Дубайда "Орталық Азия назарда: Қазақстан және Қырғызстан" атты іс-шара өтті

Астанада Қазақстан-Кипр бизнес-форумы өтіп, екі ел арасындағы экономикалық ынтымақтастықтың перспективалары талқыланды, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

Форумға ҚР СІМ Инвестициялар комитетінің төрағасы Ғабидулла Оспанқұлов, Кипр Сауда-өнеркәсіп палатасының президенті Ставрос Ставру, "KAZAKH INVEST" ҰК" АҚ басқарушы директоры Әсел Суанкулова және екі елдің бизнес қауымдастықтарының өкілдері қатысты.

Ғабидулла Оспанқұлов Қазақстанда кипрлік капиталы бар 400-ден аса компания жұмыс жасап жатқанын, сондай-ақ энергетика, өнеркәсіп, көлік және логистика, цифрландыру мен жасанды интеллект салаларындағы ынтымақтастық әлеуетіне тоқталды.

Өз кезегінде Әсел Суанкулова Қазақстанның инвестициялық климатының артықшылықтары мен инвесторларды қолдау тетіктерін таныстырды.

Форум аясында инвестициялық мүмкіндіктер таныстырылып, бірқатар екіжақты кездесулер өтті.

 

Кипр Республикасы Президенті Никос Христодулидистің Қазақстан Республикасына алғашқы ресми сапары аясында Астанада Кипр Республикасы Елшілігінің салтанатты ашылу рәсімі өтті. Бұл оқиға Қазақстан мен Кипр арасындағы екіжақты қатынастардың дамуындағы маңызды белес болды, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

Қазақстандағы Кипр Елшілігі - Никосияның Орталық Азиядағы алғашқы дипломатиялық өкілдігі. Бұл қадам Қазақстанның өңірдегі Кипрдің маңызды серіктесі ретіндегі рөлінің артып келе жатқанын көрсетеді әрі сауда-экономикалық және инвестициялық ынтымақтастықты кеңейту үшін қосымша мүмкіндіктер ашады.

Салтанатты рәсімде сөз сөйлеген Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Кипрдің Қазақстанның Еуропалық одақтағы маңызды серіктестерінің бірі екенін атап өтіп, Елшіліктің ашылуы Орталық Азия мен Жерорта теңізі өңірі арасындағы өзара іс-қимылды дамытуға ықпал ететінін айтты.

Өз кезегінде Кипр Республикасының Сыртқы істер министрі Константинос Комбос Кипрдің өңірдегі алғашқы дипломатиялық өкілдігінің ашылуының маңыздылығын атап өтіп, Қазақстанмен екіжақты ынтымақтастықтың одан әрі дәйекті түрде дамитынына сенім білдірді.

 

Гуандун өлкесінің әкімшілік орталығында Қазақстан Республикасының Гуанчжоу қаласындағы Бас консулдығының салтанатты ашылу рәсімі өтті, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

Іс-шараға ҚР-дың ҚХР-дағы Елшісі Шахрат Нұрышев, ҚХР Сыртқы істер министрінің көмекшісі Лю Бинь, Гуандун өлкесінің Халық үкіметі партиялық тобының мүшесі Чэнь Лянсянь, Гуанчжоу қаласының басшылығы, сондай-ақ Қытайдың мемлекеттік органдары мен іскер топтарының өкілдері қатысты.

Ашылу салтанатындағы сөзінде Ш.Нұрышев бүгінгі таңда Қазақстан мен Қытай арасындағы қатынастардың бұрын-соңды болмаған жоғары деңгейде екенін және мәңгілік жан-жақты стратегиялық әріптестік рухында дәйекті түрде дамып келе жатқанын атап өтті. Оның айтуынша, Гуанчжоу қаласында Бас консулдықтың ашылуы өңіраралық өзара іс-қимылдың маңызы артып келе жатқанын көрсетеді және Қазақстанның Қытайдың оңтүстік өңірлерімен ынтымақтастығын кеңейту үшін жаңа мүмкіндіктер ашады.

Елші Гуандун өлкесінің Қытайдың жетекші экономикалық, инновациялық және өнеркәсіптік орталықтарының бірі екенін атап өтіп, оның сауда, инвестициялар, цифрлық технологиялар, жасанды интеллект, электрондық коммерция, логистика, инновациялар және мәдени-гуманитарлық алмасулар салаларында Қазақстанмен өзара іс-қимылды дамыту үшін елеулі әлеуетке ие екенін айтты.

