Түркістан қаласында ТМҰ Сыртқы істер министрлерінің бейресми отырысы өтті
Сурет: gov.kz
Ұйымға мүше мемлекеттердің сыртқы саяси ведомстволарының басшылары бүкіл түркі әлемі үшін қасиетті қалада жаһандық геосаяси және технологиялық трансформациялар жағдайында түркі интеграциясын одан әрі дамытудың стратегиялық бағыттарын талқылау үшін жиналды, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Кездесу саяси үйлестіруді нығайту, сауда-экономикалық ынтымақтастықты кеңейту, көлік-логистикалық байланысты дамыту және түркі мемлекеттері үшін ортақ цифрлық және инновациялық кеңістік құру мәселелеріне арналды.
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев өз сөзінде Түркі мемлекеттері ұйымы бүгінде мемлекетаралық өзара іс-қимылдың маңызды тетігіне ғана емес, сонымен қатар түркі әлемінің орасан зор адами, интеллектуалдық және технологиялық әлеуетін біріктіре алатын жаһандық дамудың перспективалы орталығына айналып келе жатқанын атап өтті.
Жасанды интеллектіге, цифрландыруға, киберқауіпсіздікке, ғарыш және жерсеріктік технологияларды дамытуға, сондай-ақ экономикада, мемлекеттік басқаруда және гуманитарлық ынтымақтастықта заманауи цифрлық шешімдерді енгізуге ерекше назар аударылды. Жасанды интеллект және цифрлық даму бойынша ТМҰ Саммиті түркі мемлекеттерінің ортақ технологиялық күн тәртібін қалыптастырудағы маңызды кезеңі болып табылатыны және мүше мемлекеттердің түркі кеңістігін инновация, жоғары технологиялар, ғылым және цифрлық трансформация үшін серпінді хабқа айналдыруға деген ұмтылысын көрсететіні атап өтілді.
Қазақстан Ұйымның технологиялық көшбасшылығын және институционалдық әлеуетін нығайтуға бағытталған бірқатар бастамаларды ұсынды, соның ішінде түркі мемлекеттерінің студенттері үшін жасанды интеллект университетін құру, киберқауіпсіздік саласындағы ынтымақтастықты дамыту және БҰҰ қамқорлығымен халықаралық цифрлық бастамаларды ілгерілету бар.
ТМҰ хатшылығының қызметін одан әрі жетілдіру, оның институционалдық мүмкіндігін кеңейту және бірлескен жобалар мен бастамаларды іске асырудағы үйлестіруші рөлін күшейту қажеттілігі де атап өтілді.
Министрлер сондай-ақ халықаралық және өңірлік күн тәртібіндегі өзекті мәселелер, жаһандық көлік бағыттарының орнықтылығы, Орта дәлізді дамыту, сондай-ақ түркі халықтары арасындағы мәдени-гуманитарлық байланыстарды одан әрі нығайту бойынша пікір алмасты.
Отырыс қорытындысы бойынша Түркістан декларациясының жобасы, ТМҰ мемлекеттері басшылары шешімдерінің жобалары келісілді, сондай-ақ Ұйым хатшылығының институционалдық және цифрлық әлеуетін нығайту туралы шешімге қол қойылды.
Кездесудің Түркістанда өтуі түркі халықтарының ортақ тарихи мұрасы мен олардың ортақ болашағы - бірлікке, инновацияға, цифрлық прогреске және стратегиялық серіктестікке негізделген болашақ арасындағы ажырамас байланысты білдірді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Түркістанда Түркі өркениеті орталығы бой көтереді
Сурет: Akorda
Бүгін Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдер басшылары жаңа орталықтың қазығын қағып, іргетасын қалады, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Кешеннің негізгі идеясы - түркітілдес халықтарды әлем тарихында елеулі орны бар, терең философиясы мен мемлекеттілік дәстүрі қалыптасқан ұлы өркениет ретінде дәріптеу. Мұнда ортақ тарихи мұраны ғылыми тұрғыдан зерделеуге, жүйелеуге, мәдени туризм мен халықаралық ынтымақтастықты дамытуға айрықша мән берілмек.
