Мұнай өңдеу тереңдігі ашық өнімдер өндірісінің өсуі аясында 90%-ға жетті
Сурет: Depositphotos
Қазақстанда мұнай өңдеу тереңдігін ұлғайту жөніндегі жүйелі жұмыс жалғасуда. 2025 жылдың қорытындысы бойынша елдегі үш мұнай өңдеу зауытында мұнай өңдеудің орташа тереңдігі 87,4%-дан 90%-ға дейін артты, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігнің баспасөз қызметінен.
Атап айтқанда:
- Атырау МӨЗ - 85%-дан 88%-ға дейін;
- Шымкент МӨЗ - 86%-дан 88%-ға дейін;
- Павлодар мұнай-химия зауыты - 91%-дан 94%-ға дейін.
Көрсеткіштердің өсуі ашық мұнай өнімдерінің үлесін 70-79%-дан 75-81%-ға дейін ұлғайту есебінен, сондай-ақ Павлодар МХЗ-де битум өндірісін 366 мың тоннадан 426 мың тоннаға дейін арттыру арқылы қамтамасыз етілді.
2025 жылы 2024 жылмен салыстырғанда негізгі мұнай өнімдері өндірісінің өсімі тіркелді:
- автобензиндер - 5,7 млн тонна (107%);
- дизель отыны - 6,1 млн тонна (116%).
Мұнай өңдеу тереңдігін 94%-ға дейін одан әрі арттыру мұнай өңдеу зауыттарын жаңғырту және олардың қуаттарын кеңейту есебінен жоспарланып отыр.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Өнеркәсіптің өңдеу секторындағы өсімі төрт айда 9,9%-ды құрады
ҰСБ-ның алдын ала деректері бойынша, 2026 жылғы қаңтар-сәуір айларында Қазақстанның ЖІӨ өсімі өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 3,6%-ды құрады, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Бірінші тоқсанның қорытындысымен салыстырғанда экономикалық өсім серпіні айтарлықтай жақсарды (2026 жылғы қаңтар-наурызда ЖІӨ өсуі 3%).
Төрт айдың қорытындысы бойынша өнеркәсіптік өндіріс оң өсім көрсетті. Нақты көлем индексі - 102,1%.
Өнеркәсіпті қалпына келтірудің негізгі факторы өңдеу секторының жеделдеуі болды, онда өндіріс 9,9%-ға өсті.
Машина жасаудағы жоғары өсу қарқыны (өсу 23,3%) көлік құралдарын, ауыл шаруашылығы және теміржол техникасын, электр тауары мен жабдығын шығару көлемін ұлғайту есебінен сақталады.
Сондай-ақ жоғары өсім көрсеткендер:
- жеңіл өнеркәсіп - 2,3 есе,
- жиһаз өндірісі - +41,7%,
- фармацевтика - +35,2%,
- құрылыс материалдары - +27,7%,
- химия өнеркәсібі - +18,4%,
- азық-түлік өнімдері - +14,4%.
Тұтастай алғанда, жылдың алғашқы төрт айындағы экономиканың оң серпіні негізгі секторлардағы орнықты өсумен қамтамасыз етілді. Ең жоғары өсім қарқыны мына салаларда тіркелді:
- құрылыс - 114,5%,
- көлік және қоймалау - 112%,
- өңдеу - 109,9%,
- сауда - 105,1%,
- ауыл шаруашылығы - 103,6%.
Осылайша, ЖІӨ-нің нақты өсімінің қазіргі құрылымы шикізаттық емес сектордың, атап айтқанда құрылыс, көлік, сауда және өңдеу өнеркәсібінің рөлін күшейтумен сипатталады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Индонезия сауда, логистика және агроөнеркәсіп салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуде
Сурет: primeminister.kz
Астанада 13 жылдан соң Қазақстан мен Индонезияның экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссиясының екінші отырысы өтті. Қазақстан делегациясын Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин, Индонезия делегациясын Индонезияның Экономикалық істер жөніндегі үйлестіруші министрі Аирлангга Хартарто басқарды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Отырысқа екі елдің мемлекеттік органдарының, "Атамекен" ҰКП-ның, дипломатиялық миссиялар мен бизнес өкілдері қатысты. Тараптар сауда, инвестиция, көлік-логистика, энергетика, цифрландыру, ауыл шаруашылығы, стандарттау және туризм мәселелерін талқылады.
