Банкноталар сериясын "Сақ стилі" сериясына ауыстыру туралы
Сурет: Depositphotos
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі "Сақ стилі" банкноталарының жаңа сериясын кезең-кезеңімен шығаруды жалғастырады. 2026 жылдың соңына шығару жоспарланған 20 000 теңгені есепке алмағанда, барлық номиналдағы банкноталар айналымға шығып болды, деп хабарлайды ҚР Ұлттық банкінің баспасөз қызметінен.
Жаңа банкноталарды шығару кезінде ескі және жаңа купюралардың айналымда қатар жүретін кезеңі болатынын атап өту маңызды. Яғни, азаматтар сауда-саттықта ескі ақшамен де төлем жасап, оларды жаңасына айырбастай алады деген сөз. Осы уақыт аралығында банктер жаңа банкноталармен жұмыс істеу үшін өзінің банкоматтары мен кассалық жабдықтарын баптайды. Бұл тәсіл ақша ауыстыру кезінде халық пен бизнесті асықтырмай, қолайлы жағдай жасауға мүмкіндік береді.
Мысалы, номиналы 5 000 теңгелік банкноталардың айналымда қатар жүру кезеңі 2023 жылғы желтоқсаннан 2025 жылғы қыркүйекке дейін созылғандықтан, халық пен бизнес ескі ақшаларды жаңасына еш кедергісіз ауыстыруға мүмкіндік алды. Бүгінгі таңда айналымда қалған ескі үлгідегі банкноталардың көлемі 1%-дан аз. Олар банктерге кейін де түсе береді, ал кейбір бөлігі жоғалып, сыртқа әкетілуіне немесе коллекция түрінде сақталуына байланысты қайтпауы да мүмкін.
2026 жылы номиналы 2 000 және 10 000 теңгелік банкноталар үшін айналымда қатар жүру кезеңі аяқталады:
- 10 000 теңге - 2024 жылғы 28 маусымнан 2026 жылғы 27 маусымға дейін;
- 2 000 теңге - 2024 жылғы 25 желтоқсаннан 2026 жылғы 24 маусымға дейін.
Ұлттық Банк 10 000 теңгелік банкноталардың айналымда қатар жүру мерзімін ұзарту мүмкіндігін қарастырып жатыр. Себебі ол банкноталар халық пен кәсіпкерлер арасында кеңінен таралған.
Оның үстіне, 2 000 мен 10 000 теңгелердің айналымда қатар болу уақыты бір мезгілде аяқталатындықтан, банк жүйесіне қосымша ауыртпалық салуы мүмкін. Сол себепті, мерзімді ұзарту халық пен бизнеске ескі банкноталарды жаңасына біртіндеп әрі ыңғайға қарай ауыстыруға көмектеседі, сондай-ақ ескі үлгідегі банкноталардың табиғи тозуын қамтамасыз етеді.
Сонымен қатар, айналымдағы қатарлас кезең аяқталған соң да барлық банктер мен "Қазпошта" АҚ ескі үлгідегі банкноталарды жаңа үлгідегі ақшаларға тағы 3 жыл бойы, ал Ұлттық Банктің филиалдары - мерзімсіз айырбастайтынын еске салғымыз келеді.
Жаңа және ескі үлгідегі банкноталар айналымда қатар болған кезеңде заңды төлем құралы болып қала береді, олар өз құнына сай ҚР бүкіл аумағында төлемдер мен аударымдарда, банк шоттарына есептеуде қабылдауға жатады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
ҚР Энергетика министрлігі мен Korea Eximbank энергетикалық ауысу мәселелеріндегі ынтымақтастықты талқылады
Сурет: gov.kz
Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің өкілдері Корея Республикасының Экспорт-импорт банкі (Korea Eximbank) делегациясымен кездесті. Тараптар энергетикалық ауысу бағытындағы ынтымақтастық перспективаларын және бірлескен жобаларды жүзеге асыру мүмкіндіктерін талқылады, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігнің баспасөз қызметінен.
