ОПЕК+ шешімінен кейін теңге нығайды
Бүгінгі сауда сессиясында теңгенің аздап нығаюы түрлі бағыттағы серпінді көрсеткен сыртқы іргелі факторлармен тікелей байланысты.
Бүгінгі сауда сессиясында теңгенің аздап нығаюы түрлі бағыттағы серпінді көрсеткен сыртқы іргелі факторлармен тікелей байланысты. Ең алдымен, теңгенің нығаюына мұнай бағасының өсуі әсер етті. Brent эталондық сұрыпты мұнай бағасын белгілеу бейсенбінің ашылу бағасымен салыстырғанда, жұма күні таңертең 5%-дан астам қосып, бұрын қол жеткізілген ең жоғары мәндерге қайта оралды. Мұнай нарығында қалыптасқан жағдайға сәуірде өндіріс көлемін өзгеріссіз сақтау туралы ОПЕК+ шығарған күтпеген шешім жөніндегі жаңалықтар себеп болды. Сонымен қатар, Сауд Арабиясы өндірісті күніне 1 млн баррельге ерікті түрде қысқартуды сақтағысы келетін ниетін жеткізді", - деді ҚР Ұлттық Банкі Монетарлық операциялар департаментінің директоры Нұржан Тұрсынханов.
Оның айтуынша, бұған дейін кездесу қорытындысы бойынша, елдер өндіруді күніне 0,5 млн баррельге арттырады деп күтілген болатын. Екінші жағынан, көптеген валюталарға қарсы АҚШ долларының нығаюы байқалды.
Теңгеге қысымның қосымша факторы – Ресей рублінің әлсіреуі болды, ол Bloomberg хабарламасы аясында АҚШ пен Ұлыбритания химиялық қаруды пайдаланғаны үшін Ресейге қарсы қосымша санкциялар енгізу мүмкіндігін талқылайтын дереккөздерге сілтеме жасай отырып, 0,7%-ға арзандады. АҚШ соңғы шара ретінде ЕО-мен бірге дербес борышқа санкциялар енгізу туралы мәселені қарастыратыны туралы хабарлады. РФ ОБ деректері бойынша, шетелдік инвесторлар жалпы нарықтың 23,4%-ын иелене отырып, федералдық борыштың рубльдегі облигацияларында 42,8 млрд доллар ұстайды.
Осы оқиғалар аясында 5 наурызда АҚШ долларының теңгеге қарсы биржалық сауда-саттығы бір доллар үшін 419,00 деңгейіне дейін аздап нығаюмен ашылды. Түрлі бағыттағы сыртқы факторлардың әсерінен еркін өзгермелі айырбас саясаты аясында теңге бағамының серпіні сұраныс пен ұсыныстың әсерінен қалыптасуын жалғастырып келеді", - деп түйіндеді Нұржан Тұрсынханов.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Қазақстан Еуропалық одақтың тиісті тізбесіне енгізілген аса маңызды шикізат материалдарының 34 түрінің 21-ін өндіреді және өңдейді
Қазақстан Еуропалық одақтың тиісті тізбесіне енгізілген аса маңызды шикізат материалдарының 34 түрінің 21-ін өндіреді және қайта өңдейді. Бұл туралы маңызды шикізат материалдары саласындағы ынтымақтастық жөніндегі қазақ-француз жұмыс тобының отырысы барысында белгілі болды, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі.
Отырыс барысында Қазақстан мен Францияның мемлекеттік органдары, геологиялық қызметтері және бизнес өкілдері геологиялық картография, деректер алмасу, зертханалық зерттеулер, геологиялық барлау, жер қойнауын пайдалану және заманауи тау-кен өнеркәсібін дамыту бағыттарындағы өзара іс-қимыл перспективаларын талқылады. Сонымен қатар титан және басқа да стратегиялық ресурстарды жеткізу саласындағы серіктестікке, сондай-ақ бизнес құрылымдар арасындағы тікелей байланыстарды кеңейтуге ерекше назар аударылды.
