17.02.2026, 08:36 13586

Қаржы секторына салық салу мәселелері Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің отырысында қаралды

Сурет: primeminister.kz

Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен Салық Кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсенің кезекті отырысында қаржы секторына қатысты 38-ге жуық мәселе талқыланды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.

10-нан астам сұрақ редакциялық және нақтылау сипатында болды. Жиында салық құпиясына жатпайтын мәліметтер тізбесін кеңейту, электрондық шот-фактураларды жазып беру тәртібі және басқа да техникалық нормалар талқыланды. Сонымен қатар, сұрақтардың жеке блогы олардың инвестициялық нарыққа әсері тұрғысынан қосымша талдауды қажет етеді.

Кепілдіктер мен факторинг бойынша ҚҚС

Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы кеңесінің төрағасы Елена Бахмутованың ақпараты бойынша, жаңа Салық кодексі ақшалай нысанда берілген кредиттер мен микрокредиттер бойынша пайыздарды ҚҚС-тан босатады. Алайда, банктік кепілдіктер мен кепілдіктер беру операциялары ҚҚС-тан босатылмайды. Факторингтік операциялар да салық салуға жатады.

Факторинг - бұл жеткізуші банкке немесе қаржы ұйымына талап қою құқығын беру арқылы тауар үшін төлемді мерзімінен бұрын алатын құрал. Бұл негізінен несиеге ұқсас қысқа мерзімді қаржыландырудың бір түрі. Сонымен бірге, Салық кодексінде факторинг тікелей қарызға жатқызылмаған, сондықтан оған несиелер үшін көзделген ҚҚС-тан босату қолданылмайды.

Бірқатар банктер үшін бұл мәселе өте маңызды, өйткені клиенттермен жұмыс істеудің едәуір бөлігі кепілдіктер мен факторингтік операциялар арқылы құрылады. Дамыған нарықтарда факторинг қаржылық қызмет ретінде қарастырылады және ол бойынша пайыздық кіріс әдетте ҚҚС-тан босатылады. Салық режимін халықаралық тәжірибеге келтіру Қазақстанның қаржы нарығының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, бизнес үшін, ең алдымен шағын және орта бизнес үшін қаржыландыру құнын төмендетуі мүмкін.

Талқылау қорытындысы бойынша келесідей тұжырымдар жасалды. ҚҚС-тан босату салық жеңілдігі болып есептеледі және Қаржы нарығын реттеу және дамыту жөніндегі агенттіктің ұстанымын талап етеді. Үкіметтің саясаты бойынша, егер олар экономиканың нақты секторын қаржыландыруға және ішкі инвестициялық белсенділіктің өсуіне ықпал етсе, салықтық жеңілдіктер беру мүмкіндігі қарастырылады.

Бағалы қағаздар бойынша кірістер

Жиында борыштық құралдар бойынша сыйақы түріндегі табысты айқындау мәселесі жеке қаралды.

Қолданыстағы редакцияда бағалы қағаздарды өтеу кезіндегі дисконт сыйақы құрамынан алынып тасталады және құнның өсуіне жатқызылады. Бұл салық шегерімдерін қолдануды қиындатады және қосымша салық жүктемесіне әкелуі мүмкін.

Қаржы қоғамдастығының өкілдері нормаларды екіұшты түсіндірмеу үшін сыйақы құрамында дисконтты сақтауды ұсынды.

Салық салынатын кірісті азайту үшін борыштық бағалы қағаздарға кемінде үш жыл иелік ету қажеттілігі туралы норма да талқыланды. Нарық қатысушыларының пікірінше, бұл инвесторлардың осындай құралдарға деген қызығушылығын төмендетіп, биржалық алаңдар арасында тең емес жағдайлар туғызуы мүмкін.

Барлық ұсыныстар кабылданған Кодексте ескеріле отырып, жан-жақты қаралады.

Ауыл шаруашылығы өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚС

Тағы бір мәселе ауылшаруашылық өнімдерін экспорттау кезіндегі ҚҚС-ты түзетуге қатысты болды.

Қолданыстағы нормаға сәйкес, экспорт кезінде ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші бұрын есепке қабылданған ҚҚС-ты 80 пайызға азайтуға міндетті. Тиісінше, қайтару 20 пайыз мөлшерінде жүзеге асырылады, өйткені фермерлер салық міндеттемелерін 80 пайызға төмендетуге құқылы.

Бұл норма бейіндік заңнамаға сәйкес егін шаруашылығы мен мал шаруашылығы өнімдеріне, оның ішінде бастапқы қайта өңдеу өнімдеріне ғана қолданылатыны түсіндірілді.

Ұлттық экономика министрлігі ауыл шаруашылығы және қайта өңделген өнімдерді экспорттау кезінде ҚҚС қолдану тәртібі бойынша ресми түсініктеме дайындайтын болады.

Мемлекеттік кірістер комитетінің мәліметінше, 12 ақпанда жеңілдетілген декларация негізінде арнайы салық режимін 921 мың салық төлеуші, жалпыға бірдей белгіленген режимді 113 мың адам таңдаған.

500 мыңға жуық салық төлеуші әлі таңдау туралы шешім қабылдаған жоқ. Оларға 1 наурызға дейін салық режимін таңдау қажеттігі туралы ескертіліп, жеке кабинеттері арқылы қайталама хабарламалар жіберілді.

Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.

тақырып бойынша жаңалықтар

17.02.2026, 18:48 12861

Қазақстан қайта өңделген ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспортын арттыра түсті

Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында экономиканы әртараптандыру жөніндегі одан арғы тәсілдер қаралды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.

Өнімділікті арттырудың негізгі тәсілдері және өнеркәсіп нысандарын технологиялық жарақтандыру туралы ҚР Премьер-министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, ҚР өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев, ҚР ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров, энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев, "Бәйтерек" ҰИХ басқарма төрағасы Рустам Қарағойшин, KazFoodProduckts компаниясының бас директоры Әлихан Талғатбек, шыны өндіретін OrdaGlass компаниясының өкілі Ғалымжан Қуатов баяндады.

Өз кезегінде ауыл шаруашылығы министрі ағымдағы ахуал туралы айтты. Оның айтуынша, Қазіргі уақытта ауыл шаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу саласы тұрақты әрі серпінді даму бағытын көрсетуде. 2025 жылдың қорытындысы бойынша:

тамақ өнімдерін өндіру көлемі 3,9 трлн теңгеге жетіп, 8,1%-ға өскен;
негізгі капиталға инвестициялар 2 есеге артып, 389 млрд теңгеге жеткен;
өткен жылдың 11 айында қайта өңделген өнім экспорты $3,2 млрд құрап, 33,8%-ға артқан.