Индонезия - Қазақстанның Оңтүстік-Шығыс Азиядағы негізгі экономикалық серіктестерінің бірі. Біз екіжақты қатынастарды жаңа сапалы деңгейге көтеруге мүдделіміз. Екі ел арасында сауда-экономикалық, мәдени және басқа да салаларды қамтитын 26 келісім бар", - деді Серік Жұманғарин.
Вице-премьер өткен жылдың желтоқсан айында қол қойылған ЕАЭО мен Индонезия арасындағы еркін сауда туралы келісімнің маңызын да ерекше атап өтті.
Бұл - ЕАЭО мен АСЕАН-ның ең ірі экономикасы арасындағы стратегиялық көпір. Ол экспорт пен өнеркәсіптік кооперацияны дамытуға жаңа мүмкіндік ашады", - деді Серік Жұманғарин.
Қазақстан өзара жеткізілетін тауарлар номенклатурасын кеңейтуді және қолданыстағы сауда бағыттарын жандандыруды ұсынды. Қазақстан тарапының мәліметінше, 20 тауарлық позиция бойынша экспорттық әлеует $60 млн-нан асады.
Перспективалы бағыттардың қатарында Индонезияның болат құю және автомобиль өнеркәсібіне қазақстандық ферроқорытпаларды жеткізу, сондай-ақ астық экспортын ұлғайту аталды.
Биыл Индонезияның бидай импортына деген сұранысы 13 млн тоннаға дейін өсуі мүмкін. Қазақстан Индонезияның ұн өндіру өнеркәсібіне жоғары сапалы, желімтегі жоғары бидайды тұрақты түрде жеткізуге дайын", - деді Серік Жұманғарин.
Тараптар халал өнімдері саласындағы ынтымақтастыққа да ерекше назар аударды. Қазақстан Индонезия нарығына сиыр еті, қой еті және ет консервілерін жеткізу көлемін арттыруға дайын екенін мәлімдеді.
Экспорттық әлеуеттің мысалы ретінде Серік Жұманғарин "Қайып ата" ЖШС жобасын таныстырды.
Бүгінде біз Орталық Азиядағы сиыр етін жеткізуші жетекші елдердің біріміз. Екі жыл бұрын австралиялық әріптестердің тәжірибесін зерттеп, оны Қазақстанда енгіздік. Нәтижесінде елімізде 50 мың бас малға арналған толық циклді ең ірі кластер құрылды", - деді ол.
Индонезия тарапы азық-түлік қауіпсіздігі, халал индустриясы және энергетика салаларындағы ынтымақтастықты кеңейтуге қызығушылық танытатынын растады.
Біз инвестиция, энергетика, цифрлық трансформация, туризм, стандарттау, денсаулық сақтау салалары мен бизнес қауымдастықтары арасындағы өзара іс-қимыл бағыттарында бірқатар екіжақты бастамалар бойынша ілгерілеу барын атап өткіміз келеді", - деп атап өтті Аирлангга Хартарто.
Сондай-ақ, Аирлангга Хартарто Индонезия мен ЕАЭО арасындағы еркін сауда туралы келісімді ратификациялау процесін жеделдетуді қолдап, Индонезия-ЕАЭО Іскерлік кеңесін құруды ұсынды.
Стандарттау саласында тараптар Қазақстанның стандарттау және метрология институты мен Индонезияның Ұлттық стандарттау агенттігі арасындағы меморандумды әзірлеу мәселесін сөз етті.
Орталық және Оңтүстік-Шығыс Азия арасындағы көлік байланысын дамытуға да ерекше назар аударылды. Тараптар мультимодальды көлік бағыттарын және Ляньюньган дәлізі арқылы контейнерлік теміржол қатынасының пилоттық жобасын талқылады.
Туристік қатынас та артып келеді. Қазақстаннан Индонезияға барған туристер саны 2023 жылғы 8,2 мың адамнан 2025 жылы 24,4 мың адамға дейін өсті.
Отырыс қорытындысында Қазақстан мен Индонезияның экономикалық ынтымақтастық жөніндегі үкіметаралық комиссиясының екінші отырысының хаттамасына қол қойылды.