Олжас Әлібеков Қазақстанның Еуропалық одақтың тиісті тізбесіне енгізілген стратегиялық маңызды шикізат материалдарының 34 түрінің 21-ін өндіріп әрі өңдейтінін атап өтті. Сондай-ақ Қазақстандағы инвестициялық ахуалды жақсарту және жер қойнауын пайдалану саласын цифрландыру бағытында жүргізіліп жатқан жұмыстарға назар аударылды.
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің өкілдері қазақстандық тараптың франциялық серіктестерімен өзара тиімді әрі мазмұнды ынтымақтастықты дамытуға дайын екендерін растап, оларды геологиялық барлау, шикізатты өңдеу және заманауи технологияларды енгізу салаларындағы бірлескен жобаларды іске асыруға белсенді түрде қатысуға шақырды.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар ұзақ мерзімді стратегиялық әріптестікті одан әрі ілгерілетуге өзара мүдделі екендіктерін растады және бірлескен бастамалар мен жобаларды іске асыруды жалғастыра беруге уағдаласты.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстанда 1 шілдеден бастап тауарлық газ бағасы 33%-ға өсуі мүмкін
Сурет: Depositphotos
Елімізде 1 шілдеден бастап тауарлық газдың орташа бағасы 33%-ға өсуі мүмкін. Бұл туралы Орталық коммуникациялар қызметіндегі брифингте Қазақстан Энергетика министрінің орынбасары Қайырхан Тұтқышбаев мәлімдеді.
1 шілдеден бастап тауарлық газдың орташа бағасы 33%-ға өседі деп күтіп отырмыз. Бұл жылыту маусымынан уақтылы өту және газ инфрақұрылымын жаңарту үшін қажет. Сонымен қатар жеке тұлғалар үшін бағаның күрт өсуі жоспарда жоқ", - деді вице-министр.
Сондай-ақ, елімізде бірқатар кен орындарындағы, атап айтқанда Теңіз кен орнында техникалық ақауларға байланысты газ өндіру көлемі төмендеген.
Қайырхан Тұтқышбаевтың айтуынша, газ өндірісінің төмендеуі тұрғындарды газбен қамтамасыз етуге әсер етпегендігін атап өтті.
Газ өндіру көлемінің төмендеуі тұрғындарды газбен қамтамасыз ету әсер еткен жоқ, өйткені ұлттық оператор QazaqGaz транзиттік ресурстар есебінен тұтынуды қамтамасыз етті", - деді ол.
Естеріңізге сала кетсек, бұған дейін Қазақстанда тұрмыстық тұтынушылар үшін газ тұтыну нормасын енгізу жоспарланып отырғаны хабарланған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Таиланд арасындағы тауар айналымы 255 млн доллардан асты
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Таиланд арасындағы тауар айналымы 255,1 млн АҚШ долларын құрады. Қазақстан Таиландтың Орталық Азиядағы ең ірі сауда серіктесі болып қала береді. Агроөнеркәсіп кешені, тамақ өнеркәсібі, логистика, цифрлық экономика, туризм және инвестициялық ынтымақтастық салаларында өзара іс-қимылды кеңейтудің елеулі әлеуеті сақталуда, деп хабарлайды ҚР СІМ баспасөз қызметіне.
Қазақстан Республикасының Таиланд Корольдігіндегі Елшісі Марғұлан Баймұхан Таиланд Корольдігінің Премьер-Министрінің Орынбасары, Сауда министрінің кеңесшісі Адис Харинсутпен және Таиланд Корольдігінің Сауда министрлігінің Ішкі сауда департаменті бас директорының орынбасары Чантхапат Панджаманондпен кездестіКездесу барысында тараптар Қазақстан мен Таиланд арасындағы сауда-экономикалық ынтымақтастықтың қазіргі жай-күйі мен даму перспективаларын, сондай-ақ өзара сауда, инвестициялар және іскерлік байланыстарды одан әрі кеңейту жөніндегі шараларды талқылады.