Сонымен қатар, агроөнеркәсіптік кешені экспортындағы қайта өңделген өнімнің үлесі 52%-ды құрады.

Бұның бәрі - өндірісті әртараптандыру мен қосылған құны жоғары өнімдерді ұлғайтуға бағытталған жүйелі жұмыстың нәтижесі. Мәселен, егін шаруашылығы саласында егіс алқаптарын әлемдік нарықта сұранысқа ие әрі жоғары рентабельді дақылдарға көшу жүргізілуде. Бүгінде майлы дақылдар егін шаруашылығының табыстылық драйверіне айналды. 2025 жылы олардың өнімі алғаш рет 4,9 млн тоннаға жетіп, 48%-ға өсті. Оның ішінде: күнбағыс - 39%-ға, зығыр - 77%-ға, рапс - 2,2 есеге артты. Сонымен қатар, далалық жұмыстарды жүргізуге жылдық 5% ставкамен 12 айдан 15 айға дейінгі мерзімге жеңілдетілген кредиттер бөлінуде. Олардың қайтарымдылығы шамамен 99%-ды құрайды", - деді ол.

Келесі маңызды қадам - қайта өңдеу. Осы бағытта, май өңдеу зауыттарының қуатын кеңейту және технологиялық жаңғырту бойынша жүйелі жұмыс жүргізілуде. 2024-2025 жылдары 58 млрд теңгеге жалпы қуаты шамамен 1 млн тонна болатын 4 ірі жоба іске қосылды.

Сондай-ақ Шығыс Қазақстан облысында инновациялық өнім - лецитин өндіру бойынша өндірістік желі пайдалануға берілді. Солтүстік Қазақстан облысында да биылғы жылы лецитин өндіру зауыты іске қосылатын болады. Сонымен қатар алдағы үш жылда 94 млрд теңгеге 13 жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Осы шаралардың арқасында күнбағыс майының экспорты 600 мың тоннаға дейін жетіп, Қазақстан әлемдік май экспортында 8-орынға ие болды.

Бұдан басқа, мысал ретінде жоғары сұранысқа ие өнімдердің бірі - жасымық екенін атап өткім келеді. Бұрын біз оны Түркияға шикізат ретінде экспорттап, оны қайта жарма түрінде жоғары бағамен сатып алатынбыз. Қазіргі уақытта Қостанай облысындағы Кайзен, Ақмола облысындағы Гаранти Экспорт және Анка груп, Абай облысындағы Агро Лидер кәсіпорындарының іске қосылуы нәтижесінде ішкі нарық толық қамтылып, бүгінде дайын өнім экспортталуда. Айта кету қажет, Қазақстан жасымық экспорты бойынша әлемде 6-орында және оны одан әрі дамытуда үлкен әлеуетке ие. Жалпы, ағымдағы жылы дәнді-бұршақты дақылдар бойынша 1 млн тонна көлемінде рекордтық өнім жиналып, 56%-ға өсті. Оған қоса, олар - топырақты азотпен байытатын, кейінгі дақылдардың өнімділігін арттыратын жақсы дақылдар. Осыған байланысты егіс алқаптарын әртараптандыру жалғастырылатын болады", - деді министр.

Бұдан бөлек, астықты терең өңдеу бағыты да дамуда. Қазіргі уақытта республикада глютен, биоэтанол және крахмал өндіретін 3 кәсіпорын жұмыс істейді, олардың жалпы қуаты 500 мың тоннадан асады. Алдағы үш жылда 1,9 трлн теңгеге 6 инвестициялық жобаны жүзеге асыру жоспарлануда. Осы ретте шығарылатын өнім түрлері кеңейтіліп, глутамат, треонин, лейцин, лизин сияқты аминқышқылдарын өндіру жолға қойылады. Бұл жобалар Түркістан, Жамбыл, Ақмола, Қостанай облыстарында және Астана қаласында жүзеге асырылады.

Мал шаруашылығы өнімдеріне тоқталатын болсақ, бүгінгі таңда елімізде 210 ет өңдеу кәсіпорны жұмыс істейді. Олардың қатарына "Қайып ата", "КазБиф", "Бижан", "Кублей" және "ЕМСи Агро" секілді толық өндірістік циклді кәсіпорындары кіреді. Яғни олар мал өсіруден бастап, қайта өңдеп, дайын өнім шығарады.

Қазір 41,2 млрд теңгеге 11 жоба жүзеге асырылуда. Қосымша 50 мың тонна қуат енгізілетін болады. Олардың ішінде ең ірілері - Абай облысындағы Евразия Агро Семей және Жамбыл облысындағы ТРЗ Агро компаниялары. Бұл жобалардың жүзеге асырылуы өнім түрлерін кеңейтуге, өңдеу кәсіпорындарының жүктемесін арттыруға және саланың экспорттық әлеуетін күшейтуге мүмкіндік береді.

Сүт өңдеу саласында тұрақты даму және өндірістік әлеуетті арттыру сақталуда. Қазір елде 180 өңдеу кәсіпорны жұмыс істейді. 2025 жылы бірқатар ірі жобалар іске қосылды, олар:

"Евразиан милк" 13 мың тонна қоюлатылған сүт өндіру кәсіпорны;
КТ "Зенченко и К" 18,7 мың тонна сүт өнімдерін өндіру жобасы.

Сонымен қатар, 41 млрд теңгеге 12 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Олардың нәтижесінде қосымша 165 мың тонна өңдеу қуаты енгізіледі. Бұл жобалар ішкі нарықты сүт өнімдерінің кең ассортиментімен қамтамасыз етуге және экспортты кеңейтуге негіз қалыптастырады.

Тері мен жүн өңдеу бойынша өндірістік қуаттарды кезең-кезеңімен қалпына келтіру және жаңғырту жүргізілуде. 2025 жылы ірі нысандар пайдалануға берілді. Олар - Ақтөбе қаласындағы жылына 2,2 мың тонна жүн өңдейтін "Казфелтек" жобасы, Ақмола облысындағы қуаттылығы 2,4 мың тонна болатын "Агро Протеин" азықтық қоспалар өндіру жобасы.

