ҚР-дағы бірінші тоқсанның қорытындысы бойынша мемлекеттік сатып алулар саласында 39 млрд теңгеге бұзушылықтар анықталды
Биылдың 3 айында 3,2 трлн теңгеден астам сомаға шамамен 186 мың мемлекеттік сатып алу рәсімі камералдық бақылаумен қамтылды.
НҰР-СҰЛТАН. 12 СӘУІР - Биылдың 3 айында 3,2 трлн теңгеден астам сомаға шамамен 186 мың мемлекеттік сатып алу рәсімі камералдық бақылаумен қамтылды, деп хабарлайды KAZAKHSTAN TODAY ҚР Премьер-Министрінің баспасөз қызметіне сілтеме жасап.
Үкімет отырысында Қаржы министрі Ерұлан Жамаубаев хабарлағандай, тексеру қорытындылары бойынша, 9 912 рәсім бұзушылықтар анықталды, оның ішінде мемлекеттік аудит объектілері бұзушылықтарды жою туралы хабарламалардың 90%-ынан астамы орындалды.
"500-ден астам аудиторлық іс-шара өткізілді. Аудитпен 1,5 трлн теңге бюджет қаражаты қамтылды. Сомасы 39 млрд теңгеге қаржылық бұзушылықтар анықталды", - деді ол.
Ол тауарларды жеткізу, қызметтерді көрсету мен жұмыстарды орындау, бюджетке өтеу және есепке алу жолымен 33 млрд теңгеге бұзушылықтар жойылғанын атап өтті.
Аудит объектілері қызметінің тиімділігін жетілдіру және арттыру үшін 400-ден астам ұсыным берілді, деп қосты Қаржы министрлігінің басшысы.
Сондай-ақ, Жамаубаев бюджет қаражатын игермеу бойынша көш бастап тұрған министрліктерді атады.
"Республикалық бюджет бойынша сомасы 4 трлн теңгеге жуық шығыстар жүргізілді. Атқарылмау 20 млрд теңгені құрады, оның ішінде 5 млрд теңге – үнемдеу. Игерілмегені – 15 млрд теңге", - деп баяндады ол.
Игерілмеудің неғұрлым ірі сомалары Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау, мәдениет және спорт, сыртқы iстер және экология, геология және табиғи ресурстар министрліктерінде қалыптасты.
Мемлекеттік бюджеттің шығыстары 99%-ға, республикалық бюджеттің шығыстары 99,5%-ға, жергілікті бюджеттердің шығыстары 98,8%-ға атқарылды.
"Игерілмеудің негізгі себептері: шарттарды ұзақ жасасу, төлем негізділігін растайтын құжаттардың жоқтығы немесе ұсынылмауы, төлеуге берілетін шоттардың қазынашылық органдарына кеш ұсынылуы, орындалған жұмыстардың актілерін, шот-фактураларды уақтылы ұсынбау, мемлекеттік сатып алу бойынша конкурстардың өткізілмеуі, есепті айда қаражат жұмсау қажеттілігінің болмауы", - деп түсіндірді спикер.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Қытайдың жүк тасымалдайтын әуе компаниясы Астана арқылы жүк тасымалдамақ
Сурет: wikipediakabar.kg
Қытайдың China Central Longhao компаниясы қыркүйек айынан бастап Boeing 747-400F жүк ұшақтарымен аптасына төрт рет Астана арқылы рейстер орындауды жоспарлап отыр, деп хабарлайды әуе айлағының баспасөз қызметінен.
Әуежай мен әуе компаниясының өкілдері Астанада жүк ұшақтарының техникалық аялдамаларын ұйымдастыру бағдарламасы аясындағы ынтымақтастықты және әуе тасымалдарын одан әрі дамыту мәселелерін талқылады.
Жаңа тасымалдаушының келуі әуежайдың жүк бағыттары желісін кеңейтіп қана қоймай, Астананың Қытай, Орталық Азия және өзге де халықаралық нарықтарды байланыстыратын маңызды транзиттік хаб ретіндегі рөлін күшейтуге ықпал етеді.
