Қазақстанда инфляцияға байланысты тарифтердің өсу қарқыны қайта қаралуы мүмкін
Сурет: Depositphotos
Қазақстанда реттелетін тарифтердің ықтимал өсуі қайта қаралып, азық-түлік пен қызмет көрсету бағаларын тежеу жұмыстары күшейтіледі. Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин инфляция мәселелері жөніндегі кеңесте берді осындай тапсырмалар берді, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Қазақстанда жылдық инфляция 10,2%-ды құрайды. Бұл ретте жекелеген өңірлерде оның қарқыны орташа республикалық деңгейден жоғары болып қалып отыр.
Кеңесте реттелетін тауарлар мен қызметтер тарифінің ықтимал өсуі ескеріле отырып, инфляцияның одан арғы серпінінің бірнеше сценарийі қаралды. Серік Жұманғарин Табиғи монополияларды реттеу комитетіне олардың инфляцияға ықтимал үлесін есептей келіп, тарифтердің алдағы өсу параметріне түзету енгізуді тапсырды.
Шілдеде азық-түлік тауарының айлық инфляциясы 0,4% болып, маусыммен салыстырғанда 0,2 п.т. бәсеңдеді. Бұл ретте әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары дефляциясы - 0,3%. Бұл оның баға индексін жыл басынан бері 1,6%-ға дейін төмендетуге мүмкіндік берді.
Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова атап өткендей, министрлік азық-түлік инфляциясын орташа есеппен 0,2 п.т. бәсеңдету міндетін қойып отыр.
Билік қант бағасын да жеке талқылады. Қазақстанда қант қызылшасын өңдеудің жалпы тәуліктік қуаты 8,7 мың тонна. 2,4 мың тонна қамыс шикізатын өңдейтін төрт зауыт жұмыс істейді. 2026 жылғы қаңтар-маусымда 77 мың тонна қант өндірілсе, оның 9 мың тоннасы қызылша, 68 мың тоннасы қамыс қанты.
Қазақстан қанты импортына тәуелділікті ескере отырып, мемлекет биыл 100 мың тонна шикі қантты бажсыз әкелу шарасын қабылдады. Талқылаудың соңында Серік Жұманғарин Ауыл шаруашылығы министрлігіне қант саласының өкілдерімен жеке кеңес өткізіп, бағаны тұрақтандырудың қосымша шараларын әзірлеуді тапсырды.
Сүт өнімдерінің бағасы маусымдағы 0,7%-дық өсімнен кейін шілдеде іс жүзінде өзгерген жоқ. Ауыл шаруашылығы министрлігіне шикі сүт өндірушілермен кездесіп, өнімнің өзіндік құнына қандай факторлар әсер ететінін анықтау тапсырылды.
Жыл басынан бері нан-тоқаш өніміне бағаның өсуі болжамды деңгейден төмен. Бұған әлеуметтік маңызы бар азық-түлікті, оның ішінде, нан өндірушілерге арзандатылған электр энергиясын беру шарасы ықпал етті. Енді Сауда және интеграция министрлігі әкімдіктермен бірлесіп, жақын арада нан өндірушілермен қарсы міндеттемелерді көздейтін меморандумдар жасасуды жоспарлап отыр.
Кеңесте көтерілген тағы бір мәселе - реттелмейтін нарықтағы ақылы қызметтер. Шілдеде өсу қарқыны маусымдағы 1,1%-ға қарағанда 0,7%-ға дейін төмендеуіне қарамастан, сегменттегі баға қысымы сақталуда. Жылдық мәнде ақылы қызмет құны 9,2%-ға өсті. Ең жоғары қарқын денсаулық сақтау, көлік, білім беру, туризм мен спорт салаларында байқалды.
Билік дәрі-дәрмек бағасына қатысты жағдайды да жеке зерделейді. Енді Бәсекелестікті қорғау және дамыту агенттігі нарыққа талдау жүргізіп, баға белгілеуге әсер ететін факторларды зерделемек.
Инфляция деңгейі ел бойынша орташа көрсеткіштен жоғары өңірлердің әкімдіктеріне негізгі азық-түлік жеткізушілерімен кездесіп, бағаны тұрақтандыру шараларын қабылдауға бір апта уақыт берілді.