Анықтама үшін:
Қазақстанның Индонезияға экспорттайтын негізгі тауарлары - ферроқорытпалар, ақпараттық жүйелерге арналған құрамдас бөлшектер, өңделген тері, геодезиялық құралдар, металл және резеңке бұйымдары. Қазақстан Индонезиядан теледидарлар, мониторлар, құрылыс техникасын, пальма майын, аяқ киім, музыкалық аспаптар және басқа да өнеркәсіптік өнімдерді импорттайды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Олжас Бектенов Индонезияның Экономикалық істер жөніндегі үйлестіруші министрі Аирлангга Хартартомен екіжақты сауда-экономикалық ынтымақтастықты дамытуды талқылады
Сурет: primeminister.kz
Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Индонезия Республикасының Экономикалық істер жөніндегі үйлестіруші министрі Аирлангга Хартартомен кездесу өткізді. Онда сауда-экономикалық өзара іс-қимыл және түрлі салалардағы әріптестікті кеңейту мәселелері талқыланды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Индонезия - Қазақстанның оңтүстік-шығыс Азиядағы маңызды серіктестерінің бірі. 2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Индонезия арасындағы екіжақты сауда көлемі $244,7 млн-ды құрады, 2026 жылдың қаңтар-наурыз айларында тауар айналымы $31,5 млн деңгейіне қалыптасты. Қазақстандық экспорттың негізі өңдеу өнеркәсібі, металлургия және химия өнімдерінен тұрады, ал Индонезиядан электроника мен тоқыма жеткізіледі.
Бұған дейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Индонезия Президенті Прабово Субианто халықаралық алаңдарда бірқатар кездесу өткізгені, бұл екіжақты ынтымақтастықты дамытуға қосымша серпін бергені атап өтілді.
Қазақстан Индонезиямен сауда-экономикалық байланыстарды кеңейтуге үлкен мән береді. Біз бұл көрсеткіштерді ұлғайтуда елеулі әлеует бар деп санаймыз, сондай-ақ сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге мүдделіміз", - деп атап өтті Олжас Бектенов.
Аирлангга Хартарто өз кезегінде Индонезия тарапының Қазақстанмен әріптестікті тереңдетуге, іскерлік байланыстарды кеңейтуге және перспективалық бағыттар бойынша кооперацияны дамытуға дайын екендігін білдірді.
Кездесу барысында энергетика, өнеркәсіп, ауыл шаруашылығы және азық-түлікті қайта өңдеу, тоқыма саласы, ислам банкингі, цифрлық экономика, білім беру және туризм салаларындағы өзара іс-қимылды кеңейтуде үлкен әлеует бары атап өтілді.
Көлік-логистика бойынша бағдарларды дамытуға ерекше назар аударылды. Атап айтқанда, Қазақстанның транзиттік әлеуетін және халықаралық көлік дәліздерінің инфрақұрылымын пайдалану мүмкіндіктері талқыланды. Қазақстанның қолайлы инвестициялық климат қалыптастырып отырғаны аталып өтті, ол Орталық Азияны, ЕАЭО елдерін, Кавказды және Еуропаны қоса алғанда, өңірлік нарықтарға шығу алаңы бола алады.
Жалпы алғанда, тараптар Қазақстан мен Индонезия арасындағы екіжақты экономикалық байланысты одан әрі нығайтуға өзара мүдделі екендігін растады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Роман Скляр ExxonMobil компаниясының басшылығымен кездесті
Сурет: primeminister.kz
Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің бірінші орынбасары Роман Скляр ExxonMobil компаниясының аға вице-президенті Питер Ларденмен кездесу өткізді, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Жиын барысында тараптар мұнай-газ саласындағы ынтымақтастықтың негізгі бағыттарын және Қазақстан аумағындағы бірлескен жобалардың жүзеге асырылуын талқылады.
Еліміздің мұнай-газ саласындағы ең ірі және стратегиялық маңызды жобаларының бірі ретінде "Теңізшевройл" ЖШС қызметіне ерекше назар аударылды. Өндірістік көрсеткіштердің тұрақтылығын қамтамасыз етудің және Теңіз кен орнының ресурстық базасын одан әрі тиімді игерудің маңыздылығы атап өтілді.
Өз кезегінде ExxonMobil аға вице-президенті Питер Ларден Қазақстан Республикасымен өзара іс-қимылдың жоғары деңгейін атап өтіп, ұзақмерзімді инвестициялық жобаларды жүзеге асыру үшін тұрақты әрі болжамды реттеуші ортаның маңыздылығына тоқталды.
Қазақстандық қамтуды дамыту мәселелері, соның ішінде отандық компаниялардың тауарларды, жұмыстар мен көрсетілетін қызметтерді жеткізуге қатысуын кеңейту, сондай-ақ локализациялау мен инженерлік құзыреттерді дамыту мәселелері бөлек қаралды.
Сондай-ақ Премьер-министрдің бірінші орынбасары еліміздегі жаңа келешегі зор учаскелерде жер қойнауын геологиялық зерттеу бойынша жүргізіліп жатқан ауқымды жұмыстарға назар аударды. Мемлекет тарапынан қабылданып жатқан шаралар ресурстық базаны ұлғайту және салаға инвестиция тарту үшін қосымша мүмкіндіктер туғызады.
