайдаланушылары мессенджер жұмысындағы ақауларға шағымданды.
Кейбір пайдаланушылардың хабарламалары жіберілмей, медиафайлдары жүктелмей, қосымша ашылмай жатыр.
Downdetector сервисінің мәліметінше, шағымдар Астана мен Алматы қалаларынан, сондай-ақ Қарағанды, Павлодар, Қостанай және Шығыс Қазақстан облыстарынан түсіп жатыр.
Бұл ретте Telegram жұмысында жаһандық ақаулар тіркелген жоқ.
Ақаудың себептері әзірге белгісіз.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Астанада Жастар күніне арналған Jastar Day фестивалі өтті
Астанада Халықаралық жастар күніне арналған JASTAR DAY фестивалі өтті. Іс-шараға Қазақстанның барлық өңірінен 3 мыңға жуық жас қатысты, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
Фестиваль қонақтары қатарында Премьер-министрдің орынбасары - Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева, Астана әкімінің орынбасары Талғат Рахманберді, мемлекеттік органдар мен жастар ұйымдарының өкілдері болды.
Аида Балаева Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаевтың Халықаралық жастар күніне орай жолдаған үндеуін оқып берді.
Президент бүгінде ел өмірінің барлық саласында түбегейлі реформалар жүргізіліп жатқанын, ал жастарды қолдау мемлекеттің негізгі басымдықтарының бірі болып қала беретінін атап өтті.
"Жастарды қолдау саясаты әрдайым мемлекетіміздің негізгі басымдықтарының бірі болып қала береді. Бүгінде республиканың барлық өңірінде жаңа мектептер, спорт нысандары мен даму орталықтары салынып жатыр. Ауқымды жобалар іске асырылып, дарынды жастарға жан-жақты қолдау көрсетілуде. "Тәуелсіздік ұрпақтары" гранты - соның жарқын дәлелі", - делінген үндеуде.
Фестиваль аясында "Тәуелсіздік ұрпақтары" грантын табыстау рәсімі өтті. Биыл ғылым, мәдениет, ақпараттық технологиялар, медиа, бизнес және қоғамдық қызмет салаларындағы 30 жобаның авторы қолдауға ие болды. Әр жеңімпаз өз жобасын жүзеге асыру үшін 3 млн теңгелік сертификат алды.
"Тәуелсіздік ұрпақтары" гранты дарынды жастарды қолдау мақсатында Президенттің бастамасымен 2021 жылы тағайындалған. Бағдарлама жүзеге асырылған уақыт ішінде 153 жас қазақстандық грант иегері атанды.
JASTAR DAY аясында көшбасшылық, медиа, технологиялар, өнер және әлеуметтік жобалар салаларындағы спикерлер де сөз сөйледі.
Фестиваль бағдарламасы қазақстандық орындаушылар Ersultan Omar, DANIAL, Еркебұлан & Бауыржан және басқа да әртістердің қатысуымен өткен концертпен аяқталды.
Халықаралық жастар күні жыл сайын 12 тамызда атап өтіледі. Бұл күн 1998 жылы Лиссабонда өткен Жастар істері жөніндегі министрлердің дүниежүзілік конференциясының тиісті ұсынымынан кейін 1999 жылы БҰҰ Бас Ассамблеясы тарапынан жарияланды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Алматы тұрғыны Балқаш жағалауына көлікпен кіргені үшін бес тәулікке қамалды
Сурет: Polisia.kz
Балқаш көлінің жағажайына көлікпен кірген 32 жастағы Алматы тұрғыны бес тәулікке әкімшілік қамауға алынды, деп хабарлады ІІМ баспасөз қызметінен.
Оқиға Жамбыл ауданының Үлкен ауылы маңындағы Балқаш көлінің жағалауында орын алған. Тексеру барысында Алматы қаласының 32 жастағы тұрғыны Арыстанбек Абу автокөлігімен азаматтар, оның ішінде балалар демалып, шомылып жатқан жағалау аумағына барғаны анықталды.
Тексеру қорытындысы бойынша құқық бұзушы ұсақ бұзақылық жасағаны үшін әкімшілік жауапкершілікке тартылды.