Саланы одан әрі дамыту мақсатында 9,9 млрд теңгеге 8 инвестициялық жоба жүзеге асырылуда. Олар қосымша 1,3 млн тонна өңдеу қуатын енгізетін болады. Осы жобалардың қатарында Тараз Желатин, ЭКО Клаб, Искефе Холдинг және КазЖелатин жобалары тері мен жанама өнімдерді терең өңдеуге бағытталған. Оларды жүзеге асыру тағамдық желатин мен жемдік қоспалар өндірісін ұлғайтуға, және шикізат шығынын азайтуға мүмкіндік береді", - деді министр.

Бұдан басқа, Қазақстанда дәстүрлі ауыл шаруашылығымен қатар агробизнестің жаңа бағыттары да дамып келеді. Атап айтсақ, ЭКО Глейд толық циклді заманауи саңырауқұлақ фермасы іске қосылды, оның инвестиция көлемі шамамен 11,3 млрд теңгені құрады. Кәсіпорын СЭЗ Қызылжар аумағында орналасқан. Жылына 2 400 тоннаға дейін шампиньон өсіріп-өңдейді. Бұл саңырауқұлақ өнімдері бойынша импортты айтарлықтай алмастыруға мүмкіндік береді.

Жалпы, Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес соңғы екі жылда агроөнеркәсіптік кешенінде жеңілдетілген несиелеу көлемі айтарлықтай көтерілді. Көптеген жобалар Солтүстік Қазақстан облысы тәжірибесін тарату бағдарламасы аясында басталып, жүзеге асырылды. Бұл бағдарлама өндірісті жаңғыртуға, автоматтандыруға және жасанды интеллект технологияларын енгізуге мүмкіндік беріп отыр. Сонымен бірге, бүгінгі күні фермерлер қаржыландыруды жылдың бастапқы кезеңінде бастауды көтеруде. Осыған байланысты облыс әкімдіктері импортты алмастыруға және экспорттық әлеуеті жоғары тиімді жобаларды қаржыландыруға басымдық беруі тиіс. Осы қабылданған жүйелі шаралар - қазірдің өзінде оң экономикалық нәтиже беруде", - деді ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров.

Мысалы дайын тағам өнімдерінің экспорты орташа 3 есеге өскен. Сондай-ақ астықты терең өңдеу өнімдері, яғни биоэтанол, глютен және крахмал экспорты айтарлықтай көбейді. Бұл қосылған құны жоғары өнімдердің зор әлеуетін айқын көрсетеді.

Жалпы 2020 жылдан бері қайта өңделген өнім экспорты 3,2 есеге өсті. Биылғы жылы бұл көрсеткішті $3,9 млрд-қа жеткізу жоспарлануда. Осылайша, қабылданған жүйелі шаралар елдің азық-түлік қауіпсіздігін нығайтып қана қоймай, қазақстандық агроөнеркәсіптік кешеннің сыртқы нарықтардағы бәсекеге қабілеттілігін арттыруда.

17.02.2026, 17:44 13101

Қазақстанда өңдеу өнеркәсібінде жаңа жобаларды іске қосу жоспарлануда, бұл өндіріс көлемін $7,3 млрд-қа жеткізеді

ҚР өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев Үкімет отырысында республиканың өңдеу өнеркәсібінде іске асырылып жатқан негізгі жобалар туралы баяндады. Ол Мемлекет басшысының экономиканы әртараптандыру жөніндегі тапсырмаларын жүзеге асыру шеңберінде Министрлік шикізатты терең өңдеуге және өндірістерді ішкі нарыққа бейімдеуге басымдық беріп, жүйелі жұмыс жүргізіп жатқанын хабарлады, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.

Министр жыл сайын өңдеу өнеркәсібі жоғары өсім қарқынын көрсетіп келе жатқанын атап өтті.

2024 жылдан бастап сектордың үлесі тау-кен өндіру саласынан артып, секторлар арасындағы теңгерім өзгерді. Шикізатты ішкі нарықта өңдеу механизмі заң жүзінде бекітіліп, отандық тауар өндірушілер мен шикізат жеткізушілердің кооперациясы бастау алды. Осындай кооперциялардың айқын мысалы ретінде "Кайнар" аккумулятор зауытын келтіруге болады. Ол қорғасынды "Қазцинк" компаниясынан жеңілдікпен сатып алып, өндірілген аккумуляторларды ішкі нарыққа да, экспортқа да шығаруда. Сондай-ақ электротехникалық жабдықтар шығаратын отандық кәсіпорындар "Қазақмыс" пен "Қазақстан электролиз зауыты" өндіретін металдарды пайдаланады", - деді өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев.

Ведомство басшысының сөзінше "Qarmet" шығаратын металлопрокат "Silk Road Electronics" кәсіпорнына тұрмыстық техника өндіру үшін, сондай-ақ вагон жасау кәсіпорындарына жеткізіліп, оларды қажетті шикізатпен қамтамасыз етеді. Одан бөлек металл өңдеуші кәсіпорындар мен кабель зауыттары арасында шикізат жеткізу жөнінде келісімдер жасалды. Қолайлы инвестициялық жағдайлар электротехникалық машина құрастыруды дамытуға ықпал етті. Мысалы, "Silk Road Electronics" және "Almaty turmystyq tehnika" зауыттарында өндіріс көлемі өсті. Өткен жылы "Silk Road Electronics" зауытында "Samsung" техникасы өндірісі іске қосылды. Қара металлургия саласында Мемлекет басшысының тапсырмаларын жүзеге асыру аясында "Qarmet" комбинат қызметін қалпына келтіруге және болат өндірісін 5 млн тоннаға дейін ұлғайтуға бағытталған жаңғырту бағдарламасы жүзеге асыруда. Аталған модернизация бағдарламасы болатты терең өңдеуге жаңа серпін бермек. Бүгінде нарыққа әртүрлі болаттың көптеген маркалары жеткізілуде. Мәселен, "QazTehna" зауытында "Qarmet" комбинатында өндірілетін 08КП маркалы мырышталған болаттан автобустар кузовына арналған әртүрлі металл элементтері жасалады. Модернизация аясында болаттың жаңа маркаларын одан әрі игеру нарықтың жаңа сегменттеріне шығуға мүмкіндік береді. Мысалы, штамптауға арналған және жоғары берік болаттар автокомпоненттер өндірісін локализациялауға, ал атмосфера әсеріне төзімді және конструкциялық болат - теміржол вагондары, контейнерлер өндірісін кеңейтуге жағдай жасайды.