Кездесу соңында тараптар қолайлы инвестициялық климатты сақтаудың және бірлескен жобаларды өзара тиімді негізде жүзеге асырудың маңыздылығын атап өтіп, ұзақмерзімді серіктестікті әрі қарай нығайтуға бейілді екенін жеткізді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен ЭЫҰ стратегиялық әріптестікті арттыруда: тауар айналымы $15 млрд-тан асты
Сурет: gov.kz
Қазақстан Республикасы Премьер-министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғарин Экономикалық ынтымақтастық ұйымының (ЭЫҰ) бас хатшысы Асад Маджид Ханмен ресми кездесу өткізді. Тараптар сауда байланысын арттыру, жаңа көлік дәліздерін дамыту және аймақ экономикасындағы цифрлық трансформация жайын талқылады, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Кездесу барысында ЭЫҰ-ға мүше мемлекеттер Қазақстанның маңызды сауда әріптестері екені атап өтілді. 2025 жылдың қорытындысы бойынша ЭЫҰ мемлекеттерімен өзара сауда көлемі өткен жылмен салыстырғанда 11,5%-ға артып, $15 млрд-тан асты. Қазақстандық экспорт - негізінен мұнай, мыс, бидай, күнбағыс майы, ұн мен мұнай өнімі.
Серік Жұманғарин Қазақстанның ЭЫҰ елдерімен өзара іс-қимылы соңғы жылдары тұрақты оң динамиканы көрсетіп отырғанын, оны арттыруда айтарлықтай әлеуетке ие екенін атап өтті. Қазақстанда $1 млрд-қа жуық сома болатын экспорттық әлеуеті жоғары 137-ге жуық өңдеуші өнеркәсіп тауарларының позициясы бар.
Әлемдік экономиканың негізгі драйверінің бірі ретінде қарастырылатын электрондық сауданы дамытуға ерекше көңіл бөлінуде. ЭЫҰ елдерінің күш-жігерін шоғырландыру тұрақты және өзара тиімді сауда кеңістігін қалыптастыруға мүмкіндік беретіні атап өтілді.
Тараптар ЭЫҰ кеңістігіндегі экономикалық байланыстың негізі - көлік-логистикалық ынтымақтастық мәселесін егжей-тегжейлі талқылады. 2026 жылы Қазақстан ЭЫҰ-ның көлік секторына төрағалық етеді. Вице-премьер "Солтүстік - Оңтүстік" дәлізі Ауғанстан және Пәкістанға жол ашатынымен басым маңызға ие екенін айқындап берді.
Сондай-ақ, ол биыл Қазақстан мен Пәкістан арасында Қытай арқылы (Қарақорым тас жолы арқылы) алғашқы жүктер жеткізіле бастағанын хабарлады.
Аталған бағдарлардың дамуы, көбісінің теңізге шығуға мүмкіндігі жоқ болғандықтан Орталық Азия елдері үшін стратегиялық маңызға ие. Олар арқылы халықаралық теңіз порттарына қол жеткізуге болады.
Кездесу барысында ЭЫҰ бас хатшысы Асад Маджид Хан Қазақстан Үкіметін Өңірлік экологиялық саммиттің сәтті өтуімен құттықтап, еліміздің ұйымдағы жетекші рөлін атап өтті.
Қазақстан - ЭЫҰ-ның айрықша әріптесі. Біз Қазақстанды өңірлік хаб және ЭЫҰ елдері мен Еуропа арасындағы көпір ретінде қарастырамыз", - деді ол.
Оның айтуынша, қазіргі геосаяси жағдайда аймақтар мен құрлықтағы байланыстың маңызы арта түседі. Осыған байланысты ЭЫҰ қазіргі және перспективалық маршруттардың картасын дайындау, сондай-ақ, Каспий теңізінің акваториясындағы инфрақұрылымдық жобаларды жүзеге асыру секілді көлік дәліздерін дамыту жұмыстарын жүргізуде.
Тараптар сондай-ақ Еуразиялық экономикалық одақ пен ЭЫҰ арасындағы интеграциялық процестерді ұштастыру мәселесін, соның ішінде Пәкістанмен еркін сауда аймағы туралы келісім жасаудың келешегін талқылады.