"Бүгін біз инфляцияға әсер ететін негізгі факторларды егжей-тегжейлі талдадық. Бұлардың біразына нақты жауап та бар. Қазір инфляция орташа республикалық деңгейден асатын өңірлерде бағаның өсуіне жол бермеу өте маңызды. Қазірде бұл факторлардың едәуір бөлігі жекелеген тауарлар мен өңірлік нарықта қалыптасқандықтан, әрқайсысымен жұмыс атқару қажет. Апта сайын қалыптасқан ахуалды барлап, қабылданған шаралардың нәтижесін талдайтын боламыз", - деді Жұманғарин.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
СІМ қазақстандықтарға шетелге шығу ережелерін сақтауға кеңес берді
Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі азаматтарға шетелге шығар алдында межелі және транзиттік елдердің ережелерімен алдын ала танысып, шетелде болу барысында келеңсіз жағдайларға тап болмау үшін қажетті талаптарды ескеруге кеңес берді, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
"Біз Қазақстан азаматтарының баратын елдің заңдарын білмеуі, сондай-ақ шет мемлекеттердің көші-қон, визалық, транзиттік және кедендік талаптарын сақтамауы немесе оларды білмеуі салдарынан шетелде күрделі жағдайларға тап болатын жағдайларды бірнеше рет атап өттік", - деді СІМ-нің ресми өкілі Жанболат Үсенов.
Министрлік сапар алдында баратын елдің талаптарын, қажетті құжаттардың жарамдылық мерзімін, сондай-ақ багажды тасымалдау және транзит ережелерін тексеруді ұсынды. Сонымен қатар, азаматтарға медициналық сақтандыру рәсімдеп, әуе билеттерін ресми сервистер арқылы сатып алуға кеңес беріледі.
СІМ азаматтарды өз құжаттарын үшінші тұлғаларға бермеуге және ішіндегі заттары нақты белгісіз бөтен сөмкелерді, сәлемдемелерді және бөтен заттарды алмауға шақырды.
Шетелге жұмыс істеуге, оқуға немесе емделуге баратын азаматтарға шақыру қағаздарының, еңбек шарттарының, рұқсаттардың және басқа да қажетті құжаттардың дұрыс рәсімделгенін алдын ала тексеруге кеңес беріледі.
Бұдан бөлек, топтық сапарларды ұйымдастырушылармен жасалған келісімдерге мұқият қарау және төтенше жағдай туындаған жағдайда қалай әрекет ету керектігін алдын ала ойластыру ұсынылады.
Министрлік өкілі мысал ретінде жуырда АҚШ-та 200-ге жуық қазақстандық студенттің баспанасыз қалған жағдайын атап өтті.
Ведомство Қазақстанның дипломатиялық және консулдық мекемелері өз құзыреті шеңберінде азаматтарға қажетті консулдық-құқықтық көмек көрсететінін атап өтті. Бұл ретте баратын елдің заңнамасы мен белгіленген талаптарын сақтау азаматтың өзінің жауапкершілігінде қалады.
Сондай-ақ, Жанболат Үсенов жуырда АҚШ-та Қазақстан азаматшасының ұсталғаны туралы ақпаратқа түсініктеме берді. Министрліктің мәліметінше, оның заңды көші-қон мәртебесі жоқ.
"Ол бұл елде өте ұзақ уақыт болған. Қазір оның заңды құқықтарын қорғау үшін адвокат жалданды. Біздің қызметкерлерімізбен және оның отбасымен де байланыс орнатылды. Жағдай оң шешіледі деп үміттенеміз", - деді СІМ-нің ресми өкілі.
Бұған дейін қазақстандықтарға Грузияда жұмыс істеудің жаңа ережелері туралы ескертілген болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Депутат құрылыстағы мемлекеттік бақылаудың тиімділігіне қатысты мәселені көтерді
Қазақстанда құрылыс саласындағы мемлекеттік бақылау жүйесінің тиімділігін бағалап, кейбір жағдайларда тұрғын үй сапасына қатысты елеулі заң бұзушылықтардың нысандар пайдалануға берілгеннен кейін ғана белгілі болатындығының басты себебін анықтау қажет деген ұсыныс айтылды, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
"Көпшілік пәтерді ипотекалық бағдарлама арқылы сатып алып, оның ақысын жылдар бойы төлейді. Алайда кілтін алып, қоныстанғаннан кейін-ақ кемшіліктер анықтала бастайды. Кейде қоныс тойы өтпей жатып құбырлардан су кетіп, қабырғалар жарылып, қыс мезгілінде пәтер тоңазиды, тіпті қасбеттері құлайтын жағдайлар кездеседі. Нәтижесінде тұрғындар инженерлік желілерден бастап құрылыс сапасына дейінгі сан алуан мәселемен бетпе-бет қалады", - деді депутат Наурыз Сайлаубай өзінің депутаттық сауалында.