Орталықтың архитектуралық шешімі ерекше символикалық мәнге ие. Кеңістікте түркі дүниетанымындағы Тәңір, Ергенеқон, Көкбөрі, Жерұйық, Дала, Өмір ағашы сияқты маңызды ұғымдар бейнеленеді.
Ал мазмұндық құрылымы жағынан экспозициялар бірнеше тақырыптық аймақтарға бөлінеді.
Көрермендер тарихи оқиғаларды терең сезіну үшін виртуалды және толықтырылған шынайылық (VR, AR), голография, жасанды интеллект, иммерсивті дыбыс пен жарық секілді озық технологиялар қолданылады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Түркі мемлекеттері ұйымына мүше елдердің басшылары Turkistan визит-орталығының жұмысымен танысты
Сурет: Akorda
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған және Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев Қожа Ахмет Ясауи кесенесінің рухани мұрасымен танысты, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Мемлекеттер басшылары XIV-XV ғасырларға тиесілі сирек жәдігерлер көрмесін тамашалады. Ол Қожа Ахмет Ясауидің өмір жолы мен кесененің тарихынан сыр шертеді. Соның ішінде XIV ғасырдан бері сақталған қабірхананың ағаш есігі бар. Есік сүйекпен, қаңылтырмен және алтын жалатылған жазулармен безендірілген. Сондай-ақ куфа мен сулус үлгісіндегі араб мәтінімен өрнектелген.
Мәртебелі меймандарға Әмір Темірдің тапсырысымен жасалған қола шырағдандар, XV ғасырға тән аспалы қола кәндилдер мен айдаһар бейнесінде нақышталған қос құлақты шамдар көрсетілді. Көрменің ерекше сәулеттік элементі - кесене күмбезінің ұшар басында орналасқан көне кубба (мыстан жасалған).
Залдағы аса құнды жәдігердің бірі - XVIII-XIX ғасырларға жататын Қожа Ахмет Ясауи құлпытасының қабіржапқышы. Оның бедерлі ою-өрнектері діни символизмді, геометриялық композицияны, каллиграфияны ұштастырады. Орталық Азиядағы ислам мәдениетінде қабіржапқыш рухани құрметтің белгісі саналады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстан президенттері Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне зиярат етті
Сурет: Akorda
Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Әзербайжан Президенті Ильхам Әлиев, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған, Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёев түркі дүниесінің әйгілі рухани және тарихи-мәдени киелі орындарының бірі, ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген Қожа Ахмет Ясауи кесенесіне барды, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Мемлекеттер басшылары ұлы ғұлама, әулие Қожа Ахмет Ясауи мен кесене аумағында жерленген басқа да белгілі тарихи тұлғалардың рухына зиярат етті.
Президенттерге кесененің XIV ғасыр соңында Әмір Темірдің бұйрығымен салынғаны, көлемі жағынан әртүрлі 35 бөлмеден тұратыны жөнінде ақпарат берілді.
Ғимараттың ішкі биіктігі 39 метрді, ал сыртқы биіктік өлшемі 41 метрді құрайды.
Мәртебелі меймандар қабірхананы, орталық бөлмеде орналасқан қазандықты, тайқазанды және қола лауханы аралап көрді.
Сондай-ақ экспозицияда түркі-ислам әлемінің белгілі ойшылдары мен шайырларының еңбектерінен тұратын 45 кітап қойылған. Олардың арасында Қожа Ахмет Ясауидің "Диуани Хикмет", Низамидің "Хамса", Науаидің ғазалдары, Бақырғанидың шығармалары, Фирдоусидің "Шахнама", Физулидің "Ләйлі мен Мәжнүн" дастаны, сонымен бірге "Манас" жырының үзінділері және басқа да сирек кездесетін туындылар бар.
Түркия Президенті Режеп Тайип Ердоған кесенеге османдық каллиграф Ахмед Шемседдин Карахисаридің қолынан шыққан Құранды сыйлады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қасым-Жомарт Тоқаев Өзбекстан Президенті Шавкат Мирзиёевпен бірге Түркістандағы жаңа мешітті аралап көрді
Сурет: Akorda
Қасым-Жомарт Тоқаев пен Шавкат Мирзиёев Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы бауырластық байланыс және рухани ынтымақтастық нышаны ретінде Түркістанда бой көтерген мешітпен танысты, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Құлшылық үйінің орталық залында Құран оқылды.