Қыркүйек айына жоспарланып отырған Қазақстан–Таиланд бірлескен сауда комитетінің бірінші отырысына дайындық мәселелеріне ерекше назар аударылды. Сондай-ақ тараптар Ауыл шаруашылығы жөніндегі жұмыс тобының қызметін және көлік-логистика саласындағы өзара іс-қимылды қоса алғанда, салалық ынтымақтастық тетіктерінің жұмысын жандандыру қажеттігін атап өтті.
Инвестицияларды көтермелеу және өзара қорғау туралы келісімді, сондай-ақ Қосарланған салық салуды болдырмау туралы келісімді ілгерілетуді қоса алғанда, екіжақты шарттық-құқықтық базаны одан әрі жетілдірудің маңыздылығы атап өтіліп, аталған құжаттардың инвестициялық ынтымақтастықты кеңейтуге және бизнес үшін қолайлы жағдай қалыптастыруға ықпал ететіні айтылды.
Қытай және Орталық Азия арқылы өтетін бағыттарды қоса алғанда, халықаралық көлік дәліздерін дамыту және логистикалық кедергілерді жою мәселелері бойынша пікір алмасылды. Қазақстан тарапы Таиланд компанияларының Орталық Азия мен Еуразиялық экономикалық одақ нарықтарына шығуы үшін Қазақстанның көлік-логистикалық және сауда хабы ретіндегі әлеуетін неғұрлым белсенді пайдалануға мүдделі екенін жеткізді.
Ауыл шаруашылығы, азық-түлік қауіпсіздігі, логистика, цифрлық технологиялар салаларындағы ынтымақтастықты кеңейту және үшінші елдердің, оның ішінде Африка мемлекеттерінің нарықтарында бірлескен жобаларды іске асыру перспективалары да қарастырылды.
Таиланд тарапы Қазақстанмен ынтымақтастықты одан әрі дамытуға қызығушылық танытып, Қазақстан нарығының жоғары әлеуетін және тай өнімдерінің қазақстандық тұтынушылар арасында оң қабылданатынын атап өтті.
Кездесу қорытындысы бойынша тараптар сауда, инвестициялар және логистика салаларындағы тығыз өзара іс-қимылды жалғастыруға дайын екендіктерін растады, сондай-ақ Қазақстан–Таиланд әріптестігінің қолда бар әлеуетін іске асыру мақсатында екі елдің бейінді мемлекеттік органдары мен іскер топтары арасындағы белсенді диалогтың маңыздылығын атап өтті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
83 млрд теңгеге жуық игерілмеген қаражат Ұлттық қорға қайтарылған жоқ - ВАП
Сурет: Depositphotos
Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов Сенат отырысында Ұлттық қордан бөлінген игерілмеген шамамен 83 млрд теңгенің қорға қайтарылмағанын мәлімдеді.
Оның айтуынша, Ұлттық қор қаражаты стратегиялық және ұлттық маңызы бар жобаларға емес, көшелер мен саябақтарды абаттандыру, ауылдық клубтар салу, көше жарығын орнату сияқты жергілікті деңгейдегі жобаларды қаржыландыруға бағытталған.
Ұлттық қор қаражаты стратегиялық және ұлттық ауқымдағы міндеттердің орнына көшелерді, саябақтарды абаттандыруға, ауылдық клубтар мен көше жарығын салуға жұмсалды. Көптеген жобалар жобалық-сметалық құжаттамасыз және жер телімдері дайын болмай тұрып қаржыландыруға енгізілген. Соның салдарынан бюджет орындалу барысында құны 100 млрд теңгеден асатын 132 жоба алып тасталды немесе ауыстырылды", - деді Әлихан Смайылов.
Сондай-ақ ол көптеген жобалардың қажетті құжаттары мен дайын инфрақұрылымы болмай тұрып қаржыландырылғанын атап өтті.
Жоғары аудиторлық палатада игерілмеген қаражат Ұлттық қорға уақытылы қайтарылуы тиіс екенін, алайда іс жүзінде бұл талап толық көлемде орындалмай отырғанын мәлімдеді.