Парламент депутаты мемлекеттік бақылау құрылыс жүріп жатқан кезде неге қойылмайтындығы және кемшіліктер неге дер кезінде анықталмайтындығы жөнінде сауал қойды.
Наурыз Сайлаубай 1 шілдеден бастап бақылауды күшейтуді, цифрлық мониторингті енгізуді және құрылыс процесіне қатысушылардың жауапкершілігін арттыруды көздейтін жаңа Құрылыс кодексі қолданысқа енгізілгенін еске салды. Бұл ретте депутат халық үшін заңда қарастырылған бақылау тетіктерінің саны ғана емес, олардың іс жүзінде қаншалықты тиімді жұмыс істейтіні де маңызды екенін атап өтті.
Құжатта өңірлік деңгейдегі мемлекеттік құрылыс бақылауының қолданыстағы жүйесіне ерекше назар аударылған. Бақылау жергілікті атқарушы органдар жүйесінде жүзеге асырылады. Сонымен қатар, бұл органдар аумақтарды дамытуға, қала құрылысы саясатына, құрылыс және тұрғын үй жобаларын іске асыруға жауап береді.
Осыған байланысты депутат қолданыстағы бақылау моделінің тиімділігі мен тәуелсіздігіне объективті баға беруді ұсынды.
"Құрылысты жүргізу кезінде қанша заң бұзушылыққа жол берілді? Нысанды пайдалануға берілгеннен кейін қаншасы анықталады? Бақылауды кім жүзеге асырады, кім жауап береді және неге осынша олқылықтар ертерек анықталмады? (...) Адал ақшасына пәтер сатып алған, кез келген тұлға соңғы бақылаушы болмауға тиіс", - деп жазылған депутаттық сауалда.
Жаңа тұрғын үйлердің сапасына қатысты мәселелер қазақстандықтардың шағымдарына жиі себеп болып отыр.
Естеріңізге сала кетсек, өткен жылдың соңында Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев құрылыс салушылардың жауапкершілігін күшейтуді талап етіп, "көбіне көлем қуалаған кезде құрылыс сапасы зардап шегетінін" айтқан болатын.
Сонымен қатар, әсіресе Алматыда тығыз құрылыс салу мәселесі әлі де өзекті. Қала тұрғындары көшкін жүру қаупін арттыратын тау бөктерлеріндегі құрылысты тоқтатуды бірнеше рет талап етті.
Өткен жылдың тамыз айында Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Алматының жоғарғы бөлігінде тұрғын үй кешендері мен нүктелік құрылыс салуға мораторий енгізуді тапсырған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Жапония Қазақстанда визаға құжат тапсыру тәртібін өзгертеді
Сурет: ЖИ
Жапонияның Қазақстандағы елшілігі 23 қыркүйектен бастап визаға өтініш беруге арналған нөмірлі талондар беру жүйесін енгізеді, деп хабарлайды дипломатиялық миссияның консулдық бөлімі.
Нөмірлі талондар дәл өтініш қабылданатын күні, сағат 9:30-дан бастап Елшіліктің күту залында беріледі. Нөмірлі талондарды алған адамдар күту залында күтіп отырмай, кез келген уақытта сағат 12:00-ге дейін қабылдау терезелеріне келіп тапсыра алады.
Бұл ретте талон өтініш беруге құқық береді, алайда құжаттарды қабылдау кезек тәртібімен жүргізіледі.
Талон тек берілген күні жарамды. Дайын құжаттарды алу үшін талон қажет емес.
Сондай-ақ, Елшілік дүйсенбі және жұма күндері өтініш берушілер саны көп болатынын ескертіп, мүмкіндігінше басқа жұмыс күндері жүгінуге кеңес берді.
