83 млрд теңгеге жуық игерілмеген қаражат Ұлттық қорға қайтарылған жоқ - ВАП
Сурет: Depositphotos
Қазақстанның Жоғары аудиторлық палатасының төрағасы Әлихан Смайылов Сенат отырысында Ұлттық қордан бөлінген игерілмеген шамамен 83 млрд теңгенің қорға қайтарылмағанын мәлімдеді.
Оның айтуынша, Ұлттық қор қаражаты стратегиялық және ұлттық маңызы бар жобаларға емес, көшелер мен саябақтарды абаттандыру, ауылдық клубтар салу, көше жарығын орнату сияқты жергілікті деңгейдегі жобаларды қаржыландыруға бағытталған.
Ұлттық қор қаражаты стратегиялық және ұлттық ауқымдағы міндеттердің орнына көшелерді, саябақтарды абаттандыруға, ауылдық клубтар мен көше жарығын салуға жұмсалды. Көптеген жобалар жобалық-сметалық құжаттамасыз және жер телімдері дайын болмай тұрып қаржыландыруға енгізілген. Соның салдарынан бюджет орындалу барысында құны 100 млрд теңгеден асатын 132 жоба алып тасталды немесе ауыстырылды", - деді Әлихан Смайылов.
Сондай-ақ ол көптеген жобалардың қажетті құжаттары мен дайын инфрақұрылымы болмай тұрып қаржыландырылғанын атап өтті.
Жоғары аудиторлық палатада игерілмеген қаражат Ұлттық қорға уақытылы қайтарылуы тиіс екенін, алайда іс жүзінде бұл талап толық көлемде орындалмай отырғанын мәлімдеді.
Бұған дейін Жоғары аудиторлық палата Ұлттық қор қаражатының миллиардтаған теңгесі заңбұзушылықтармен жұмсалғаны туралы хабарлаған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Қазақстан бюджетінің кірісі 13,2%-ға өсіп, 1,8 трлн теңгеге жетті - Қаржы министрлігі
Қазақстан экономикасы 2025 жылдың қорытындысы бойынша 6,5%-ға өскен, деп мәлім етті қаржы министрі Мәди Такиев Сенат отырысында.
Министрдің айтуынша, экономикалық өсімнің негізгі көрсеткіштері көлік, құрылыс, тау-кен өнеркәсібі және сауда салалары болып отыр. Жыл қорытындысы бойынша инфляция 12,3%-ды құрап, орташа айлық жалақы 442 мың теңгеге жетсе, жұмыссыздық деңгейі 4,6% деңгейінде сақталды.
Мемлекеттік борыш белгіленген шек аясында қалып, ЖІӨ-нің 22,8%-ын немесе 36,4 трлн теңгені құрады. 2025 жылдың соңында Ұлттық қор активтері 73,8 млрд АҚШ долларына жетті. Оның ішінде 63,9 млрд доллары валюталық портфельге тиесілі. Республикалық бюджетке түскен түсімдер 21,4 трлн теңгені құрап, жоспардың 99%-ы орындалды. Тиісінше, жоспардан ауытқу көлемі 336 млрд теңгені құраған.
Бюджет орындалуына мұнайдың орташа бағасының барреліне 75 доллардан 69 долларға дейін төмендеуі, экспорт көлемінің 1,7 млрд долларға қысқаруы және геосаяси ахуалға байланысты 134 ірі кәсіпорынның салық төлемдерінің 709,3 млрд теңгеге азаюы әсер еткен, деп түсіндіріп өтті министр.
Соған қарамастан, республикалық бюджеттің меншікті кірістері 2024 жылмен салыстырғанда 1,8 трлн теңгеге өсіп, өсім қарқыны 113,2%-ды құрады. Салық түсімдері 2,2 трлн теңгеге немесе 17,5%-ға артты. Оның ішінде корпоративтік табыс салығынан түсетін түсімдер 880 млрд теңгеге немесе 24%-ға, ал қосылған құн салығынан түсетін түсімдер 932,5 млрд теңгеге немесе 18%-ға өсті.
Камералық бақылау қорытындысы бойынша бюджетке 388 млрд теңге өндіріліп алынды. Бұл өткен жылмен салыстырғанда 126 млрд теңгеге көп.