Бұған дейін Жоғары аудиторлық палата Ұлттық қор қаражатының миллиардтаған теңгесі заңбұзушылықтармен жұмсалғаны туралы хабарлаған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан бюджетінің кірісі 13,2%-ға өсіп, 1,8 трлн теңгеге жетті - Қаржы министрлігі
Қазақстан экономикасы 2025 жылдың қорытындысы бойынша 6,5%-ға өскен, деп мәлім етті қаржы министрі Мәди Такиев Сенат отырысында.
Министрдің айтуынша, экономикалық өсімнің негізгі көрсеткіштері көлік, құрылыс, тау-кен өнеркәсібі және сауда салалары болып отыр. Жыл қорытындысы бойынша инфляция 12,3%-ды құрап, орташа айлық жалақы 442 мың теңгеге жетсе, жұмыссыздық деңгейі 4,6% деңгейінде сақталды.
Мемлекеттік борыш белгіленген шек аясында қалып, ЖІӨ-нің 22,8%-ын немесе 36,4 трлн теңгені құрады. 2025 жылдың соңында Ұлттық қор активтері 73,8 млрд АҚШ долларына жетті. Оның ішінде 63,9 млрд доллары валюталық портфельге тиесілі. Республикалық бюджетке түскен түсімдер 21,4 трлн теңгені құрап, жоспардың 99%-ы орындалды. Тиісінше, жоспардан ауытқу көлемі 336 млрд теңгені құраған.
Бюджет орындалуына мұнайдың орташа бағасының барреліне 75 доллардан 69 долларға дейін төмендеуі, экспорт көлемінің 1,7 млрд долларға қысқаруы және геосаяси ахуалға байланысты 134 ірі кәсіпорынның салық төлемдерінің 709,3 млрд теңгеге азаюы әсер еткен, деп түсіндіріп өтті министр.
Соған қарамастан, республикалық бюджеттің меншікті кірістері 2024 жылмен салыстырғанда 1,8 трлн теңгеге өсіп, өсім қарқыны 113,2%-ды құрады. Салық түсімдері 2,2 трлн теңгеге немесе 17,5%-ға артты. Оның ішінде корпоративтік табыс салығынан түсетін түсімдер 880 млрд теңгеге немесе 24%-ға, ал қосылған құн салығынан түсетін түсімдер 932,5 млрд теңгеге немесе 18%-ға өсті.
Камералық бақылау қорытындысы бойынша бюджетке 388 млрд теңге өндіріліп алынды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 126 млрд теңгеге көп.
Сонымен қатар, мемлекет бизнес алдындағы міндеттемелерін орындауды жалғастырды. 2025 жылы бюджеттен 1 трлн 354 млрд теңге көлемінде ҚҚС қайтарылды.
Мәди Такиевтің айтуынша, кірістердің өсуіне экономиканың кеңеюі, корпоративтік табыс салығы мен ҚҚС түсімдерінің артуы, импорт көлемінің ұлғаюы және салықтық әкімшілендіру тиімділігінің жоғарылауы ықпал етті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 4,8 млрд АҚШ долларына жетті
Сурет: Depositphotos
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 16,2%-ға артып, $4,8 млрд-қа жетті. Бұл туралы ҚР премьер-министрі Олжас Бектеновтің Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеевпен кездесуі барысында белгілі болды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Биылғы қаңтар-сәуір айларында екіжақты тауар айналымы $1,9 млрд-ты құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 42,1%-ға артық", деп мәлім етті баспасөз қызметінен.
Кездесуде сауда-экономикалық байланыстарды дамыту, өнеркәсіп кооперациясын кеңейту, көлік-логистика саласындағы өзара ықпалдастықты нығайту, сондай-ақ энергетика, су ресурстары және туризм салаларындағы ынтымақтастық мәселелеріне назар аударылды.