Лю Бинь өз сөзінде Қазақстанның Гуанчжоу қаласындағы Бас консулдығы Қазақстан Республикасының Қытайдағы төртінші консулдық мекемесі екенін және ол Қазақстан мен Қытайдың оңтүстік өңірлері арасындағы байланыстарды одан әрі дамытуда маңызды рөл атқаратынын атап өтті. Өз кезегінде, Қытай тарапының жаңа дипломатиялық өкілдіктің қызметіне жан-жақты қолдау көрсетуге дайын екенін растады.

Гуандун өлкесінің Халық үкіметі партиялық тобының мүшесі Чэнь Лянсянь өз сөзінде Қазақстанның Гуандун өлкесінің Орталық Азиядағы ең ірі сауда әріптесі екенін атап өтті. Сонымен қатар, сауда-экономикалық, инвестициялық, ғылыми-техникалық, білім беру және мәдени-гуманитарлық салалардағы ынтымақтастықтың тұрақты өсім көрсетіп отырғанын жеткізді.

Қазақстан Республикасының Гуанчжоу қаласындағы Бас консулдығының ашылуы Қазақстан-Қытай қатынастары тарихындағы маңызды оқиға болды. Жаңа консулдық мекеме саяси диалогты одан әрі нығайтуға, өңіраралық ынтымақтастықты кеңейтуге, сауда-экономикалық және инвестициялық байланыстарды ілгерілетуге, сондай-ақ екі ел арасындағы мәдени-гуманитарлық өзара іс-қимылды тереңдетуге ықпал ететін болады.

 

Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрі Ермек Көшербаев Кипр Республикасы Президенті Никос Христодулидистің Қазақстанға алғашқы ресми сапары аясында Кипрдің Сыртқы істер министрі Константинос Комбоспен келіссөздер өткізді, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

Тараптар аталған сапардың тарихи маңызын атап өтіп, оның Қазақстан мен Кипр арасындағы қатынастардың дамуындағы жаңа кезеңді бастап, саяси диалогты одан әрі нығайтуға деген өзара мүдделілікті растайтынын жеткізді.

Кездесу барысында сауда-экономикалық және инвестициялық салалардағы өзара іс-қимылдың қазіргі жай-күйі мен перспективалары талқыланды. Атап айтқанда, іскерлік байланыстарды нығайтуға, сондай-ақ цифрландыру, туризм және білім беру салаларындағы өзара іс-қимылды дамытуға ерекше назар аударылды.

Сонымен қатар сыртқы саяси ведомстволардың басшылары халықаралық күн тәртібіндегі өзекті мәселелер бойынша пікір алмасып, халықаралық құқық қағидаттары мен БҰҰ Жарғысына бейілділіктерін растады.

Сұхбаттастар Астана - Ларнака және Алматы - Ларнака бағыттары бойынша алғашқы тікелей әуе рейстерінің іске қосылуын құптады. Бұл қадам туристік, іскерлік және гуманитарлық байланыстарды одан әрі кеңейтуге маңызды серпін береді.

Келіссөздер қорытындысында министрлер Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев пен Кипр Президенті Никос Христодулидис арасындағы кездесулер нәтижесінде қол жеткізілген уағдаластықтарды іске асыру екі мемлекет арасындағы достық қарым-қатынастардың одан әрі дамуына қосымша серпін беретініне сенім білдірді.

 

Мәскеуде Қазақстан Елшілігінде 4 маусымда атап өтілетін Қазақстан Республикасының Мемлекеттік рәміздері күніне арналған мерекелік іс-шара өтті, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

ҚР РФ Елшісі Дәурен Абаев өз сөзінде мемлекеттік рәміздердің маңыздылығы әсіресе, біздің отандастарымыз елден жырақ жүргенде көк туымыз бен елтаңбаны көргенде немесе "Менің Қазақстаным" әнұранын шырқағанда мақтаныш пен қатыстылық сезіміне бөленген сәттерде ерекше айқын көрінетінін айтты.

Тұңғыш қазақ ғарышкері, Кеңес Одағының Батыры, Халық Қаһарманы Тоқтар Әубәкіров іс-шараның құрметті қонағы болды. Ол қазақстандықтарды мерекемен құттықтап, мемлекеттің осындай әдемі рәміздеріне сай болуын тіледі. "Егер мемлекеттің символикасы әдемі болса, демек халықтың жаны әдемі. Сондықтан, оны одан әрі дамытып, мемлекетімізді биік шыңдарға көтерсін!" - деді өз сөзінде Тоқтар Әубәкіров.

Іс-шарада П.П. Чайковский атындағы Мәскеу мемлекеттік консерваториясының және Гнесин атындағы музыкалық училищенің қазақстандық студенттерінің ҚР Мемлекеттік әнұранын орындауы кездесуге ерекше әсер берді.