Өткен жылы автомобиль өндірісі рекордтық өсім көрсетіп, машина жасау секторының 41,7%-ын құрады. Барлығы 171 мыңнан астам көлік түрлері шығарылды. Оның ішінде 159 мыңы - жеңіл автомобильдер. Алматы қаласында "Chery", "Haval", "Changan" брендтерін шығаратын мультибрендтік зауыт пен Қостанай қаласында "Kia Qazaqstan" зауыты сияқты 2 жаңа жоғары технологиялық өндіріс іске қосылды. Осындай зауыттардың іске қосылуы автокомпоненттер өндірісін локализациялауға серпін беріп отыр. Мысалы, өткен жылы Алматы индустриялық аймағында автокомпоненттер технопаркі іске қосылды. Онда автокөліктерге арналған мультимедиа жүйелері мен орындықтар өндіріледі. Саран қаласында "Tengri Tyres" зауытында автомобиль шиналары шығарылуда. Қостанайдағы "KamLitKZ" зауытында шойын құятын заманауи технологиялар мен автоматтандырылған жүйелерді пайдаланатын шойын құю өндірісі іске қосылды. Сонымен қатар, "Allur" компаниясы автокомпоненттер өндірісін локализациялау орталығының құрылысына кірісті. Одан бөлек алдағы 3 жылда - жылыту және кондиционерлеу жүйелері, тежегіш, салон мен еденге арналған пластикалық бөлшектер сияқты автокомпоненттерді локализациялау бойынша жаңа жобаларды іске қосу жоспарлануда", - деді өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев.

Министрдің мәліметінше тұрақты оң динамика ауыл шаруашылығы машинасын жасау саласында да байқалуда. Жыл қорытындысы бойынша өсім 30,4%-ды құрады. Бүгінде отандық өндірушілер ішкі нарықтың 90 пайызын қамтамасыз етіп отыр. Елімізде 12 брендтің тракторларын шығаратын он зауыт және жалпы қуаттылықтағы 35 мың ауыл шаруашылығы техникасын шығаратын 20-дан астам кәсіпорын жұмыс істейді. Өткен жылы John Deere американдық брендінің ауыл шаруашылығы техникасы шығарыла бастады. Сонымен қатар өткен жылдың қарашасында Мемлекет Басшысының АҚШ-қа сапары аясында John Deere-мен 3 мыңнан астам техника өндірісін локализациялау, сервис орталықтарын құру жөнінде стратегиялық келісімге қол қойылды. Осы жылы John Deere-ден кейін Еуропа мен Канададағы серіктес брендтердің де локализацияға қосылуы жоспарланып отыр.

Теміржол машинасын жасау саласында компоненттер мен дайын техниканы өндірушілердің бірлесу салдарынан кластерлену тенденциясы қалыптасуда. Мысалы, Екібастұзда дайын теміржол техникасын, комплектілер және басқа компоненттерді шығаратын кәсіпорындар кластері құрылды. Атырау облысында "ТексолТранс" компаниясы жылдық қуаты 6 мың жүк вагоны мен цистерна болатын өндірісті іске қосты. Сонымен қатар "ҚазТурбоРемонт" кәсіпорынында локомотивтердің тіреуіш балкаларын өндіру басталды. Астанада жылына 100 жолаушы вагондарын шығаратын "Штадлер Қазақстан" зауыты жұмыс істеуде. Сонымен қатар салада полувагондарға, вагондарға арналған қосалқы бөлшектер мен ірі вагондық құйма өндірісін локализациялау бойынша жаңа жобалар жүзеге асырылуда.

Шыны өнеркәсібі кластер құру мен өндірісті әртараптандырудың айқын мысалы болып саналады. Өткен жылдың қорытындысы бойынша өндіріс көлемі 17%-ға өсті. Саланың даму стратегиясы - ірі инвесторларды тартып, шағын және орта бизнес үшін тұрақты шикізат базасын құруға бағытталған. Қазірде "Orda Glass"-пен тікелей келісімдер арқасында айна, шыны-талшық және өте жұқа шыны шығаратын кәсіпорындар шикізатпен үздіксіз қамтамасыз етілуде. Сонымен қатар автомобиль терезесі, шыны ыдыс және жылу оқшаулағыш материалдарды өндіру сияқты жобалар тізімі анықталды, және оларға инвестор тарту жұмыстары жүргізілуде. Өндірісті әртараптандыруда әлеуеті жоғары бағыттардың бірі - сирек металдарды өндіру. Қазірде отандық өнім экспортқа шығарылады және әлемдік ірі өндірушілердің авиация, теңіз техникасы, электроника және электр көліктері өндірісінде қолданылады. Соңғы екі жылда отандық өндіріс ассортименті жаңа өнімдермен толықты. Мысалы, техникалық селен және жоғары таза марганец сульфатының моногидраты альтернативті энергетика саласында қолданылады.

Ал осы жылы галлий шығаратын өндіріс іске қосылады. Өткен жылдың желтоқсанында Мемлекет басшысының Жапонияға сапары кезінде ERG мен Mitsubishi Corporation арасында аталған металлды жеткізу бойынша офтейк-келісімшартқа қол қойылды. Сонымен қатар жылына 2,4 мың тонна тазартылған сурьма өндірісін іске қосу жоспарлануда. Осылайша, еліміз металлургияның midstream сегментіндегі негізгі елдер қатарына кірді. Мемлекет басшысының тапсырмасы аясында өңдеу өнеркәсібінің одан әрі дамуын айқындайтын 17 ірі жоба таңдалды. Бұл ретте Министрлік 9 жоба бойынша жұмыс жүргізуде. Олардың 2-уі өткен жылы іске қосылды. Қалған жобалар бойынша жұмыстар жалғасуда. Барлық 9 жоба толық қуатқа шыққанда өндіріс көлемі $7,3 млрд-қа дейін жетеді деп күтілуде. Бұл импортқа тәуелділікті азайтуға және экспорт әлеуетін арттыруға мүмкіндік береді", - деді министр.

Ұсынылып отырған шаралар өңдеу саласын дамытуға, өнеркәсіптік кооперацияны кеңейтуге және жоғары қосылған құны бар өнім өндіруге бағытталған және Министрлік белгіленген көрсеткіштерге қол жеткізуді қамтамасыз ететін болады.