Үш жағдайда құжаттар талонсыз қабылданады: Жапония Үкіметі немесе Мемлекеттік мекемелерінің шақыруына негізделген виза рәсімдеу кезінде, медициналық визаға өтініш бергенде, сондай-ақ вербалды нота негізінде.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Бір жарым айда 100-ден астам жағдай: қазақстандықтарға инвестиция атын жамылған алаяқтық туралы ескертілді
Сурет: ЖИ
Соңғы бір жарым айда Қазақстанда қаскөйлер тиімді инвестициялау сылтауымен әртүрлі жоқ жобаларға салым жасауға уәде берген алаяқтықтың 119 дерегі тіркелді, деп хабарлайды Бас прокуратураның баспасөз қызметінен.
Алаяқтар жәбірленушілерді тарту үшін қылмыскерлер кең таралған әлеуметтік желілерді, оның ішінде TikTok, Instagram, YouTube және басқа да интернет-платформаларды пайдаланады. Аталған платформаларда олар танымал адамдардың дипфейк-бейнелерін және аса жоғары пассивті табыс алуға уәде беретін жалған жасанды интеллект (ЖИ) платформаларын жасайды.
Бас прокуратура мысал ретінде Михаил Ломтадземен Kaspi AI, Илон Маскпен Quantum AI, Павел Дуровпен TON, сондай-ақ "Хабар24", "КТК" немесе "Бірінші арна" телеарналарының танымал жаңалық жүргізушілерімен бірге "ҚазМұнайГазға" немесе "Газпромға" халықтық инвестиция салуды ұсынатын жалған жарнамаларды келтірді.
Алаяқтардың құрбандарының бірі Талдықорған тұрғыны болған. Арызданушы қыркүйек айында Instagram әлеуметтік желісін қарап отырып, трейдинг (акцияларды сатып алу және сату) арқылы аса жоғары пайда табуды ұсынған жарнаманы көрген. Сілтемеге өтіп, жәбірленуші өзінің жеке және байланыс деректерін көрсете отырып, өтінім қалдырған.
Кейін жәбірленушімен қаскөйлер байланысқа шыққан. Олардың нұсқауларын орындаған ол үшінші тұлғалардың шоттарына 7 млн теңгеден астам ақша аударған.
Бұл ретте ол аударған ақшалай қаражат және болжамды дивидендтер жалған әмиянда көрсетілген, алайда алаяқтар олардың қолма-қол ақшаға айналдыру мүмкіндігін бермеген.
Аталған дерек бойынша сотқа дейінгі тергеп-тексеру жүргізілуде.
Бас прокуратура кепілдендірілген жоғары табыс туралы уәделерге сенбеуге, бейтаныс адамдарға ақша аудармауға және компаниялар мен инвестициялық жобалар туралы ақпаратты мұқият тексеруге шақырды. Сондай-ақ, бөгде адамдарға банк карталарының деректері мен SMS арқылы келетін кодтарды беруге болмайтынын ескертті.
Бұған дейін де қазақстандықтарға "тәуекелсіз инвестиция" ұсынатын алаяқтық схемалар туралы ескертілген болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Депутат жүргізуші куәлігін алу емтихандарына кезектің тым ұзақ екенін мәлімдеді
Құрылтай депутаты Мейраш Шынасылова қазақстандықтар жүргізуші куәлігін алу үшін емтихан тапсыруды айлап күтетінін мәлімдеді, деп хабарлайды Kazakhstan Today тілшісі.
"Digital Qazaqstan" жобасын іске асыру жөніндегі кеңесте Мемлекет басшысы "Адамдар емес, деректер жүгірсін", - деп нақты атап өтті. Алайда, жүргізуші куәлігін алу кезінде бұл қағидаттың жүзеге аспай отырғанын мойындау қажет. Алайда, азаматтар мен автомектептердің хабарлауынша, Арнайы халыққа қызмет көрсету орталықтарында емтиханды ұзақ күтуге тура келеді, кейде 6 айға дейін созылады. Бос орындар лезде таусылады", - деді Мейраш Шынасылова.
Оның айтуынша, емтиханға жазылу тетігінің өзі ашық емес.
"Қай орынның кімге және қалай берілгені белгісіз. Тапшылық пен ашықтық жоқ жерде ақылы делдалдар пайда болмай қоймайды", - деді депутат.