Іс-шараның соңында Елшілік мұражайына ҚР жаңа Конституциясының кітап нұсқасы қойылды.

ҚР Мемлекеттік рәміздер күні 2007 жылы бекітілді. 4 маусым күнінің таңдалуы кездейсоқ емес. Дәл осы күні 1992 жылы, Қазақстан тәуелсіздік алғаннан кейін жарты жыл өткенде, кез келген мемлекеттің бірегейлігі мен егемендігін айшықтайтын ажырамас атрибуттары - мемлекетіміздің Туы, Елтаңбасы және Әнұраны ресми түрде бекітілді.

 

Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) Женевадағы штаб-пәтерінде Сауда және қоршаған орта аптасы аясында Қазақстан Республикасы мен Чех Республикасының "Water Across Borders: Trade, Production, and Sustainable Development" ("Шекарасыз су: сауда, өндіріс және орнықты даму") атты бірлескен панельдік сессиясы өтті, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

Іс-шараға Қазақстан Республикасының ДСҰ және халықаралық экономикалық ұйымдар жанындағы Тұрақты өкілі Қайрат Төребаев және "KAZWATER" Вице-Президенті Манира Алағұжаева қатысты.

Қ. Төребаев Орталық Азия үшін судың экономикалық тұрақтылық пен бәсекеге қабілеттілік мәселесіне айналғанын атап өтті. Осы жағдайда Қазақстан су тиімділігін жаңа сауда стратегиясының іргетасы ретінде қарастырады: ел суды үнемдеуші технологияларға, ирригацияны жаңартуға және су секторын цифрландыруға негізделген жоғары қосылған құнды агроэкспорт моделіне дәйекті түрде көшіп келеді.

ДСҰ-ның рөліне тоқтала келе, Тұрақты өкіл Қ. Төребаев суды үнемдеуге және климатқа төзімді ауыл шаруашылығына салынатын мемлекеттік инвестициялар сауданы бұрмалау ретінде емес, жаһандық азық-түлік қауіпсіздігіне қосылатын үлес ретінде танылуға тиіс екенін атап өтті. Сондай-ақ Қазақстан халықаралық қоғамдастықты жаһандық сауданың болашағын қалыптастыруда бүгінгі климаттық шындықты ескеруге шақырды.

Вице-Президент М. Алағұжаева аталған мәселелердегі Қазақстан шешімдерінің технологиялық контурын ұсына отырып, Орталық Азияның су ресурстарын мониторингтейтін өңірлік цифрлық платформасын құру бастамасына тоқталды.

Өз кезегінде, Чехия тарапы Астананың осы бағыттағы күш-жігерін қолдай отырып, оң бағалады.

Сессияны Қазақстан мен Чех Республикасының бірлесіп өткізуі әлемнің әртүрлі өңірлерінде орналасқан екі мемлекеттің трансшекаралық су ресурстарын басқару мен оларды халықаралық саудамен байланыстыруға деген ортақ көзқарасының барын көрсетті.

 

Мемлекет басшысы Кипр Республикасын еліміздің Еуропадағы сенімді әрі маңызды серіктестерінің бірі деп атады, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

- Екі ел арасындағы саяси диалог жыл өткен сайын күшейе түсуде. Қадірлі Христодулидис мырза осыдан 7 жыл бұрын Кипрдің Сыртқы істер министрі ретінде Астанаға арнайы келген болатын. Сол кезде ол Кипр Қазақстанның Еуропа Одағындағы мүддесін ілгерілетуге әрдайым дайын екенін айтқан еді. Содан бері көп жұмыс атқарылды. Екі мемлекеттің елшіліктері ашылды. Осылайша, өзара қарым-қатынасымыз жолға қойылды. Қадірлі Президент мырзаның Астанаға тұңғыш сапары екі ел арасындағы алғашқы тікелей әуе рейсінің ашылуымен тұспа-тұс келіп отыр. Мұның да символдық мәні зор, - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Президенттің айтуынша, мемлекеттеріміз ықпалдастықты одан әрі бекемдей түсуге ниетті. Бұл - тараптар мүддесіне сай.

- Кипр Республикасының басшысы осы оң үрдіске зор үлес қосып келеді. Мен мұны жоғары бағалаймын. Сол себепті бүгін Жоғары мәртебелі Президент Никос Христодулидис мырзаға І дәрежелі "Достық" орденін тапсырдым. Бұл награда - қазақ елінің Сізге және бүкіл Кипр Республикасының халқына деген ерекше құрметінің, шынайы ілтипатының белгісі. Құтты болсын! Елдеріміздің өзара серіктестігі нығая береді деп сенемін, - деді Мемлекет басшысы.