Сонымен қатар, мемлекет бизнес алдындағы міндеттемелерін орындауды жалғастырды. 2025 жылы бюджеттен 1 трлн 354 млрд теңге көлемінде ҚҚС қайтарылды.
Мәди Такиевтің айтуынша, кірістердің өсуіне экономиканың кеңеюі, корпоративтік табыс салығы мен ҚҚС түсімдерінің артуы, импорт көлемінің ұлғаюы және салықтық әкімшілендіру тиімділігінің жоғарылауы ықпал етті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 4,8 млрд АҚШ долларына жетті
Сурет: Depositphotos
2025 жылдың қорытындысы бойынша Қазақстан мен Өзбекстан арасындағы өзара сауда көлемі 16,2%-ға артып, $4,8 млрд-қа жетті. Бұл туралы ҚР премьер-министрі Олжас Бектеновтің Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиеевпен кездесуі барысында белгілі болды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Биылғы қаңтар-сәуір айларында екіжақты тауар айналымы $1,9 млрд-ты құрады, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңіндегі көрсеткіштен 42,1%-ға артық", деп мәлім етті баспасөз қызметінен.
Кездесуде сауда-экономикалық байланыстарды дамыту, өнеркәсіп кооперациясын кеңейту, көлік-логистика саласындағы өзара ықпалдастықты нығайту, сондай-ақ энергетика, су ресурстары және туризм салаларындағы ынтымақтастық мәселелеріне назар аударылды.
Форумда сөз сөйлеген Олжас Бектенов Қазақстан Орталық Азияның экономикалық әлеуетін ашу мақсатында өңір елдері арасындағы өзара іс-қимылды одан әрі тереңдетуді қолдайтынын атап өтті.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Иран көлік дәлізі мен порт инфрақұрылымын дамытуды жеделдетпек
Сурет: Depositphotos
Қазақстан мен Иран көлік, логистика және инвестициялар саласындағы ынтымақтастықты жандандыруға ниетті. ҚР Премьер-Министрінің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің Иранның жолдар және қала құрылысы министрі Фарзан Садекпен кездесуі барысында тиісті уағдаластықтарға қол жеткізілді,
деп хабарлайды Үкіметтің баспасыз қызметінен.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуды, порт инфрақұрылымын кеңейтуді талқылады.
Серік Жұманғариннің айтуынша, Иран Қазақстанның аймақтағы маңызды сауда-экономикалық әріптесінің бірі. 2025 жылы Қазақстан мен Иран арасындағы тауар айналымы 26,4%-ға артып, $430,2 млн-ға жеткен. Бұл одан арғы дамуды, оның ішінде Өзара сауданы $3 млрд-қа жеткізу жөніндегі жол картасы шеңберіндегі және Иран мен ЕАЭО арасында қол қойылған Еркін сауда туралы келісімнің арқасындағы жоғары әлеуетті көрсетеді.
Тараптар «Солтүстік-Оңтүстік» халықаралық көлік дәлізін дамытуға ерекше назар аударды. Қазақстан мен Иран «Солтүстік-Оңтүстік» және «Шығыс-Батыс» бағытының қиылысында орналасуымен бірегей географиялық жағдайға ие болып отыр. Бұл транзиттік тасымалдың өсуі үшін едәуір әлеует.
2025 жылы «Солтүстік-Оңтүстік» дәлізі бойынша тасымалдау көлемі 12%-ға артып, 3,5 млн тоннаға жетті. Екі ел арасындағы теміржол тасымалы 69%-ға өскен.
Серік Жұманғарин маршрут әлеуетін одан әрі арттыру үшін Көлік инфрақұрылымын жаңғыртудың бірлескен жол картасын әзірлеуді ұсынды. Кешенді шараны іске асыру дәліздің өткізу қабілетін жылына 20 млн тоннаға дейін жеткізуге мүмкіндік бермек.
Тараптар сондай-ақ Қытай, Қазақстан, Түркіменстан, Иран мен Түркия арасында қол қойылған бесжақты теміржол келісімінің, сондай-ақ Қазақстан, Ресей, Түркіменстан мен Иран арасында алдағы уақытта сауда мен транзиттің өсуіне қосымша жағдай туғызатын төртжақты тарифтік келісімге қол қоюдың маңыздылығын атап өтті.