17.02.2026, 15:41 13356

2029 жылға қарай еліміздің өнеркәсіптік қаңқасына салынған инвестиция көлемі $400 млрд құрайды

Сурет: Depositphotos

Өз кезегінде ҚР Премьер-министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин осы бағытта атқарылып жатқан жұмыстар туралы айтып берді.

Мемлекет басшысы Үкіметтің кеңейтілген отырысында айқындап берген міндеттерге сәйкес экономиканы одан әрі әртараптандыру экономикалық өсудің сапалы түрде жаңа моделін қалыптастыруға бағытталу тиіс. Бірінші кезекте, жаңа инвестициялар елдің заманауи өнеркәсіптік негізін қалыптастыруға шоғырландырылуы қажет. Осыған байланысты жоғары қосылған құн қалыптастыра алатын өңдеуші және жоғары технологиялық өндірістерді дамыту басым бағытқа айналуда.

2025 жылы ел экономикасы тұрақты әрі сапалы өсуді көрсетті. Орта мерзімді перспективада мұнай-газ секторының Жалпы ішкі өңімнің өсіміне қосатын үлесі біртіндеп төмендейді. Бұл төмендеу өңдеуші өнеркәсіптің, құрылыс, ауыл шаруашылығы және мұнай-газ секторынан басқа салалардың озық дамуымен өтеледі. Құрылымдық өзгерістер қазірдің өзінде айқын байқалуда. Егер 2010 жылы өңдеуші өнеркәсіптің Жалпы ішкі өңімдегі үлесі 11,3% болса, 2024 жылы ол 12,4%-ға дейін өсті. Сонымен қатар тау-кен өндіру секторының үлесі екі есеге жуық - 19,5%-дан 12%-ға дейін, оның ішінде мұнай мен газ өндіру үлесі 16,5%-дан 8,1%-ға дейін қысқарды", - деді ол.

Оның айтуынша, экономикалық күрделілік индексі шеңберінде 2024 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан әлемнің 145 елі арасында 55-орынды иеленді. Көршілес елдермен салыстырғанда, 2020-2024 жылдары Қазақстан қарқынды серпіліс жасап, 87-орыннан 55-орынға көтерілді.

Алға қойылған міндеттерді жүзеге асыру үшін бізге инвестициялар көлемін ұлғайту қажет. Ұлттық жоспардағы болжамдарға сәйкес инвестициялардың Жалпы ішкі өңімге қатынасы қазіргі 14-15%-дан 2029 жылы 23%-ға дейін ұлғаяды. Нәтижесінде 2029 жылы негізгі капиталға салынатын инвестициялар 2024 жылғы деңгеймен салыстырғанда 2,5 есеге артуға тиіс.

Көрсеткіштің 2029 жылға қарай 23%-ға дейін кезең-кезеңімен өсуі қосымша $120 млрд мөлшерінде қосымша инвестициялар тартуға мүмкіндік береді, осылайша, 2025-2029 жылдар аралығындағы жиынтық инвестициялар $400 млрд-қа жетеді.

Бірқатар перспективалы бағыттар айқындалған. Табиғи ресурстарды қайта өңдеу және агроөнеркәсіптік кешен өнімдерін қайта өңдеу салалары экономикаға әсерінің жоғары болуына байланысты басым бағыттар ретінде белгіленді. Олардың ішінде ең алдымен мына бағыттарды атап өткен жөн:

Барлық негізгі түсті металдар (алтын, мыс, мырыш, алюминий, қорғасын);
Қара металлургия;
Сирек кездесетін металдар;
Химия өнеркәсібі;
Мұнай-химия;
Газ өндірісі;
Агроөнеркәсіп өнімдерін жоғары және орта деңгейде қайта өңдеу;
Фармацевтика өнеркәсібі.

Аталған жобаларды жүзеге асыру елдегі еңбек өнімділігінің орташа деңгейін арттырады, бұл - "орта табыс тұзағын" еңсеру және жан басына шаққандағы жалпы ішкі өнімнің одан әрі өсу үшін қажет негізгі шарттардың бірі. Осыған байланысты бүгінгі күні Экономикалық өсудің проактивті саясатын енгізу бойынша жұмыс жүргізілуде. Бұл саясаттың мәні - мемлекеттің тек инвесторларды шақыруымен ғана шектелетін модельден нақты инвестициялық жобаларды қалыптастыру мен іске қосуға мемлекеттің белсенді қатысуы моделіне көшу. Инвестиция тартудың бұл тәсілі экономика салаларының нақты қажеттіліктеріне бағытталған. Сонымен қатар жобалардың тиімділігі мен табыстылығын арттыру мақсатында құзыреттері мықты және технологиялары заманауи жетекші шетелдік стратегиялық серіктестердің қатысуы қамтамасыз етіледі", - деді Серік Жұманғарин.

Вице-премьер проактивті саясаттың мысалдары ретінде нақты екі кейсті келтірді. Олар:

Көмір химиясы саласында елімізде шикізат қоры мол. Көмір химиясындағы капиталды қажет ететін жобалар экспорттауға болатын аммиак, метанол, этанол, полипропилен және газ сияқты кең ауқымды тауарларды өндіруге мүмкіндік береді.

Әлеуетті жобалардың бірі - Қарағанды облысында жылына 2 млрд текше метр газ өндіретін, құны шамамен $2 млрд-ты құрайтын көмірден газ өндіру зауыты. Аталған жобаны қытайлық Shandong Energy Group компаниясы жүзеге асыруды жоспарлап отыр. Бұл сегментте капиталды қажет ететін көптеген экспорттық жобаларды жүзеге асыруға болады.

Қайта өндеу мен әртараптандыруға елеулі серпін беруге инвестициялар көлемінің өсімін көрсетудегі тағы бір мысал - Qarmet кейсі. Компания алдағы үш жыл ішінде шамамен $3,5 млрд-қа жобаларды жүзеге асырады. Инвестициялық бағдарлама нәтижесінде көмір өндіру көлемі 1,4 есеге, темір кені өндірісі 1,8 есеге ұлғая отырып, концентраттар өндірісі 1,7 есеге артып, сұрыптық илемдеу шығару көлемі 2,3 есеге өседі, сондай-ақ қуаты 4 млн тонна болатын жаңа құйма-илек кешені іске қосылады.

Бұдан бөлек, жобалар тізбесі сұрыптық өнім түрлерін кеңейтуді, мырыштау қуаттарын арттыруды, металл бұйымдарын өндіруді, кокс-химия өндірісін жаңғыртуды, газ тазарту жүйелерін жетілдіруді, газ құбыры инфрақұрылымын салуды және энергия өндіру жобаларын қамтиды.