Қорытындылай келе, Серік Жұманғарин ЭЫҰ елдерінің өзара үйлескен іс-қимылының маңыздылығын атап өтті. Ол Қазақстанның ұзақмерзімдік және өзара тиімді әріптестік үшін жағдай жасай отырып, ірі экономикалық одақтар арасындағы байланыстырушы буын болуға дайын екенін мәлімдеді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Базалық мөлшерлемені 18,0% деңгейінде сақтау туралы
Сурет: nationalbank
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты комитеті базалық мөлшерлемені +/- 1 п.т. дәлізімен жылдық 18,0% деңгейінде белгілеу туралы шешім қабылдады, деп хабарлайды ҚР Ұлттық банкінің баспасөз қызметінен.
Жылдық инфляция 2026 жылғы наурызда 11%-ға дейін баяулады (ақпанда - 11,7%): азық-түлік инфляциясы - 11,7% (12,7%), азық-түлікке жатпайтын инфляция - 11,3% (11,6%), сервистік инфляция - 10,0% (10,8%).
Инфляцияның баяулауына бірқалыпты қатаң ақша-кредит шарттары, айырбас бағамының қолайлы серпіні, тұтынушылық кредиттеу қарқынының баяулауы аясында тұтынушылық сұраныстың тұрақтануы, сондай-ақ ТКҚ мен ЖЖМ бағасын өсіруге қойылған мораторий мен Үкіметтің басқа да инфляцияға қарсы шаралары септігін тигізді.
Наурызда айлық инфляция ақпандағы 1,1%-дан кейін 0,6%-ға дейін төмендеді. Базалық және маусымдық факторлар ескерілмеген инфляция да баяулады. Дегенмен, олардың ағымдағы деңгейі бұрынғыша 5% нысанаға қол жеткізу үшін қажетті деңгейден жоғары қалыптасып отыр, бұл экономикада инфляциялық қысымның сақталғанын көрсетеді.
Халықтың алдағы бір жылға инфляциялық күтулері 14,6% (13,7%) деп бағаланып, жоғары қалпында қалды. Нарыққа кәсіби қатысушылардың 2026 жылға инфляция бойынша күтулері 10,0% деңгейінде сақталып отыр.
Сыртқы секторда Таяу Шығыстағы ахуалдың ушығуы энергия ресурстарына, азық-түлік пен тыңайтқыштарға әлемдік бағаның өсуіне әкеп соқты. Бұл жағдай бірқатар елде инфляциялық қысымды күшейтіп, Қазақстан үшін де сырттан келетін тауарлардың қымбаттау қаупін еселей түсті.
Ресей Федерациясында инфляция деңгейі әлі де жоғары. Соған қарамастан, Ресей Орталық банкі 2027 жылы оны нысаналы көрсеткішке дейін төмендету бағытын ұстанып келеді. Ал, Еуроаймақ пен АҚШ-та наурыз айында инфляцияның жеделдеуі нарықтағы белгісіздік пен тәуекелдерді еселей түсті. Осыған байланысты ЕОБ мен ФРЖ пайыздық мөлшерлемелерді өзгертпеу туралы шешім қабылдап, алдағы уақытта да мейілінше сақтық танытатынын растады.
Алдын ала деректерге сүйсенсек, 2026 жылғы қаңтар-наурыз айларында экономиканың өсімі жылдық мәнде 3,0%-ды құрады. Мұнай секторындағы динамиканың бәсеңдегеніне қарамастан, басқа салалардағы жоғары іскерлік белсендiлiктiң арқасында экономиканың даму көрсеткіші тұрақты сипат алып отыр. Әсіресе, құрылыста, көлік пен өңдеу өнеркәсібінде және сауда саласында жоғары өсу қарқыны байқалады.
Проинфляциялық тәуекелдер ең алдымен Таяу Шығыстағы қақтығыс аясында сыртқы инфляциялық қысымның күшеюіне байланысты. Сонымен қатар, мораторий аяқталған соң ТКҚ мен ЖЖМ тарифтерінің инфляциядан жоғары қарқынмен қайта өсуі, сондай-ақ реттелетін бағалардың артуы қосымша тәуекел тудырады. Бұл өзгерістер бизнестің шығындарын көбейту арқылы тауарлар мен қызметтердің бағасына қайта әсер етуі мүмкін.
Бизнестің жаңа салық талаптарына бейімделуі мен халық арасындағы жоғары инфляциялық күтулер де тұрақты бақылауды қажет етеді. Ортамерзімді кезеңде инфляцияны төмендету бағытын сақтап қалу үшін бюджет шығындарын жүйелі түрде оңтайландыру мен квазифискалдық ынталандыру шараларын байыппен жүргізу маңызды шарт болып қала береді.