Мешіт Өзбекстан Президентінің Түркістан тұрғындары мен барша қазақстандықтарға тартуы ретінде салынған.
Ғимаратта дәстүрлі ислам элементтері заманауи құрылыс технологияларымен үйлесім тапқан. Қасбеті мен ішкі аумағы ұлттық ою-өрнекпен және мұсылман каллиграфиясымен безендірілген. Мұнаралардың биіктігі - 61 метр.
Ғибадат орны жаңа инженерлік желілермен жабдықталған. Сондай-ақ абаттандырылған аумақта жарықтандыру жүйелері, демалыс аймақтары, субұрқақтар бар.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан СІМ басшысы БҰҰ Халықты қоныстандыру қорының Атқарушы директорын қабылдады
Сурет: gov.kz
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ Халықты қоныстандыру қорының (ЮНФПА) Атқарушы директоры Диене Кейтамен кездесу өткізді, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Келіссөздер барысында сыртқы саяси ведомствоның басшысы Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ-мен жан-жақты ынтымақтастыққа ерекше көңіл бөлетінін атап өтті. Қазақстан жаһандық мәселелерді шешуге арналған әмбебап алаң ретіндегі БҰҰ-ның бірізді қолдаушысы болып табылады және көпжақты диалогты кешенді реформалауға бағытталған "UN80" бастамасын іске асыруға белсенді қатысуда.
Осы тұрғыда Министр Қазақстан Үкіметі мен ЮНФПА арасындағы ана мен сәби өлімін төмендету, жастар денсаулық орталықтарын дамыту және демография мен халық мәселелері бойынша кешенді зерттеулер жүргізу бағытындағы ынтымақтастықты оң бағалады.
Е.Көшербаевтың айтуынша, денсаулық сақтау, жастар саясаты және гендерлік теңдік мәселелері ЮНФПА-мен өңірлік диалогтың маңызды бағыттарының біріне айналуы тиіс.
Осы ретте Министр Алматы қаласындағы БҰҰ-ның Орталық Азия мен Ауғанстанға арналған орнықты даму мақсаттары жөніндегі өңірлік орталығының алаңын ЮНФПА-ның өңірдегі қатысуын кеңейту үшін белсенді пайдалануға шақырды.
Өз кезегінде, Д.Кейта БҰҰ Қазақстанның гендерлік теңдікті ілгерілету, әйелдердің құқықтарын қорғау және олардың мүмкіндіктерін кеңейту бағытындағы жүйелі реформаларын жоғары бағалайтынын атап өтті.
Сондай-ақ, ол Қазақстанның денсаулық сақтау, жастар және отбасы саясатын дамыту, сондай-ақ ана мен бала өлімі көрсеткіштерін төмендету салаларында елеулі нәтижелерге қол жеткізгенін айтты.
Кездесу барысында БҰҰ Бас хатшысының орынбасары Ұйымның Алматы қаласында демографиялық орнықтылық мәселелері бойынша ЮНФПА-ның Орталық Азия хабын ашу туралы шешім қабылдағанын жариялады. Аталған хаб өңірдегі демографиялық даму мәселелерін жинақтау, талдау және зерттеу жөніндегі орталыққа айналады.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар жаһандық және өңірлік күн тәртібіндегі өзекті мәселелер бойынша сындарлы диалогты жалғастыруға келісті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан СІМ басшысы Қытай Елшісін қабылдады
Сурет: gov.kz
Қазақстан Республикасының Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Қытай Халық Республикасының Қазақстан Республикасындағы Елшісі Хань Чуньлиньді қабылдады, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Кездесу барысында тараптар қазақ-қытай ынтымақтастығының өзекті мәселелерін талқылады, сондай-ақ оның одан әрі кеңею перспективалары бойынша пікір алмасты.
2026 жылғы биік және жоғары деңгейдегі екіжақты және көпжақты іс-шаралар кестесіне ерекше назар аударылды.