Кездесу барысында корей тарапы Economic Innovation Partnership Program (EIPP) бағдарламасын таныстырып, оның мақсаттары, іске асыру тетіктері мен кезеңдері, сондай-ақ Korea Eximbank-тің бағдарлама үйлестірушісі және EIPP аясында әзірленетін жобалардың қаржылық серіктесі ретіндегі рөлі жөнінде мәлімет берді.
Жиында бағдарламаның Корея Үкіметінің гранттық бастамасы екені айтылды. EIPP мемлекеттік саясатты әзірлеуге, мастер-жоспарлар мен техникалық-экономикалық негіздемелерді дайындауға бағытталған және инфрақұрылымдық жобаларды қаржыландыруға мүмкіндік береді.
Кездесуге ҚР Энергетика вице-министрі Бақытжан Ілияс қатысып, ұсынылған бағдарламаның өзектілігін және саланы дамытудағы басымдықтарға сәйкестігін атап өтті.
Қазақстан үшін энергетика секторын дамыту, энергиямен жабдықтаудың сенімділігін арттыру және халықаралық қаржыландыруды тарту басты міндеттердің бірі. EIPP бағдарламасы инновациялық жобалық шешімдерді әзірлеу және инфрақұрылымдық бастамаларды іске асыру тұрғысынан практикалық қызығушылық тудырады", - деді вице-министр.
Энергетикалық ауысым бағытындағы инвестициялық жобаларды іске асыру мәселесін талқылау барысында қазақстандық тарап Алатау Сити қаласының құрылысын корей бизнесінің қатысуымен жүзеге асырылатын әлеуетті инвестициялық және инфрақұрылымдық жоба алаңы ретінде қарастыруды ұсынды.
Сонымен қатар тараптар әділетті энергетикалық ауысудың инвестициялық платформасын (JETP) құру бойынша ынтымақтастықты дамытуға мүдделілік танытты. Жоспарланған платформа энергетикалық инфрақұрылымды жаңғырту, жобаларды құрылымдау, сүйемелдеу және қаржыландыруға, сондай-ақ озық технологиялық және цифрлық шешімдерді енгізуге бағытталмақ.
Корей тарапы EIPP бағдарламасы аясында бірлескен жобалар мен ұсыныстарды қарастыруға дайын екенін мәлімдеді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Екінші буын зауыты мен Королев кен орны іске қосылды: Теңіз жақын арада өндірісті жаңғыртуға дайындалуда
Сурет: gov.kz
ҚР Энергетика министрлігі Атырау облысындағы кен орындарында өндірістік операцияларды қалпына келтіру бойынша айтарлықтай ілгерілеушілік туралы хабарлайды, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігнің баспасөз қызметінен.
Маңызды кезең ретінде 26 қаңтарда Екінші буын зауытының сәтті іске қосылуын атап өтуге болады. Қазіргі уақытта зауыт жұмысы бүгін таңғы сағат 04:00-де іске қосылған Королев кен орнының шикізаты есебінен қамтамасыз етілуде. Қазіргі уақытта шикізат ағыны тәулігіне 2 500 тоннаны құрайды. Мамандар жүйені толтыру және жобалық қуатқа шығу үшін мультифазалық ағынды беру көлемін жоспарлы түрде арттыруда.
Теңіз кен орнында қазіргі сәтте барлық күштер мен техникалық ресурстар толық жұмылдырылды. Энергетикалық нысандар мен электр энергиясын бөлу жүйелерін тексеру бойынша қарқынды жұмыстар жүргізілуде. Ресми ақпаратқа сәйкес, нысанда қорытынды техникалық сынақтар өткізу үшін барлық қажетті персонал жұмылдырылған. Қазіргі таңда энергиямен жабдықтау жүйесінің қауіпсіз іске қосылуы расталды, Теңіз кен орны жақын арада іске қосылатын болады. "Теңізшевройл" компаниясына өнеркәсіптік қауіпсіздік пен еңбекті қорғау (HSE) талаптарын қатаң сақтай отырып, өндірісті барынша жедел қалпына келтіру міндеті жүктелді.