Естеріңізге сала кетсек, Ақтаудан Ыстанбұлға тікелей рейстер қазан айында қайта жанданады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстанда Салық кодексіне енгізілетін түзетулер әзірленуде
Сурет: Depositphotos
Қазақстанда жеке тұлғаларды қазақстандық провайдерлер арқылы цифрлық активтермен жасалған операциялардан түсетін табыс бойынша жеке табыс салығынан (ЖТС) уақытша босату ұсынылды. Ұлттық экономика министрлігі Салық кодексіне енгізілетін түзетулерді қоғамдық талқылауға шығарды.
Жобаға сәйкес, жеңілдік 2026 жылғы 1 қаңтардан 2028 жылғы 31 желтоқсанға дейін қолданылады.
Түзетулер инвесторларға қатысты өзгерістерді де қамтыған. Атап айтқанда, "Алтын виза" иелері мен олардың отбасы мүшелері үшін салық салудың жеке тәртібін енгізу, сондай-ақ "Астана" халықаралық қаржы орталығының инвесторлары үшін Қазақстан резиденті мәртебесін растайтын құжатқа 7 мың айлық есептік көрсеткіш мөлшерінде алынатын алымды алып тастау ұсынылады.
Сондай-ақ, инвесторларға инфрақұрылым құруға жұмсалған шығындарды салық төлемдері есебінен өтеу ұсынылып отыр.
Бизнес үшін екінші деңгейдегі банктердің факторингтік және форфейтингтік операцияларын қосылған құн салығынан босату ұсынылады. Компаниялардың тауарларды таңбалауға жұмсаған шығындарын нақты шығындардың 150 пайызы мөлшерінде шегерімге жатқызу жоспарланып отыр.
Өзгерістер ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге де қатысты болмақ. Қосылған құн салығы бойынша 80 пайыз мөлшеріндегі қосымша есепке жатқызуды біртіндеп азайтып, 2035 жылға қарай бұл тетікті толығымен алып тастау ұсынылады.
Мұнай саласы үшін мұнайдың әлемдік бағасын "Brent минус KEBCO жеңілдігі" формуласы бойынша айқындау тәртібін нақтылау, сондай-ақ тиісті кен орындары бойынша бұрын белгіленген пайдалы қазбаларды өндіру салығының төмендетілген мөлшерлемелерін қолданудың өтпелі кезеңін сақтау ұсынылады.
Сонымен қатар, өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға қатысты да түзетулер бар. Жауапкершілігі шектеулі серіктестіктердің құрылтайшылары мен акционерлік қоғамдардың акционерлері өзін-өзі жұмыспен қамтығандарға арналған арнаулы салық режимін қолдана алмайды.
Жоба салықтық әкімшілендіруге, оның ішінде электрондық шот-фактураларды жазып беру, қосылған құн салығын есепке жатқызу және бейрезиденттерге салық салу қағидаларына қатысты өзгерістерді де қарастырады.
Заң жобасы қоғамдық талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында жарияланды.
Бұған дейін Қазақстанда 2027 жылы айлық есептік көрсеткіш, зейнетақы және ең төменгі күнкөріс деңгейі қалай өзгеретіні хабарланған болптын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Базалық мөлшерлеме төмендегеннен кейін қазақстандықтар депозиттерден ақшасын ала бастай ма
Сурет: Depositphotos
Базалық мөлшерлеме 16,25 пайызға дейін төмендегеннен кейін қазақстандықтар депозиттердегі ақшасын ала бастай ма деген сұраққа Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов брифингте жауап берді.
"Менің ойымша, қазіргі уақытта депозиттердің оң кірістілігі сақталып отыр (...) Базалық мөлшерлеме және соған сәйкес депозиттік мөлшерлеме нақты оң кірістілікті қамтамасыз ету үшін белгіленеді. Мәселен, инфляция 13 пайыз болған кезде мөлшерлеме 18 пайыз болды", - деді Ұлттық банк төрағасы.
Оның айтуынша, қазір инфляция 9,8 пайызды, ал базалық мөлшерлеме 16,25 пайызды құрайды.
"Депозиттер мөлшерлемеге аздаған кідіріспен ілеседі. Сондықтан өз қаражатының инфляциядан қорғалған-қорғалмағанына қарайтын кез келген адам депозиттердің ақшаның сақталуын да, инфляциядан сәл жоғары кірістілікті де қамтамасыз ететінін байқайтын шығар. Балама инвестицияларды, яғни бағалы қағаздарға, бондтарға, цифрлық қаржы активтеріне инвестиция салуды дамытуға келсек, әрине, біз мұны да қолдаймыз. Экономика тек банктер арқылы ғана қаржыландырылмауы тиіс", - деп толықтырды Тимур Сүлейменов.