Бұдан басқа, өңірлік және халықаралық күн тәртібіндегі мәселелер бойынша пікір алмасу болды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Астанада ҚР Үкіметі мен БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының ынтымақтастығы талқыланды
Сурет: primeminister.kz
Қазақстан Республикасының Премьер-министрі Олжас Бектенов Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорының (ЮНФПА) атқарушы директоры Диене Кейтамен кездесу өткізді, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.
Онда денсаулық сақтау саласындағы өзара іс-қимыл, ана мен баланы қорғау, репродуктивті денсаулық, әйелдер мен жастарды қолдау мәселелері талқыланды.
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев БҰҰ-мен жан-жақты ынтымақтастыққа ерекше мән береді. ҚР Үкіметі ұлттық басымдықтарымызға сәйкес БҰҰ-ның Халықтың қоныстануы саласындағы қорымен әріптестікті одан әрі кеңейтуге дайын. ЮНФПА-ның Астанадағы елдік кеңсесінің жұмысы Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан ауқымды әлеуметтік-экономикалық реформаларды үйлесімді түрде толықтырады. Бірлескен күш-жігермен біз неғұрлым әділетті және инклюзивті қоғам құрамыз", - деп атап өтті Олжас Бектенов.
Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының орынбасары, ЮНФПА-ның атқарушы директоры өз кезегінде Мемлекет басшысының атына сәлемін жеткізіп, Қазақстанның әлеуметтік саладағы жетістіктерін жоғары бағалады. Қордың стратегиялық бастамаларға сараптамалық қолдауды жалғастыруға дайын екендігі атап өтілді.
БҰҰ бейбітшілік, қауіпсіздік және орнықты даму секілді үш басты мақсат негізінде құрылған. Қазақстанның саясаты осы қағидаттарға толық сәйкес келеді. Ана өлімінің төмендеуі елде әйелдер мен халықтың денсаулығына қаншалықты үлкен көңіл бөлінетінін көрсетеді, ал жастарға, білім беру мен денсаулық сақтау салаларында көрсетіліп отырған қамқорлық жоғары бағаға лайық.
Біз ЮНФПА-да Қазақстанмен тығыз ынтымақтастықты жалғастыруға ниеттіміз. Мен Қазақстанның жаңа Конституциясына ерекше тоқталғым келеді, оның өзегінде адам құқықтары мен таңдау еркіндігі жатыр - дәл осы қағидат бүгінгі жаһандық өзгерістер дәуірінде аса маңызды. Қазақстан орнықты және адам игілігіне бағытталған дамудың қалай жүзеге асуы керек екенін жүйелі түрде көрсетіп келеді", - деп атап өтті Диене Кейта.
Сонымен қатар ЮНФПА өкілдері Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесіндегі технологиялық жабдықталу деңгейінің жоғары екенін және жасанды интеллект шешімдерінің енгізіліп жатқанын атап өтті. Астана қаласындағы қалалық ауруханаға барған кезде Диене Кейта медициналық мекеменің заманауи жабдықталуына назар аударып, оның әлемнің жетекші клиникалары деңгейіне сәйкес келетінін айтты.
Анықтама: ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің мәліметінше, соңғы 5 жылда ана өлімінің көрсеткіші 35%-ға, нәресте өлімінің көрсеткіші 25%-ға төмендеген. Елімізде болашақ аналардың денсаулығын нығайтуға бағытталған "Аналар саулығы" кешенді бағдарламасы жүзеге асырылуда. Өңірлерде 90 Жастар денсаулық орталығы жұмыс істейді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Мажарстан Премьер-министрі Қазақстан Президентіне ризашылығын білдірген хат жолдады
Сурет: Akorda
Петер Мадьяр хатта Tisza партиясын сайлаудағы жеңісімен құттықтағаны үшін Қасым-Жомарт Тоқаевқа алғыс айтқан, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Премьер-министр Қазақстанды Орталық Азиядағы басты серіктес санайтынын атап өтіп, түрлі салада ынтымақтастықты одан әрі нығайтуға дайын екенін растаған.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.