Осыған байланысты ол кезекті азайту үшін мамандандырылған ХҚКО-лардың жұмыс уақытын сағат 20:00-ге дейін ұзартып, емтихан қабылдаушылардың ауысыммен жұмыс істеуін ұйымдастыруды ұсынды.
"Теориялық және практикалық емтихандарды қабылдау орындарын көбейту үшін Ұлттық тестілеу орталығының және Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің базасын пайдалану, сондай-ақ белгіленген бірыңғай талаптарға сәйкес келетін жеке құрылымдар мен жеке автодромдарды аккредиттеу арқылы емтихан қабылдауға тарту қажет. Сонымен қатар, емтихандарға тек eGov және eGov Mobile арқылы жүзеге асырып, кезекті алдын ала иемденіп, азаматтарға ақылы түрде ұсынатын делдалдардың қызметін болдырмау үшін нақты шаралар қабылдауды қарастыруды ұсынамыз", - деп қорытындылады депутат.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Құрылтай жанынан Қоғамдық палата құрылады
Құрылтай отырысында бірінші шақырылымдағы Қазақстан Республикасы Құрылтайының жанынан Қоғамдық палата құру туралы шешім қабылданды, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
"Қоғамдық палата депутаттардың сарапшылармен, ғалымдармен, азаматтық қоғам, кәсіби бірлестіктер және өңірлер өкілдерімен тікелей өзара іс-қимыл жасайтын тұрақты жұмыс алаңына айналуға тиіс. Оның құрамына 50 адам енгізу көзделіп отыр", - деп атап өтті Құрылтайда.
Палатаның негізгі міндеттерінің бірі - заң жобаларын "нөлдік оқылым" сатысында қоғамдық және сараптамалық зерделеу. Бұл заң жобаларын әзірлеу кезеңінде кәсіби ұсынымдарды, балама ұстанымдар мен ұсыныстарды ескеруге мүмкіндік береді.
Қоғамдық палата сондай-ақ елдің қоғамдық-саяси және әлеуметтік-экономикалық дамуының өзекті мәселелерін талқылайтын болады.
Алдағы уақытта Құрылтай Бюросы Қоғамдық палата туралы ережені бекітіп, оның құрамын айқындауға және басшылық лауазымдарға тағайындау жүргізуге тиіс.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Елімізде компаниялар клиенттерге жасалатын қоңырауды қашан таңбалауға міндеттеледі
Сурет: Depositphotos
Қазақстанда компаниялардан түсетін қоңырауларды міндетті таңбалау 2027 жылдың бірінші тоқсанынан бастап іске қосылуы мүмкін. Бұл туралы Үкіметтегі баспасөз мәслихатында Цифрлық даму министрлігі Телекоммуникациялар комитетінің төрағасы Дамир Сейсембеков мәлімдеді, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
Сейсембеков заңнамаға қажетті түзетулердің қабылданып, күшіне енгенін еске салды.
"Колл-орталықтардан және басқа да ұйымдардан түсетін қоңырауларды міндетті түрде таңбалау қажет. Бұл түзетулердің бірқатары күшіне енді. Қазір министрлігімізде байланыс қызметтерін көрсету қағидалары әзірленіп, келісіліп жатыр. Онда бұл жүйенің қалай жұмыс істеуі керектігі және бірқатар техникалық мәселелер бекітіледі. Операторлардан ресми өтініш түсті, олар жүйені 2027 жылдың бірінші тоқсанынан бастап енгізуді сұрады", - деді ол.
Комитет басшысының айтуынша, бизнеске қосымша жүктеме түсірмеу үшін және де операторларға қажетті техникалық пысықтауларды жүргізуге уақыт беру үшін бұл мерзімдер қолдау табуы ықтимал.
"Қазір ережелер мемлекеттік органдардың қарауында. Менің ойымша, қазан айының ортасына дейін министр бұйрыққа қол қояды, сол кезде нақты мерзімдер де белгіленеді", - деп қорытындылады Сейсембеков.
Естеріңізге сала кетсек, Қазақстанда заңды тұлғалардан түсетін қоңырауларды міндетті таңбалау енгізіледі. Мұндай қоңырау түскен кезде телефон экранында компанияның атауы көрсетілетін болады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.