Ішкі нарықты отандық тауарлармен жүйелі түрде қамтамасыз ету үшін "Инвестицияларға тапсырыс" бағдарламасы жүзеге асырылуда. Бүгінде инфляциялық қысымның негізгі себептерінің бірі - тұтыну және тұтыну емес сегменттерде отандық өндірістегі бірқатар базалық тауарлардың тапшылығы. Осыған байланысты салалық министрліктер импортты алмастыруға болатын сегменттерді айқындап, ішкі нарықты отандық тауарлармен толықтыру мүмкіндіктерін анықтауда. Ал Бәйтерек холдингі "Инвестицияларға тапсырыс" аясында инвестициялық жобалар пулын қалыптастыру үшін кешенді due diligence жүргізеді. Бұл жұмыс тұрақты негізде жүргізілетін болады. Біздің мақсат - ішкі нарықты отандық өндіріс тауарларымен қамтамасыз ету және импортқа тәуелділікті төмендету. Қазіргі уақытта азық-түлік секторында 12 бағыт және азық-түлікке жатпайтын секторда 24 бағыт айқындалды", - деді Премьер-министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі.

Оныңайтуынша, азық-түлік бағыты агроөнеркәсіптік кешен мен азық-түлік қауіпсіздігінің негізгі сегменттерін қамтиды. Олардың қатарында ет, сүт, құс еті, астық, қант, жеміс-көкөніс және балық өнімдерін өндіру мен қайта өңдеу, жылыжай кешендерін дамыту, көкөніс сақтау инфрақұрылымы мен ауыл шаруашылығы шикізатын қайта өңдеу бар. Азық-түлікке жатпайтын сектор импорт үлесі жоғары тауарларды өндіруге бағытталған. Бұл - жеңіл өнеркәсіп өнімдері, құрылыс материалдары, тұрмыстық техника және тұрмыстық химия өндірісі. Бұл бастамалардың маңызды құрамдас бөлігі - ондаған миллиард доллар көлемінде ауқымды қаржыландыруды қамтамасыз ете алатын капиталдандырылған даму қаржы институттары.

2026 жылы Бәйтерек ұлттық инвестициялық холдингін 1 трлн теңгеге дейін капиталдандыру көзделген. Қорландыруды ескере отырып, экономиканың нақты секторы шамамен 8 трлн теңге көлемінде қолдау шараларымен қамтылады. Осылайша, "Бәйтерек" холдингінің еншілес ұйымдары, 2030 жылға дейінгі кезеңде өнеркәсіп саласындағы перспективалы әрі несиеге қабілетті жобаларды шамамен $100-120 млрд сомасында қаржыландыруды қамтамасыз ете отырып, жоғары белсенділік танытатын болады.

Тұтастай алғанда, Экономикалық өсудің проактивті саясаты Мемлекет басшысы қойған стратегиялық міндеттердің орындалуын қамтамасыз ете отырып, Қазақстан экономикасын индустрияландыру мен әртараптандырудың негізгі құралына айналады. Қазіргі уақытта Сіздің тапсырмаңызға сәйкес салалық мемлекеттік органдар жетекшілік ететін сегменттерді дамытудың стратегиялық жоспарларын қалыптастыру бойынша жұмыс жүргізуде. Бұл жоспарлар алдағы 5 жыл ішінде сегменттердің жалпы қосылған құнын барынша арттыруға мүмкіндік беретін үздік жобалардың тізбесін қамтиды. Іріктелген жобалар кейіннен салаларды дамыту стратегияларының негізіне алынбақ. Аталған стратегиялар нақты өнімдер мен жобаларды, инвестициялар көлемін, жылдар бойынша өндіріс көлемін және өзге де маңызды ақпаратты қамтитын болады", - деді Премьер-министрінің орынбасары.

17.02.2026, 14:22 12556

Кәсіпорындарға жүргізілген мониторинг: дайын өнім, шикізат пен материалдар бағасының өсу қарқыны бәсеңдеді

Кәсіпорындарға жүргізілген мониторинг нәтижесі бойынша 2025 жылғы IV тоқсанда дайын өнім, шикізат пен материалдар бағасының өсу қарқыны бәсеңдеді, деп хабарлайды ҚР Ұлттық банкінің баспасөз қызметінен.

Кәсіпорындарда өнім бағасының динамикасын өлшейтін диффузиялық индекс (ДИ) 59,3 болды (2025 жылғы ІІІ тоқсанда - 59,7). Кәсіпорындар 2026 жылғы І тоқсанда дайын өнім бағасының өсу қарқыны жеделдеп, шикізат пен материалдар бағасының өсу қарқыны аздап бәсеңдейді деп күтеді.

Кәсіпорындардың басым бөлігі үшін дайын өнімнің бағасын белгілеуде шикізат пен материал бағасы және сұраныс - ең маңызды фактор. Дегенмен, шикізат пен материал бағасының өсу қарқыны бәсеңдеген, ДИ - 71,6 (2025 жылғы ІІІ тоқсанда - 73,5).

Кәсіпорындардың дайын өніміне сұраныс жақсарды, ДИ 51,0 болды. 2026 жылғы І тоқсанда нақты сектордағы кәсіпорындардың күтулері бойынша сұранысқа қатысты жағдай жақсарады.

Жалпы экономикада сату көрсеткішінің орташа рентабельділігі (пайызды, салықты және амортизацияны төлеу шығынын шегергенге дейін) 24,1%-ға (25,5%) дейін төмендеп, бұрынғы орташа нормадан (23,2%) жоғары қалыптасты.

IV тоқсанда сауалнамаға 3 482 кәсіпорын қатысты.

17.02.2026, 12:28 12331

Қазақстанның мұнай өңдеу қуаты 2033 жылға қарай жылына 40 млн тоннаға дейін өседі

Энергетикалық секторды нығайту үшін Үкімет мұнай өңдеу қуатын ағымдағы 18,4 тоннадан жылына 40 млн тоннаға дейін ұлғайту жөніндегі кешенді жоспарды жүзеге асыруда. Жұмыс істеп тұрған МӨЗ-ді жаңғырту барысы және қуаты 10 млн тонна жаңа зауыт салуға дайындық туралы энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев баяндады, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігнің баспасөз қызметінен.