Форумда сөз сөйлеген Олжас Бектенов Қазақстан Орталық Азияның экономикалық әлеуетін ашу мақсатында өңір елдері арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі тереңдетуді қолдайтынын атап өтті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Иран көлік дәлізі мен порт инфрақұрылымын дамытуды жеделдетпек
Сурет: Depositphotos
Қазақстан мен Иран көлік, логистика және инвестициялар саласындағы ынтымақтастықты жандандыруға ниетті. ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің Иранның жолдар және қала құрылысы министрі Фарзан Садекпен кездесуі барысында тиісті уағдаластықтарға қол жеткізілді,
деп хабарлайды Үкіметтің баспасыз қызметінен.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуды, порт инфрақұрылымын кеңейтуді талқылады.
Серік Жұманғариннің айтуынша, Иран Қазақстанның аймақтағы маңызды сауда-экономикалық әріптесінің бірі. 2025 жылы Қазақстан мен Иран арасындағы тауар айналымы 26,4%-ға артып, $430,2 млн-ға жеткен. Бұл одан арғы дамуды, оның ішінде Өзара сауданы $3 млрд-қа жеткізу жөніндегі жол картасы шеңберіндегі және Иран мен ЕАЭО арасында қол қойылған Еркін сауда туралы келісімнің арқасындағы жоғары әлеуетті көрсетеді.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуға ерекше назар аударды. Қазақстан мен Иран «Солтүстік-Оңтүстік» және «Шығыс-Батыс» бағытының қиылысында орналасуымен бірегей географиялық жағдайға ие болып отыр. Бұл транзиттік тасымалдың өсуі үшін едәуір әлеует.
2025 жылы «Солтүстік-Оңтүстік» дәлізі бойынша тасымалдау көлемі 12%-ға артып, 3,5 млн тоннаға жетті. Екі ел арасындағы теміржол тасымалы 69%-ға өскен.
Серік Жұманғарин маршрут әлеуетін одан әрі арттыру үшін Көлік инфрақұрылымын жаңғыртудың бірлескен жол картасын әзірлеуді ұсынды. Кешенді шараны іске асыру дәліздің өткізу қабілетін жылына 20 млн тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік бермек.
Тараптар сондай-ақ Қытай, Қазақстан, Түркіменстан, Иран мен Түркия арасында қол қойылған бесжақты теміржол келісімінің, сондай-ақ Қазақстан, Ресей, Түркіменстан мен Иран арасында алдағы уақытта сауда мен транзиттің өсуіне қосымша жағдай туғызатын төртжақты тарифтік келісімге қол қоюдың маңыздылығын атап өтті.
Келіссөздердің негізгі тақырыбының бірі порт инфрақұрылымын дамыту болды. Иран тарапы Шахид Раджаи (Бендер-Аббас) портында Қазақстанға жер телімін бөлу мәселесін келісу аяқталғанын хабарлады. Қажетті рәсімнен кейін аумақ Қазақстан тарапына беріледі.
Сонымен қатар Иран Қазақстанға Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия нарығына тікелей шығуды қамтамасыз ететін Чабахар портында жұмыс істеу үшін мүмкіндік беруге дайын екенін хабарлады. Фарзане Садектің айтуынша, Захедан-Чабахар теміржол желісі құрылысының 90%-дан астамы аяқталған. Нысанды іске қосу алдағы айларға жоспарланып отыр. Желі іске қосылғаннан кейін Чабахар порты Үнді мұхитын, Орталық Азия мен Еуропаны байланыстыратын халықаралық теміржол желісіне біріктіріледі.
Бұған жауап ретінде Қазақстан Иран тарапына Каспийдегі ирандық компаниялардың логистикалық қызметін дамыту үшін Ақтау мен Құрық порттарындағы алаңдарды, айлақтар мен терминалдарды ұсыну мүмкіндігін қарастыруға дайын екенін жеткізді.
Кездесу қорытындысында тараптар жоғары деңгейде қол жеткізілген уағдаластықты іске асыруды тездетіп, инвестор тарту жұмысын жедел үйлестіруді қамтамасыз ету мен көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамытуды жандандыру ниетін растады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.