Сот шешімімен Арыстанбек Абу 5 тәулікке әкімшілік қамауға алынды. Ал оның автокөлігі арнайы айып тұрағына қойылды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Цифрлық даму министрлігі 15 млн қазақстандықтың деректері даркнетте сатылып жатқаны туралы ақпаратты тексеруде
Сурет: Depositphotos
Қазақстанның Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі азаматтардың дербес деректері таралып, даркнетте жариялануы мүмкін деген ақпаратты тексеріп жатыр, деп хабарлайды министрліктің бспасөз қызметінен.
Бүгінде министрлік тиісті күш құрылымдарымен бірлесе отырып жарияланған ақпаратқа техникалық тексеру жүргізілуде. Оның ішінде ұсынылған деректер үлгілерін талдау және олардың ықтимал шығу көзін анықтау жұмыстары жүргізіліп жатыр.
Естеріңізге сала кетсек, әлеуметтік желілерде 15 млн қазақстандықтың деректері таралып кетті деген ақпарат тараған болатын. Деректер мемлекеттік eGov сервисін бұзу салдарынан алынған деген болжам да айтылуда.
Министрліктің мәлімдеуінше, қазіргі таңда электрондық үкіметтің ақпараттық жүйелерінің бұзылғаны және аталған деректер базасының тікелей eGov жүйесінен алынғаны туралы расталған ақпарат жоқ.
"Сонымен қатар жарияланымдарда көрсетілген ақпараттың бір бөлігі электрондық үкімет деректерінің құрылымы мен форматына сәйкес келмейтінін атап өтеміз. Атап айтқанда, eGov жүйесінде жарияланымдарда көрсетілген форматтағы паспорттардың скан-көшірмелері сақталмайды, ал цифрлық құжаттардың форматы өзгеше. Даркнет пайдаланушысының деректер базасының шығу тегіне қатысты мәлімдемесі eGov жүйесінің бұзылғанын растайтын дәлел бола алмайды",- деп атап өтті министрлік өкілдері.
Техникалық тексеру жалғасуда. Оның қорытындысы бойынша қосымша ақпарат беріледі.
Министрлік азаматтарға цифрлық қауіпсіздіктің негізгі талаптарын сақтауды ұсынады: SMS-кодтарды, парольдер мен ЭЦҚ деректерін үшінші тұлғаларға бермеу, күмәнді сілтемелерге өтпеу және әртүрлі сервистер үшін түрлі парольдерді пайдалану.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Бұтақты шатқалында Алматының тау кластерін дамыту аясында жүзден астам ағашты кесу жоспарлануда
Сурет: Әлеуметтік желідегі бейнежазбадан скриншот
Бұтақты шатқалында Алматы тау кластері дамыту жобасын іске асыруға байланысты жүргізілетін жұмыстар аясында 125 ағашты кесу жоспарланып отыр. Бұл туралы "Іле-Алатауы" мемлекеттік ұлттық табиғи паркі Kazakhstan Today ақпарат агенттігінің жолдаған сауалына берген жауабында мәлім етті.
"Кесілуге жататын таңбаланған ағаштардың саны - 125", - деп көрсетілген жауапта.
Ұлттық парк өкілдерінің мәлімдеуінше, ағаштың төрт түрі, яғни Шренк шыршасы, еуропалық шырша, қарағай және қайың ағаштары кесіледі.
Мекеме Медеу филиалы Камен орманшылығының Бұтақты шатқалында ағаш кесілетін учаскелерді бөлу және таксациялау жұмыстары жүргізілгенін хабарлады. Ағаштарды кесу рұхсатнамасы Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитетінің 25 маусымдағы бұйрығы негізінде 2026 жылдың 29 маусымында берілген.
Құжатта кесу түрі "өзге мақсаттар үшін кесу" деп көрсетілген. Бұл су құбыры тораптарын, құбыр желілерін, автомобиль жолдарын, электр беру желілерін және басқа да желілік нысандарды салуға байланысты орман алқаптарын тазарту жұмыстары дегенді білдіреді.
Кесуге арналған барлық ағаш алдын ала арнайы орман балғасымен таңбаланады.
"Арнайы белгісі жоқ ағаштар кесілмейді. Сондықтан кесуге арналған әр ағаштың діңіне арнайы таңба салынады", - деп нақтылады ұлттық парк өкілдері.