Атап айтқанда, ол жұмыс істеп тұрған мұнай өңдеу зауыттарын жоспарлы түрде кеңейту 2030 жылға қарай дизель отынының тапшылығын жоюға мүмкіндік беретінін, ал 2033 жылы төртінші зауытты іске қосу авиакеросинге деген қажеттілікті толық өтейтінін және К5 стандартындағы жоғары сапалы мұнай өнімдерін экспортқа шығаруды қамтамасыз ететінін хабарлады.

Сонымен қатар Қашаған кен орнында газ өңдеу қуаттарын арттыру жұмыстары жүргізілуде. 2026 жылдың соңында ГӨЗ-1-дің іске қосылуы жылына 2,5 млрд текше метр тауарлық газ өндіруді қамтамасыз етеді. Мұнай-газ химиясы секторында басты назар терең өңдеуге бағытталған: полиэтилен, бутадиен және карбамид шығару жөніндегі жобаларды жүзеге асыру шикізатпен салыстырғанда өнім құнын 20 есеге дейін арттыруға мүмкіндік береді. 2026 жылы Павлодар облысындағы алкилат өндіретін зауыттың құрылысы одан әрі қарқынды түрде жалғасады, бұл еліміздің ішкі қажеттіліктерін 100% қамтамасыз етеді.

Мемлекет басшысының тапсырмасын орындау аясында 2026-2033 жылдары елімізде қуаты жылына 10 млн тонна болатын жаңа МӨЗ-дің техникалық-экономикалық негіздерін әзірлеу, жобалау, салу және іске қосу бойынша жұмыстарын жүзеге асыра отырып, қайта өңдеу қуатын жылына 40 млн тоннаға дейін жеткізу көзделген. Кеңейту жобалары мұнай өнімдерінің тапшылығын кезең-кезеңімен азайтуға мүмкіндік береді. 2033 жылы төртінші зауыт есебінен авиакеросин тапшылығы жойылып, көрші елдерге ЖЖМ экспорты басталады. Жұмыс істеп тұрған зауыттарда қайта өңдеу үлесі 94%-ға дейін өседі, ал отын сапасы К5 стандартына дейін артады, - деді Қайырхан Тұтқышбаев.

16.02.2026, 11:57 19026

Қазақстанда шағын бизнестің өсімпұлы мен айыппұлын есептен шығару тәртібі бекітілді

Сурет: Depositphotos

ҚР Қаржы министрінің бұйрығымен шағын бизнес субъектілеріне қатысты өсімпұлдар мен айыппұл сомаларын есептен шығару қағидалары бекітілді, деп хабарлайды Kazinform агенттігі.

Қағидаларға сәйкес, шағын кәсіпкерлік субъектілерінің төмендегі сомалары есептен шығарылады:

Біріншіден, салық төлеушінің жеке шотында 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша есепте тұрған өсімпұл, сондай-ақ сол күнгі жағдай бойынша есепте тұрған берешек сомасына 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап төленген күнге дейінгі кезеңге, төлем жасалған күнді қоса алғанда, есептелген өсімпұл - берешек өтелген салық немесе бюджетке төленетін басқа да міндетті төлем түрі бойынша.

Екіншіден, Салық кодексі мен Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске сәйкес салық салу саласындағы құқық бұзушылықтар үшін мемлекеттік кірістер органдары салған және 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша салық төлеушінің жеке шотында есепте тұрған айыппұл - берешек өтелген салық немесе бюджетке төленетін басқа да міндетті төлем түрі бойынша.

Үшіншіден, 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша төлеу мерзімі салық заңнамасына және ҚР оңалту және банкроттық туралы заңнамасына сәйкес өзгертілген салық немесе бюджетке төленетін басқа да міндетті төлем бойынша салықтық міндеттеме 2026 жылғы 1 сәуірге дейін толық көлемде орындалған жағдайда өсімпұлдар мен айыппұлдар.

Төртіншіден, 2026 жылғы 1 қаңтарға дейін жүзеге асырылған айналымдар бойынша ҚҚС төлеуші ретінде тіркелмеген кезеңдегі айналым үшін Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодекске сәйкес мемлекеттік кірістер органдары салған және салық төлеушінің жеке шотында есепте тұрған айыппұл.

Бұл ретте міндетті шарт - шағын кәсіпкерлік субъектілерінің 2026 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша есепте тұрған салықтар мен бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша берешек сомасын 2026 жылғы 1 қаңтар мен 31 наурыз аралығында толық өтеуі.

Есептен шығаруға жатпайтын сомалар да айқындалған. Атап айтқанда, жеке тұлғаның кәсіпкерлік қызметіне және жеке практикасына байланысты емес салықтық міндеттемелері бойынша қалыптасқан өсімпұлдар, сондай-ақ кәсіпкерлік қызметке қатысы жоқ салық заңнамасын бұзғаны үшін жеке тұлғаларға салынған айыппұлдар есептен шығарылмайды.

Өсімпұлдар мен айыппұлдарды есептен шығару салық төлеушілердің жеке шоттарына жүргізілетін түгендеу қорытындысы бойынша жүзеге асырылады. Түгендеу комиссия құрылған күннен бастап 2026 жылғы 31 наурызға дейін жүргізіледі.

Бұйрық 2026 жылғы 24 ақпаннан бастап қолданысқа енгізіледі және 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады.

03.02.2026, 20:56 63526

Инвестициялар және инфрақұрылым: Премьер-министр Мемлекет басшысының тапсырмалары аясында Алатау қаласын дамыту жөніндегі кеңес отырысын өткізді

Сурет: primeminister.kz

Президент тапсырмаларын жүзеге асыру аясында ҚР Премьер-министрі Олжас Бектеновтің төрағалығымен Алатау қаласын дамыту жөніндегі кеңестің отырысы өтті, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.

Жиында инвестициялық жобалардың орындалу барысы, инфрақұрылымдық қамтамасыз ету бойынша жұмыс қарқыны, сондай-ақ құқықтық экожүйге қатысты мәселелер және сапалы адами капиталды қалыптастыру тәсілдері талқыланды.

Отырысты ашқан Премьер-министр Президенттің Alatau City-ді дамытуға ерекше көңіл бөліп отырғанын атап өтті.