Президенттер мазмұнды келіссөз жүргізіп, ықпалдастықты күшейтудің тың бағыттары туралы әңгімелескен.

- Өзара сауда-саттық көлемін арттыруға ерекше назар аудардық. Тауар айналымын ұлғайту, инвестициялық қарым-қатынасты дамыту және іскер топтардың байланысын одан әрі нығайту қажет екенін атап өттік. Бұл - маңызды міндет. Мен Қазақстан-Кипр экономикалық ынтымақтастығының жол картасын әзірлеуді ұсындым. Сондай-ақ Үкіметаралық комиссия және Іскерлік кеңес құру жөніндегі бастамалар көтерілді. Бұл қадам бірлескен жобаларды іске асырып, өзара алыс-берісті арттыруға және бизнес үшін жаңа мүмкіндіктерге жол ашады. Сонымен қатар біз логистика, қаржы, туризм, цифрлық технологиялар саласындағы өзара байланыстарымыздың келешегі зор деп санаймыз. Үкіметтерімізге осы бағыттар бойынша нақты шаралар қабылдау жөнінде тапсырма беруге уағдаластық, - деді Қазақстан Президенті.

Қасым-Жомарт Тоқаев кипрлық серіктестерді Транскаспий дәлізі жобасына атсалысуға шақырғанын жеткізді.

- Өздеріңіз жақсы білесіздер, Кипр әлемдік деңгейдегі теңіз хабы саналады. Орта дәліз аясында Қазақстанның құрлықтағы және Кипрдің теңіздегі инфрақұрылымын тиімді ұштастыруға мүмкіндік зор. Бұл қадам Орталық Азия аймағы, Каспий аймағы және Жерорта теңізі арасында жаңа көп салалы логистика жүйесін қалыптастыруға жол ашады. Сондай-ақ өзара алыс-берісімізді ұлғайтуға мүмкіндік береді, - деді Мемлекет басшысы.

Президенттің айтуынша, қазір елімізде Кипр капиталының қатысуымен 400-ден астам компания жұмыс істеп жатыр. Олардың 30-ға жуығы Астана халықаралық қаржы орталығында тіркелген.

- Осының өзі елдеріміздің іскерлік және инвестициялық байланыстары дәйекті түрде дамып жатқанын көрсетеді. Бүгін елордамызда Қазақстан-Кипр бизнес-форумы өтеді. Маңызды жиынға екі елдің іскер топтары қатысады. Кипр кәсіпкерлерінің делегациясы осы форумға арнайы келді. Сол үшін құрметті Президент мырзаға зор ризашылығымды білдіремін. Қазақстан өз нарығында жұмыс істеуге ниетті Кипр компанияларына қолайлы жағдай жасауға әрқашан дайын. Біз Кипрдің іскер азаматтарын ұзақ мерзімге арналған инвестициялық жобаларды бірлесіп іске асыруға шақырамыз. Жақында елімізде жаңа Конституция қабылданды. Ата заңға сәйкес Қазақстанда меншіктің барлық түріне кепілдік беріледі. Бас құжатымыз инвесторлардың құқығын барынша қорғайды. Бұған қоса, кипрлық әріптестеріміз Қазақстанның Altyn Visa бағдарламасын қолдана алады. Бұл визаны алған кәсіпкерлер мен мамандарға салық және көші-қон мәселесіне қатысты жеңілдіктер ұсынылады, - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Мемлекеттер басшылары келіссөз барысында цифрлық технологиялар және инновациялар саласындағы ықпалдастыққа ерекше назар аударған.

- Кипр тарапы Қазақстанның eGov жүйесіне және елімізде мемлекеттік қызметтерді цифрландыруға қатысты жобаларына қызығушылық танытып отыр. Біз бұл бағыттағы тәжірибемізді бөлісуге дайынбыз. Сонымен қатар келіссөздер барысында мәдени-гуманитарлық байланыстарды дамытуға айрықша көңіл бөлдік. Атап айтқанда, ғалымдар мен ғылыми мекемелер арасындағы қарым-қатынасты күшейтуге, білім беру, спорт және туризм саласындағы ынтымақтастықты нығайтуға келістік. Жалпы, бүгінгі келіссөздер табысты өтті деуге толық негіз бар. Біз өзара ықпалдастығымызға тың серпін беретін бірқатар маңызды құжатқа қол қойдық. Бұл келісімдер екі мемлекеттің қарым-қатынасын күшейте түседі деп сенемін, - деді Мемлекет басшысы.