Мекеме жүргізіліп жатқан жұмыстардың Алматы тау кластері жобасын іске асыруға байланысты екенін де мәлімдеді.
"Алматы қаласы мен Алматы облысында тау және шаңғы туризмін дамыту жөніндегі тапсырмаларды орындау мақсатында Алматы тау кластерін дамыту, оның ішінде Көкжайлау шатқалында Almaty Superski жобасын іске асыру жұмыстары жүргізіліп жатыр",- деп айтылған хабарламада.
Жобада Алматы қаласы мен Алматы облысында тау және шаңғы туризмін дамыту көзделген. Атап айтқанда, бұған дейін "Шымбұлақ" тау шаңғысы курортын, Кімасар және Бұтақты шатқалдарын, сондай-ақ "Пионер" және "Oi Qaragai" курорттарын бірыңғай аспалы жолдар жүйесімен біріктіру қажеттігі айтылған болатын.
Естеріңізге сала кетсек, маусым айында Көкжайлау шатқалына апаратын бағыт бойындағы ағаштарға таңба салынғаны туралы ақпарат қоғамда резонанс тудырып, тұрғындар таңбаланған ағаштардың көпшілігі жас ағаш екендігін және де оларда қураған белгілері жоқ екенін айтқан болатын.
Кейінірек "Іле-Алатауы" мемлекеттік ұлттық табиғи паркі Көкжайлаудағы болашақ туристік курортқа апаратын ұзындығы 6,02 шақырым автомобиль жолын салу үшін 2627 ағашты кесу жоспарланып отырғанын растады.
Шілде айында Көкжайлау аумағында құрылыс жұмыстары басталған болатын.
Жобаны жүзеге асырып жатқан Kazakh Tourism Development компаниясының хабарлауынша, қазіргі уақытта техникалық және кірме жолдар салынып жатыр. Сонымен қатар, археологиялық зерттеу жұмыстары да басталған.
Көкжайлау аумағында археологиялық мұра нысандары болғандықтан, бұл жұмысқа Археология институтының мамандары тартылды. Алдағы күндері олар қазба жұмыстарын жүргізіп, тарихи ескерткіштерді зерттеуге кіріседі. Әрбір нысан бойынша жеке шешім қабылдау жоспарланып отыр: шұғыл археологиялық қазба жұмыстарын жүргізу, нысанды орнында сақтау, музейлендіру немесе оны тікелей Көкжайлау аумағындағы музей экспозициясына енгізу.
Сонымен қатар, кеңейтілген инженерлік-геологиялық зерттеулер жүргізіліп жатыр.
Компанияның мәлімдеуінше, 11 аспалы жол салу жоспарланған. Жұмыстарға Францияның POMA компаниясы тартылған. Онымен жүйені жобалау, дайындау, монтаждау және пайдалануға беру туралы келісімдерге қол қойылды.
Сонымен қатар, Алматы әкімдігі Көкжайлаудағы қосалқы станцияны қалпына келтіру және Қазачка өзенінің бойымен демалыс аймағының шекарасына дейін кірме жол салу жұмыстарын жүргізіп жатыр.
Бұл ретте Көкжайлауда тау курортын салу жоспары қоғамда кең резонанс тудыруын жалғастыруда. Экологтер мен қоғам белсенділері жобаны іске асыруға қарсы шығып, құрылыс орны толмас экологиялық зардаптарға әкелуі мүмкін екенін мәлімдеуде. Олардың бағалауынша, құрылыс тау экожүйелерінің тозуын жеделдетіп, шатқал аумағындағы температураны жоғарылатуы, мұздықтардың жағдайына кері әсер етуі, сондай-ақ жануарлардың мекендеу орындарының жойылуына және орман алқабының бір бөлігінің кесілуіне әкелуі ықтимал.
Әлеуметтік желілерде алматылықтар шатқалды және жаяу туризммен айналысу мүмкіндігін сақтап қалуға шақырып, тауларда құрылыс жүргізуді одан әрі жалғастыруға қарсы шығып жатыр. Олардың пікірінше, Көкжайлауда ең алдымен экологиялық туризмді дамытып, табиғи аумақты болашақ ұрпақ үшін сақтау қажет.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.