Естеріңізге сала кетсек, Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,25 пайызға дейін төмендетті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Ұлттық банк базалық мөлшерлемені 16,25 пайызға дейін төмендетті
Сурет: instagram/ҚР Ұлттық банкі
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені жылдық 16,25 пайыз деңгейінде, +/- 1 пайыздық тармақ дәлізімен белгілеу туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды ведомствоның баспасөз қызметі.
"Шешім болжам нәтижелеріне, негізгі макроэкономикалық көрсеткіштер мен инфляция тәуекелдері балансының жаңартылған бағалауына негізделген", - деп түсіндірді баспасөз қызметінен.
Ұлттық банктің мәліметінше, тамыз айында жылдық инфляция қарқыны 9,8%-ға дейін баяулады. Дезинфляциялық процес 11 ай қатарынан жалғасып келеді. Азық-түлік инфляциясы 9,5 пайызға дейін төмендеді.
"Негізгі факторлар - жемістер мен көкөністер бағасының айтарлықтай арзандауы, сондай-ақ импорттық бағалардың төмендеуі. Теңге бағамының нығаюы аясында азық-түлікке жатпайтын тауарлар инфляциясының қарқыны 11,4 пайызға дейін баяулады. Реттелмейтін қызметтер бағасының өсу қарқынының біршама баяулауы есебінен қызмет көрсету саласындағы инфляция 8,9 пайызға дейін төмендеді", - деп мәлімдеді банк өкілдері.
Бұл ретте тамыз айындағы айлық инфляция 0,6 пайызды, маусымдық факторларды есепке алмағанда 0,9 пайызды құрады. Базалық инфляция 0,7 пайыз деңгейінде сақталды.
"Инфляцияның 2026 жылға болжамы өзгерген жоқ: ол 9-11% аралығында болады деп күтіледі. Баға өсімінің баяулауына ұстамды қатаң ақша-кредит шарттары мен теңгенің нық айырбастау бағамы ықпал етеді. Қосымша тежеуші әсерді 2026 жылғы қыркүйекте ең төменгі резервтік талаптарды арттырудың соңғы кезеңі қамтамасыз етеді", - деп хабарлады банктен.
Алайда 2027 жылға арналған болжам 6,5-8,5 пайызға дейін жоғарылау жағына қайта қаралды. Баспасөз қызметінің түсіндіруінше, ұл сыртқы инфляцияның өсуіне, реттелетін бағалар алғышартының қайта қаралуына, сондай-ақ фискалдық серпіннің ұлғаюына негізделген. Бұл ретте ақша-кредит саясатының ұзаққа созылған қатаңдығы инфляциялық қысымды шектей түсіп, бағаның баяу өсуіне ықпал етеді.
"2028 жылы инфляция сыртқы инфляциялық жағдайдың қалыпқа келуіне, фискалдық шоғырлануға, ішкі сұраныстың қалыпқа келуіне және бірқалыпты қатаң ақша-кредит шарттары аясында инфляциялық күтулердің төмендеуіне қарай 5%-дық нысанаға жақын болып тұрақталады", - деп хабарлады Ұлттық банктен.
Сондай-ақ, 2026 жылға ЖІӨ өседі деген болжам базалық сценарийде өзгермей, 4,5-5,5% деңгейінде бағаланады.
"2027 жылы ЖІӨ өсуі 4,5% шегінде қалыптасады. 2028 жылы салалық және жүйелік реформалар іске асырылуына, фискалдық ынталандыруды жоспарлы түрде кеңейтуге және мұнай өндірісі мен экспортының қалпына келуіне байланысты ЖІӨ өсімі 4-5%-ға дейін (бұған дейін 3,5-4,5%) қарқын алады деп күтіледі", - деп толықтырды баспасөз қызметі.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан алғаш рет Қырғызстанға мұнай транзитін бастады
Сурет: КазТрансОйл
"ҚазТрансОйл" АҚ алғаш рет Қазақстан аумағы арқылы Қырғызстанға мұнайдың транзиттік тасымалын бастады. Тамыз айында жаңа бағыт бойынша 35 мың тонна мұнай тасымалданды, деп хабарлайды компанияның баспасөз қызметінен.