Мемлекет басшысы Алатау қаласын ұзақмерзімді экономикалық дамудың жаңа орталығы ретінде белгілеп, жұмыс барысын тікелей өзі қадағалап отыр. Сонымен қатар жаңа Конституция жобасында қала дамуының негізгі қағидаттары да қамтылды. Елімізде арнайы құқықтық режимдердің пайда болуы Қазақстанның ұзақмерзімді экономикалық мүдделеріне сай әрі инвестиция тартуға жаңа мүмкіндіктер ашады. Алатау қаласын дамыту - бұл ерекше мәртебеге ие, жеделдетілген дамудың заманауи цифрлық қаласын құруға бағытталған инновациялық шешім", - деп атап өтті Олжас Бектенов.

Бұл ретте елімізде арнайы құқықтық режимдердің пайда болуы елдің әкімшілік-аумақтық құрылымына әсер етпейтіні баса айтылды. Аумақтың тұрақтылық принципі сақталады әрі маңызды болып қала береді, бұл оның жаңа Конституция жобасының бірінші бөлімінде - "Конституциялық құрылым негіздерінде" бекітілуімен дәлелденеді.

Премьер-министрдің орынбасары Қанат Бозымбаев Алатау қаласын дамыту бағытында атқарылып жатқан жұмыстар туралы баяндады. Қазіргі уақытта Парламентте "Алатау қаласының арнаулы мәртебесі туралы" Конституциялық заң жобасы қаралуда.

Институционалдық база құрумен қатар инвесторлар үшін тартымды орта қалыптастыратын және қала экономикасының өсуіне жаңа серпін беретін жүйе құраушы жобаларды іске қосу бойынша практикалық жұмыс жүргізілуде. Басым бағыттар қатарында қаланың сәулеттік-іскерлік өзегі ретінде Iconic Complex көпфункционалды кешенін және жоғары білікті мамандар даярлайтын әрі озық технологияларды дамыту орталығы ретінде KAIST Kazakhstan технологиялық университетін салу жобалары бар.

Жалпы инвестициялық портфель өнеркәсіп, логистика, агроөңдеу, қызмет көрсету және креативті индустрия салаларындағы жалпы көлемі шамамен 1,8 трлн теңге болатын 44 жобадан тұрады. Оларды жүзеге асыру 30 мыңнан астам жұмыс орнын ашуға және Alatau City тұрақты экономикалық орта қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Инженерлік және көлік инфрақұрылымын дамытуға баса назар аударылды. Бірқатар бағыт бойынша жобалар кезең-кезеңімен жүзеге асырылуда:

энергиямен қамтамасыз ету - "Арна" қосалқы стансасының құрылысы 220/110 кВ, 6 қосалқы стансаны жобалау;

сумен жабдықтау және су бұру - "Ынтымақ" су тоғанының қуатын кеңейту, үш су тоғанының құрылысы, ағын суды тазарту стансасы және су таратушы коллекторлар салу;

газбен қамту - "Gate City-1" жаңа автоматтандырылған газ тарату стансасының (АГТС) құрылысын жобалау, Жетіген АГТС құрылысын аяқтау;

жол инфрақұрылымы - Growing және Gate District-ке жол өтпесін салу бойынша құжаттама әзірленуде және EPC-F келісімшарттары шеңберінде Golden District-те жол өтпесін және инженерлік желілері бар жол салу көзделген.

Alatau City Authority мемлекеттік қорының бас атқарушы директоры Әлішер Әбдіқадыров Алатау қаласын дамыту бойынша тұжырымдамалық және қала құрылысы жоспарлары, даму стратегиясы сияқты іргелі құжаттардың әзірленгені туралы баяндады.

Тұжырымдамалық жоспарды енгізу қаланың стратегиялық және кеңістіктік дамуын айқындайды. Қала құрылысы жоспары мен даму стратегиясы аймақтарға бөлуді және құрылыс параметрлерін, сондай-ақ тұрғын үйдің өмір сүру ортасының сапасына қойылатын талаптарды, оның ішінде ғимараттардың биіктігі бойынша шектеулерді, көгалдандыру және абаттандыру нормаларын, аумақтың желдетілуін және жеке көліктер мен автотұрақтардың қолжетімділігін қамтамасыз етеді. Даму стратегиясы салалық актілер мен инвестициялық жоспарды бекітуге, сондай-ақ Алатау қаласының жедел дамуын қамтамасыз ету үшін преференциялар беруге негіз болады.

Сапалы адами капиталды қалыптастыру тәсілдері жеке қарастырылды. Шэньчжэнь, Дубай және Сингапурдың табысты тәжірибесін ескере отырып, Алатауда адами капиталды қалыптастырудың кезеңдік моделі ұсынылады. Бұл модель сапа басымдығы бар еңбек ресурстарының басқарылатын және селективті ағыны принциптеріне негізделген.

Негізгі бағдарлардың қатарында көші-қон саясатын экономиканың қажеттіліктерімен байланыстыру, жұмыспен қамтуды институционалдық реттеу және ел ішінде дағдылар мен құзыреттерді жүйелі жаңғырту есебінен еңбек нарығының жоғары білікті және басқарушылық сегменттеріндегі қазақстандық мамандардың барынша жоғары үлесін қамтамасыз ету үшін жағдайлар жасау көрсетілген.

Отырыс қорытындысы бойынша кеңеске қатысушылар Алатау қаласын дамыту бойынша ұсынылған тәсілдер мен жұмыс бағыттарын қолдады. Қаланың экожүйесін толыққанды қалыптастыру үшін дербес актілерді әзірлеу басым міндет болып саналатыны атап өтілді. Осы жұмысты үйлестіру және сүйемелдеу мақсатында қажетті мәселелерді уақтылы қарап әрі жедел шешімдер қабылдау үшін Жедел комитет құрылды.

Барлық нормативтік актілерді әзірлеу олардың инвесторлар үшін айқындылығы мен ашықтығына бағдарлануы тиіс екендігі атап өтілді. Осыған байланысты Алатау актілерін әзірлеуге және сараптауға отандық сарапшылармен қатар халықаралық ұйымдардың өкілдерін тарту тапсырылды.

Премьер-министр табысты проактивті инвестициялық саясатты жүргізу үшін инженерлік инфрақұрылымды, әсіресе ірі зәкірлік жобаларды қарқынды дамыту талап етілетінін атап өтті. Алатау қаласының инженерлік инфрақұрылымын дамыту мәселелері бойынша министрліктерге Алматы облысының әкімдігімен бірлесіп бірқатар тапсырма берілді.

Сондай-ақ ұйымдастырушылық және қаржылық сипаттағы бірқатар шешім қабылданды.

Ең көп оқылғаны