Қасым-Жомарт Тоқаев келіссөз барысында халықаралық және аймақтық мәселелер де назардан тыс қалмағанын айтты.

- Жаһандық геосаяси ахуалдың ушығуына, қақтығыстардың көбеюіне бәріміз алаңдап отырмыз. Әлемдегі көптеген түйткілге қатысты мемлекеттеріміздің ұстанымы - ұқсас. Екі ел де кез келген шиеленіс бейбіт және дипломатиялық жолмен шешілуі керек деген қағидатты қатаң ұстанады. Біз Біріккен Ұлттар Ұйымы, Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы, басқа да халықаралық ұйымдар аясында тиімді жұмыс істеуге келістік. Бейбітшілік пен тұрақтылықты қамтамасыз етуге белсене атсалысамыз деп уағдаластық. Қазақстанның ұстанымы бойынша барлық елдер Біріккен Ұлттар Ұйымының Жарғысын, халықаралық құқықтың негізгі қағидаттарын қатаң сақтауға міндетті. Қазақстан басқа елдердің аумақтық тұтастығын құрметтейді және бүкіл әлем мемлекеттерін осы қағидатқа басымдық беруге шақыруда. Жалпы, екі елдің байланысын бекемдеу - халықтарымыздың ортақ мақсаты. Бірлескен күш-жігеріміздің арқасында өзара тиімді ынтымақтастығымыз жаңа деңгейге көтеріледі деп сенемін. Достығымыз әрдайым берік болсын! Қазақстан мен Кипрдің қарым-қатынасы нығая берсін! - деді Президент.

Никос Христодулидистің айтуынша, бүгінгі келіссөздер барысында екі ел басшылары саяси және экономикалық салалардағы қарым-қатынасты одан әрі ілгерілету жолында саяси ерік-жігер танытатындарын растаған.

- Біз барлық деңгейде тұрақты байланыс орнатудың маңызын атап өттік. Өйткені орнықты саяси диалог - сенімді нығайту мен нақты нәтижеге қол жеткізудің негізгі факторы. Осы орайда жоғары білім, ғылыми зерттеу, мәдениет, спорт, инновация, цифрлық басқару және ақпараттық технология секілді маңызды салаларда өзара түсіністік туралы бірқатар меморандумға қол қойылғаны қуантады. Бұл келісімдер - жай ғана техникалық құжаттар емес, екіжақты байланыстардың әлеуетін құрылымдық және мазмұндық тұрғыдан жандандыруды көздейтін ортақ шешіміміздің айқын дәлелі, - деді Кипр Президенті.

 

Қасым-Жомарт Тоқаев Кипр Президентінің Қазақстанға алғашқы тарихи сапары екіжақты ынтымақтастықты дамытудың маңызды кезеңі саналатынын атап өтіп, Никос Христодулидистің елдеріміз арасындағы қарым-қатынасты нығайтуға қосқан үлесін жоғары бағалады, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің баспасөз қызметінен.

- Мемлекеттеріміз арасындағы ынтымақтастықты нығайтуды көздеген ниетіңіз үшін Сізге шынайы ризашылығымды білдіруге рұқсат етіңіз. Қазақстандықтар Сізді айнымас дос әрі халықаралық деңгейдегі беделді мемлекеттік қайраткер ретінде таниды. Белсенді қызметіңіздің арқасында өзара сенім, саяси диалог және ынтымақтастығымыз нығая түсті. Ортақ күш-жігер арқылы қарым-қатынасымызға тың серпін беріп, жаңа мүмкіндіктерге жол ашамыз деп сенемін. Қазақстан мен Кипр арасындағы ынтымақтастықты дамытуға қосқан елеулі үлесіңізге шексіз құрметтің белгісі ретінде Сізге І дәрежелі "Достық" орденін табыстау жөнінде шешім қабылдадым. Бұл орден атауы айтып тұрғандай, достықты, Қазақстан мен Сіздің еліңіздің арасындағы қарым-қатынастың негізі саналатын сенім мен серіктестік рухын сипаттайды. Жауапты мемлекеттік қызметіңізге табыс тілеймін! Достас Кипр халқының игілігі мен өркендеуі жолында жетістіктерге жете беріңіз, - деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Кипр Президенті жоғары награданы табыстағаны үшін Мемлекет басшысына алғыс айтты.

- Марапатты екі ел арасындағы достықтың нышаны ретінде Кипр халқының атынан қабыл аламын. Бұл - мен үшін зор мәртебе. Бүгінгі сапар перспективті салалардағы ынтымақтастықты одан әрі тереңдету жолындағы ортақ мүдде мен мықты саяси ерік-жігерімізді паш етеді, - деді Никос Христодулидис.