Қазіргі дезинфляциялық процестерге тұтынушылық сұраныстың біртіндеп қалыпқа келуі, соның ішінде бөлшек кредиттеудің бәсеңдеуі оң әсер етіп отыр. Мұндай динамика ақша-кредит шарттарының бірқалыпты қатаң деңгейде сақталуына, сондай-ақ ЕТРТ-ні (ең төменгі резервтік талаптары) арттыру мен "айналау" операцияларын қоса алғанда, артық өтімділікті қысқарту шараларына байланысты қалыптасады. Сонымен қатар, теңге бағамының нығаюы да инфляцияны төмендетуге қосымша қолдау көрсетеді.
Қазіргі инфляцияның баяулау үрдісін алдағы уақытта бекіте түсу қажет. Ақша-кредит шарттарын жұмсартпас бұрын, реттелетін бағалар мен тарифтер реформасы қайта жанданған жағдайда және екінші жартыжылдықта квазифискалдық импульстің күшеюі аясында дезинфляциялық процестiң қаншалықты орнықты екенін растап алу қажет болады. Сонымен қатар, экономиканың салық саласындағы өзгерістерге бейімделу барысына талдау жасап, сыртқы экономикалық ахуалды мұқият қадағалап отыру маңызды.
Ұлттық Банк инфляцияның баяулау қарқынын, ішкі сұраныс динамикасын, бюджет шығындарының нақты орындалуын бақылауды жалғастыра береді. Сондай-ақ, фискалдық ынталандыру шаралары, реттелетiн бағалардың параметрлері мен сыртқы нарықтағы ахуалдың инфляциялық процестерге әсері тұрақты бағаланып отырады. Егер қазіргі үрдістер сақталып, күтпеген жағдайлар орын алмайтын болса, Ұлттық Банк алдағы шешімдерінде базалық мөлшерлемені төмендету мүмкіндігін қарастыруға дайын.
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Ақша-кредит саясаты комитетінің базалық мөлшерлеме бойынша кезекті жоспарлы шешімі 2026 жылғы 5 маусымда Астана қаласының уақытымен сағат 12:00-де жарияланады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Алдағы 4 жылда Қазақстан 5 мың шақырым жаңа теміржол салады - Олжас Бектенов ТЖЫҰ конференциясының отырысында
Сурет: gov.kz
Астанада Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов ұйымның 70 жылдығына арналған Теміржол ынтымақтастығы ұйымының бас директорлары конференциясының 40-шы отырысына қатысты. Форумға әлемнің 30-дан астам елінен 300-ден астам теміржол тасымалы компанияларының басшылары мен өкілдері келді. ТЖЫҰ ұзындығы 320 мың шақырымнан асатын теміржол желісін қамтиды, олар арқылы жыл сайын шамамен 5,5 млрд жолаушы және 5 млрд тонна жүк тасымалданады, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Мерейтойлық отырыс халықаралық теміржол тасымалдарын дамытудың мақұлданған тәсілдерін іздестіру, қатысушы елдердің жетістіктерін және одан әрі ынтымақтастық перспективаларын талқылау алаңына айналды. Жүк тасымалдау көлемін ұлғайту, инфрақұрылымды жаңғырту, қағазсыз технологияларға көшу, басқарудың зияткерлік жүйелерін енгізу, сондай-ақ кадрларды даярлау мәселелеріне назар аударылды.
Премьер-министр теміржолдардың экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз етудегі рөлін атап өтіп, Конференция өткізу сындарлы диалог пен елдер арасындағы әріптестікті нығайтуға мүмкіндік тудыратынын атап өтті.
Олжас Бектенов қатысушыларға Қазақстан Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың басшылығымен дамудың жаңа кезеңіне аяқ басқанын хабарлады - осы жылдың наурыз айында жаңа Конституция қабылданды, ол экономикалық дамуға тың серпін бермек.
Экономиканың аса маңызды күретамырына айналған Қазақстанның теміржол саласы халқымыздың өмір сапасын жақсартып, орнықты өсімді қамтамасыз етуге елеулі үлес қосып келеді. Ұйымның 70 жылдығына орайластырылған алқалы жиын тоғыз жолдың торабында, Еуразия құрлығының дәл ортасында өтіп отыр. Мұның мәні зор. Заманауи әрі тиімді көлік жүйесі біз үшін халықаралық жеткізу тізбектеріне бейімделе отырып, жаһандық экономикаға ықпалдасуға мүмкіндік береді", - деп атап өтті Олжас Бектенов.