Алғашқы партия 2026 жылғы 15 тамызда жөнелтілді.
Қырғыз Республикасы бағытындағы мұнай тасымалы «ҚазТрансОйл» АҚ магистральдық мұнай құбырлары жүйесі арқылы «Шағыр» мұнай құю пунктіне дейін жүзеге асырылады. Аталған пунктте мұнай теміржол цистерналарына құйылады.
Жаңа бағыт Қазақстан аумағы арқылы мұнай транзитінің мүмкіндіктерін кеңейтіп, "ҚазТрансОйл" ұсынатын қызметтер тізімін толықтырады.
Естеріңізге сала кетсек, Қазақстанда мұнай өңдеу көлемін 40 млн тоннаға дейін жеткізу жоспарланып отыр.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан алғашқы АЭС салуға келісімшарт жасасты
Сурет: Depositphotos
Қазақстан алғашқы атом электр станциясын жобалау, жабдықтау және салу жөніндегі келісімшартқа қол қойды, деп хабарлайды ҚР Атом энергиясы жөніндегі агенттігі.
Құжат Владивостокта өткен XI Шығыс экономикалық форумы аясында жасалды.
Құжатқа «Қазақстан атом электр станциялары» ЖШС мен «Росатом» мемлекеттік атом энергиясы корпорациясының еншілес кәсіпорны – «Атомстройэкспорт» АҚ арасында қол қойылды.
Келісімшартқа қол қою рәсімі Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев пен «Росатом» мемлекеттік корпорациясының бас директоры Алексей Лихачёвтың қатысуымен өтті.
Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің мәліметінше, келісімшартқа қол қою Қазақстандағы алғашқы АЭС құрылысы жобасының жаңа практикалық кезеңге өткенін білдіреді.
2026 жылдың 28 мамырындағы үкіметаралық келісімге сәйкес тараптар көзделген рәсімдерден өтуі, соның ішінде Қазақстан Үкіметінің қажетті келісімін алуы тиіс.
Ведомство ел экономикасы, өнеркәсіп, инфрақұрылым, цифрландыру және жасанды интеллект дамыған сайын сенімді электр энергиясына деген қажеттілік арта түсетінін атап өтті. Атом энергетикасы алдағы онжылдықтар бойы тұрақты базалық электр энергиясын өндіруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Станция құрылысы Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігі мен тәуелсіздігін нығайтуға, өнеркәсіптік және технологиялық әлеуетін дамытуға, кадрлық резерв қалыптастыруға және елдің технологиялық егемендігін нығайтуға бағытталған ұзақ мерзімді саясатының маңызды бөлігі болып табылады.
Сондай-ақ, бұл бастама жаңа өндірістер мен технологияларды дамытуға, сондай-ақ атом саласына мамандар даярлауға мүмкіндік береді деп күтілуде.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстанда электр энергиясының тарифтеріне өзгерту енгізіледі
Қазақстанның Энергетика министрлігі электр энергиясының шекті тарифтеріне енгізілетін өзгерістерді әзірледі. Өзгерістер энергия өндіруші 60 ұйымға қатысты болмақ, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
Ведомство тарифтерді қайта қарау тұрақты энергиямен жабдықтауды қамтамасыз ету және генерациялайтын қуаттарды жаңғырту үшін қажет екендігін атап өтті. Шешім жөндеу науқандарын уақтылы өткізу, сондай-ақ жабдықтардың сенімділігін жаңарту мен ұстап тұру бойынша ұзақ мерзімді бағдарламаларды іске асыру үшін қажетті қаржылық жағдайларды жасауға бағытталған.
Құжат жобасы қоғамдық талқылау үшін "Ашық НҚА" порталында жарияланды. Талқылау 6 қыркүйекке дейін жалғаспақ.
Бұған дейін Алматы мен Алматы облысында электр энергиясы қымбаттауы мүмкін екені белгілі болды.
Қазақстанда жылу желілерін жаңғыртуға 1,3 трлн теңге тарту жоспарланып отыр.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.