Екінші буын зауытының сәтті іске қосылуына арнайы технологиялық өтпелі желі монтажының жедел аяқталуы септігін тигізді. Кестенің келесі маңызды кезеңі - 2 ақпан. Бұл күнге қарай компрессор мен төрт трансформаторды пайдалана отырып, Қысымды арттыру жүйелері арқылы жұмысты қайта жандандыру жоспарлануда. Бұл Технологиялық желілер кешені мен Екінші буын зауытына шикізатты толыққанды әрі тұрақты беруді қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
Энергетика министрлігі мен "ҚазМұнайГаз" ҰК АҚ ТШО-ға техникалық шараларды үйлестіруде жан-жақты қолдау көрсетіп, жағдайға сағат сайынғы мониторинг жүргізуде.
Барлық қалпына келтіру жұмыстарын тікелей Теңіз кен орнында жедел бақылау және үйлестіру мақсатында ведомство мен ұлттық компания басшылығы сол жерде тұрақты түрде жұмыс істеуде. Атап айтқанда, ҚР Энергетика вице-министрі Қайырхан Тұтқышбаев пен "ҚазМұнайГаз" ҰК АҚ ірі мұнай-газ жобалары департаментінің директоры Жандос Жылқайдаров бақылауды тікелей нысан басында жүзеге асыруда.
Өндірістік циклді қалпына келтіру мәселесі Энергетика министрлігі басшылығының ерекше әрі тұрақты бақылауында. ТШО компаниясы сенімді өндірістік қызметті қамтамасыз етуге бейілділігін сақтай отырып, барлық инфрақұрылымның дайындығы мен процестердің қауіпсіздігі расталған сайын өндіріс көлемін кезең-кезеңімен арттыратын болады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Өткен аптада әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға индексі өскен жоқ
Үкіметте Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен жиында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бағасының бір аптадағы жағдайы қаралды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарлары бойынша орташа баға өсімінің индексі апта қорытындысы бойынша нөл деңгейінде сақталды. Алма (-2,1%), қияр мен пияз (-1,3%), шай (-0,9%), балық пен тауық еті (-0,6%) және басқа да азық-түлік өнімдерінің бағасы арзандаған. Маусымдық факторға байланысты өзгедей әлеуметтік маңызы бар көкөністер бойынша баға құбылмалы болды.
Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанованың айтуынша, ерте піскен өнімді жеткізуді қамтамасыз ету бойынша қабылданған басқа да шаралардан бөлек, Сауда және интеграция министрлігі биылғы сәуір-маусым айлары аралығында үшінші елдерден көкөністерді бажсыз әкелу туралы ұсынысты ЕАЭО Кеңесінің қарауына шығару туралы бастама көтеріп отыр.
Жиын барысында вице-премьер Астана және Алматы қалалары әкімдері орынбасарларының өңірдегі қазіргі баға және экономикалық жағдай туралы баяндамаларын жеке-жеке тыңдады.
Елордада азық-түлік инфляциясының баяулау үрдісі тұрақты сақталуда. 2025 жылдың қорытындысы бойынша әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының орташа баға индексі 107,4%-ды құрады, бұл - ел бойынша ең тұрақты көрсеткіштердің бірі. Бағаның өсуін тежеу азық-түлік тауарлары бойынша уақтылы келісімшарттар жасау нәтижесінде мүмкін болып отыр. Өнімдер елордадағы 180-нен астам сауда нүктесінде сатылады. Ірі сауда желілерімен әлеуметтік маңызы бар тауарларға сауда үстемесін шектеу жөнінде келісімдер жасалған. Сонымен қатар баға қалыптастырудағы делдалдық схемаларды анықтау және жәрмеңкелік сауданы дамыту бойынша жұмыс жүргізілуде. 2026 жылы Астанада 300-ден астам демалыс күнгі жәрмеңке өткізу жоспарлануда. Жалпы ел бойынша шамамен 10 мың жәрмеңке ұйымдастырылмақ.