Келіссөздердің негізгі тақырыбының бірі порт инфрақұрылымын дамыту болды. Иран тарапы Шахид Раджаи (Бендер-Аббас) портында Қазақстанға жер телімін бөлу мәселесін келісу аяқталғанын хабарлады. Қажетті рәсімнен кейін аумақ Қазақстан тарапына беріледі.
Сонымен қатар Иран Қазақстанға Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азия нарығына тікелей шығуды қамтамасыз ететін Чабахар портында жұмыс істеу үшін мүмкіндік беруге дайын екенін хабарлады. Фарзане Садектің айтуынша, Захедан-Чабахар теміржол желісі құрылысының 90%-дан астамы аяқталған. Нысанды іске қосу алдағы айларға жоспарланып отыр. Желі іске қосылғаннан кейін Чабахар порты Үнді мұхитын, Орталық Азия мен Еуропаны байланыстыратын халықаралық теміржол желісіне біріктіріледі.
Бұған жауап ретінде Қазақстан Иран тарапына Каспийдегі ирандық компаниялардың логистикалық қызметін дамыту үшін Ақтау мен Құрық порттарындағы алаңдарды, айлақтар мен терминалдарды ұсыну мүмкіндігін қарастыруға дайын екенін жеткізді.
Кездесу қорытындысында тараптар жоғары деңгейде қол жеткізілген уағдаластықты іске асыруды тездетіп, инвестор тарту жұмысын жедел үйлестіруді қамтамасыз ету мен көлік-логистикалық инфрақұрылымды дамытуды жандандыру ниетін растады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Елімізде 1 шілдеден бастап электр қуатының тарифі өзгеруі мүмкін
Қазақстанның Энергетика министрлігі "Электр энергиясына шекті тарифтерді бекіту туралы" бұйрық жобасын әзірледі, деп хабарлайды агенттік тілшісі.
Құжатта елдегі тұрақты электр қуатымен жабдықтауды қамтамасыз ету және электр энергиясын өндіретін қуат көздерін кезең-кезеңімен жаңғырту мақсатында 60 қуат өндіруші ұйым үшін шекті тарифтер қайта қаралғаны айтылған.
Шешім жөндеу жұмыстарын дер кезінде жүргізуге, сондай-ақ жабдықтарды жаңарту мен олардың сенімділігін сақтауға бағытталған ұзақ мерзімді бағдарламаларды іске асыру үшін қажетті қаржылық жағдай жасақтауға бағытталған", - деп көрсетілген бұйрықта.
Энергия өндіруші ұйымдар үшін түзетілген тарифтерді қолданысқа енгізу мерзімі - 2026 жылдың 1 шілдесі.
Құжаттың толық мәтінімен сілтеме арқылы танысуға болады.
Бұған дейін Қазақстанда электр энергиясын тұтыну көлемі шамамен 125 млрд кВт сағатқа дейін өскені хабарланған болатын.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстан мен Марокко арасындағы саудасы 460 миллион доллардан асты
2021 жылы Қазақстанның Мароккода Елшілігі ашылған сәттен бастап екіжақты сауда көлемі 68%-ға өсіп, өткен жылдың қорытындысы бойынша 460 млн АҚШ долларынан асты, деп хабарлайды ҚР СІМ баспасөз қызметінен.
Қазақстан Республикасының Мароккодағы Елшісі Саулекүл Сайлауқызы Касабланка қаласында ұйымның штаб-пәтерінде өткен Азия-Тынық мұхиты өңірі мемлекеттері елшілерінің Марокконың Бас кәсіпорындар конфедерациясының (CGEM) Төрағасы Мехди Тазимен кездесу барысында экономикалық байланыстың өсу мәселесін талқылады.
Азия-Тынық мұхиты өңірі елдері елшілер тобының дуайені ретінде сөз сөйлеген С.Сайлауқызы Азия мемлекеттері мен Марокко арасындағы сауда-экономикалық өзара іс-қимылдың елеулі әлеуетін атап өтіп, өзара сауда, инвестициялар және іскерлік байланыстарды арттыру үшін қолда бар мүмкіндіктерді неғұрлым белсенді пайдаланудың қажеттігін айтты.
Қазақстан-Марокко Іскерлік кеңесінің құрылуына ерекше назар аударылды.
Сондай-ақ, кездесу барысында екіжақты іскерлік кеңестерді құруды саяси диалогты бірлескен жобаларды іске асырудың практикалық деңгейіне көшірудің тиімді тетігі талқыланды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.