Өз сөзінде ол еліміздің транзиттік әлеуетін одан әрі арттыруға назар аударды.
Біздің ортақ мақсатымыз - Еуразияны біртұтас әрі үздіксіз жұмыс істейтін көлік жүйесіне айналдыру. Қазақстан - жаһандық мұхитқа тікелей шығар жолы жоқ әлемдегі ең ірі мемлекет. Бірақ біз осы географиялық ерекшелікті стратегиялық артықшылығымызға айналдыру бағытында жұмыс істеп жатырмыз. Соңғы 15 жылда біз көлік саласына шамамен $35 млрд қаражат салдық. 2,5 мың шақырымнан астам жаңа магистральдық жолдар салынды. Бүгінде "Батыс Еуропа - Батыс Қытай" бағыты бойынша барлық құрлықтағы транзиттік тасымалдардың 85%-ға жуығы Қазақстан арқылы өтеді. Бірақ мұнымен тоқтап қалмаймыз. Алдағы 4 жылда тағы 5 мың шақырым жаңа теміржол салуды жоспарлап отырмыз. Біздің мақсатымыз - 2035 жылға қарай транзит көлемін жылына 100 млн тоннаға дейін жеткізу", - деп атап өтті Премьер-министр.
Негізгі бағыттардың бірі ретінде Транскаспий халықаралық көлік бағытын (Орта дәліз) дамыту белгіленген, оның аясында теміржол және порт инфрақұрылымын жаңғырту жүргізілуде. Атап айтқанда, халықаралық серіктестерді тарта отырып, Ақтау және Құрық порттарында контейнерлік хабтарды кеңейту жұмыстары жүргізілуде. 2029 жылға дейін тасымалдау көлемін жылына 80 мың ЖФЭ-ден 300 мыңға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Жүктерді жеткізу мерзімі 18 тәулікке дейін қысқарды, келешекте оны 10 күнге дейін қысқарту көзделген.
Парсы шығанағы мен Үндістан нарықтарына шығатын ең төте жол "Солтүстік - Оңтүстік" халықаралық көлік дәлізі дамып келеді.
Салаға цифрлық технологиялар енгізу мемлекеттің басым бағыты болып қала бермек.
Қазақстан Президенті цифрлық технологиялардың дамуына зор мән бере отырып, 2026 жылды Цифрландыру және жасанды интеллект жылы деп жариялады. Осы орайда, қазіргі таңда TezCustoms платформасы енгізілуде. Ол Қытаймен шекарада рәсімдеу уақытын 8 сағаттан 30 минутқа дейін қысқартуға мүмкіндік берді. Аталған жұмыс басқа елдермен де жалғасуда", - деп атап өтті Премьер-министр. Сондай-ақ Ұйымның қатысушыларын теміржол желілерінің өткізу қабілетін арттыру мақсатында озық цифрлық шешімдерді белсенді пайдалануға шақырды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстандағы конституциялық реформа S&P, Moody’s және Fitch агенттіктерімен талқылаудың негізгі тақырыбына айналды
Сурет: primeminister.kz
Қазақстанның конституциялық реформасы Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің Вашингтондағы S&P, Moody's және Fitch рейтингтік агенттіктері үлкен үштігі өкілдерімен кездесуінің негізгі тақырыбының біріне айналды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Халықаралық рейтингтік агенттіктермен жыл сайынғы консультациялар дәстүрлі түрде ағымдағы макроэкономикалық жағдайды бағалау және елдің несиелік рейтингіне әсер ететін факторларды талқылау үшін өткізіледі. Көктемгі сессия барысында конституциялық реформаларға, инфляцияға, халық табысының динамикасына және сыртқы тұрақсыздық жағдайындағы экономикалық өсу көздеріне басты назар аударылды.
Серік Жұманғарин атап өткендей, қазіргі экономиканың тұрақты дамуы тек ресурстарды ғана емес, ең алдымен тиімді институттарды, болжамдылық пен сенімді талап етеді. Бұл қағидаттар еліміздің жаңа Конституциясында бекітілген. Басымдықтар қатарында мемлекет қызметінің стратегиялық бағыты ретінде білім беру, ғылым, инновация және адами капиталды дамыту бар. Шын мәнінде, еліміздің жаңа Негізгі заңында интеллект, технология мен кәсібилік арқылы бәсекеге қабілеттілік қалыптасатын білім экономикасының негізі қаланған. Сондай-ақ меншіктің барлық нысанын тең қорғау бекітілген. Бұл - инвестициялық ахуал мен бизнесті дамыту үшін маңызды.