Алматы қаласында 2025 жылдың қорытындысы бойынша әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының баға индексі 8,9%-ды, ал биылғы жылдың басынан бері 0,2%-ды құрады. Ет және сүт өнімдерінің негізгі түрлеріне баға тұрақты деңгейде сақталып отыр, ал тауық еті мен кейбір сүт өнімдері арзандаған. Бағаның өсуі негізінен көкөністердің жекелеген түрлері мен бакалея өнімдеріне тиесілі, бұл ретте Алматыда қырыққабат пен қарақұмық жармасының бағасы ел бойынша орташа көрсеткіштен төмен. Бағаны одан әрі тұрақтандыру үшін тікелей жеткізіп беру желісін кеңейту, демалыс күнгі жәрмеңкелер ауқымын арттыру және қаладағы сауда желілері мен базарларда күнделікті баға мониторингін күшейту жұмыстары жүргізілуде.
Жиын қорытындысы бойынша Серік Жұманғарин аумақтық сауда және тұтынушылардың құқықтарын қорғау департаменттеріне өңірлердегі жұмысты күшейтуді және әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларына белгіленген шекті сауда үстемесінің сақталуын тексеруді жандандыруды тапсырды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
АЭС құрылысын күтпей, жаңа қуаттарды іске қосу керек - Президент
Сурет: gov.kz
Елдің бірнеше аймағында деректерді өңдеу орталықтарына арналған алқаптар салынады. Бұл туралы Президент Қасым-Жомарт Тоқаев V Ұлттық құрылтайда мәлім етті, деп хабарлайды Kazinform агенттігі.
Барлық IT-инфрақұрылым сенімді және үздіксіз жұмыс істеуге қажетті қуатты деректер орталықтарын салу үшін алдын ала арнайы аймақтарды анықтау қажет. Бөлінген алаңдарда электрмен жабдықтау, салқындату және қауіпсіздік жүйелері бар деректерді өңдеу орталықтарын салу қажет.Үкімет Павлодар облысының әкімдігімен бірлесіп Екібастұз бассейнінің энергетикалық базасында деректерді өңдеу орталығына арналған алқап салуды жоспарлап отыр. Жақсы ұсыныс, оның қаншалықты сәтті жүзеге асырылатынын көрейік", - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы аталған деректер орталықтары металлургиялық комбинаттармен бірдей қуат тұтынатынын еске салды.
Біз атом электр станциялары құрылысының аяқталуын күтпей, жаңа энергетикалық қуаттарды іске қосумен айналысуымыз керек. Өзін-өзі энергетикалық қамтамасыз ету мәселесі мемлекеттік саясаттың маңызды бөлігі ретінде қарастырылуы керек", - деді Президент.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
ТШО Теңіз және Королев кен орындарындағы өндірісті уақытша тоқтатты
Сурет: Depositphotos
Теңізшевройл" компаниясы сақтық шарасы ретінде Теңіз және Королев кен орындарындағы өндірісті уақытша тоқтатқанын растады, деп хабарлайды Kazinform агенттігі.
Компанияның хабарлауынша, бұл шешім өндірістік нысандардағы электр энергиясын тарату жүйелерінің кейбір бөліктерінде туындаған мәселелерге байланысты қабылданған.
Зардап шеккендер жоқ, ал қызметкерлердің қауіпсіздігі компания үшін ең жоғары басымдық болып қала береді. ТШО-ның техникалық қызметтері оқиғаның бастапқы себебін анықтау бойынша белсенді жұмыс жүргізіп жатыр. Ал негізгі мақсат - қалыптасқан жағдайды қауіпсіз түрде жою. Компания аталған жағдайдың ықтимал салдарын барынша азайту мақсатында мемлекеттік органдармен тығыз өзара іс-қимылда жұмыс атқарып жатыр",- деп мәлімдеді "Теңізшевройл" ЖШС баспасөз қызметі.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.