ЖІӨ-нің жоғары деңгейдегі нақты өсуі сақталады. 2025 жылғы қорытынды бойынша экономика 6,5%-ға өсті. Биыл өсім 5-5,5% деңгейінде күтілуде. Биылғы бірінші тоқсандағы қорытынды бойынша мұнай өндірумен байланысты уақытша факторларды есепке алмағанда, 3%-дық өсу орындалды.
Экономиканың құрылымдық трансформациясының жалғасуы байқалады. ЖІӨ-дегі мұнай секторының үлесі 2010 жылғы 16,5%-дан 2024 жылы 8,1%-ға дейін төмендеді. Бұл ретте өңдеу өнеркәсібі екінші жыл қатарынан өсіп, ЖІӨ-нің 12,7%-на жетіп, өндіруші сектордың үлесінен асып түсті.
Қазақстанның жаңа экономикалық саясатының басымдығы әртараптандыру мен цифрландыруға бағытталған. Міндет - халықтың нақты табысы мен жұмыспен қамтылуының артуымен өсу қарқынын ғана емес, оның тұрақтылығын да қамтамасыз ету. Осыған байланысты инвестицияларды белсенді тартуға баса назар аударылды. Мұнай және газ, химия, агроөнеркәсіп кешені, фармацевтика, жасанды интеллект пен металлургия секілді негізгі салалар анықталды.
Экономикалық өсу мен инфляцияны тежеу мақсаттарын теңестіру үшін Үкімет, Ұлттық банк және Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі арасындағы үйлестіру күшейтілді. 2025 жылғы қарашада 2026-2028 жылдарға арналған бірлескен іс-қимыл бағдарламасы бекітілді. Ол жыл сайын ЖІӨ-нің 5%-дан кемімей өсуін және халықтың нақты табысының инфляциядан 2-3%-ға жоғары өсуін көздейді.
Бюджетті шоғырландыруға ерекше назар аударылады. Серік Жұманғарин атап өткендей, соңғы жылдары Ұлттық қордан жыл сайын 5 трлн теңгеден асатын трансферт инфляцияға айтарлықтай үлес қосты. 2026 жылы Үкімет соңғы жылдары алғаш рет нысаналы трансферттен бас тартты (2025 жылы - 3,25 трлн теңге). Сонымен қатар бюджет шығысын оңтайландыру жүргізілуде.
Шектеудің бірі тұтыну тауары өндірісінің жеткіліксіз дамуы болып қала береді. Ынталандыру шарасы ретінде агроөнеркәсіптік кешен мен қайта өңдеуде сүт пен ет мал шаруашылығын, құс шаруашылығы мен балық саласын қосқанда, 200-ден астам жоба іске асырылуда. Сондай-ақ, импортқа тәуелділікті төмендету үшін шикізаттық емес сектордың дамуы күшейтілуде.
Инфляция бәсеңдеуде. Ол 2025 жылдың қорытындысындағы 12,3%-дан бірінші тоқсандағы қорытынды бойынша 11%-ды көрсетті. Жыл қорытындысы бойынша экономика 5-5,5% өскен кезде 10%-дан төмен деңгей болжанады.
Рейтингтік агенттік өкілдері экономиканың белсенді өсуі жағдайында инфляция мен өсу арасындағы тепе-теңдікке қол жеткізу қиын міндет екенін атап өтті. Бұл ретте нақты табыс халық үшін негізгі көрсеткіш болып қала береді.
Қазақстан экономикасындағы ауыл шаруашылығының маңызды рөлін ескере отырып, ауыл шаруашылығын минералды тыңайтқышпен қамтамасыз ету және оның импортына тәуелділік мәселесі де талқыланды. Вице-премьер Қазақстанда 27 өндіруші, оның ішінде "ҚазАзот" АҚ және "Қазфосфат" ЖШС секілді ірі кәсіпорындар жұмыс істейтінін атап өтті. Ішкі өндіріс минералды тыңайтқыштарға деген қажеттіліктің шамамен 56%-ын жабады. Негізгі импорт біздің еліміз Біртұтас экономикалық одақтағы Ресейге тиесілі.
Біз тыңайтқышты қолдану көлемін едәуір арттырдық. Егер осыдан үш жыл бұрын біз небәрі 600 мың тонна пайдалансақ, бұл ауыл шаруашылығын қарқынды дамыту үшін жеткіліксіз болды, ал өткен жылы 1,8 млн тоннаға жетті. Биылғы мақсат - 2,3 млн тонна", - деп атап өтті вице-премьер.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.