6 760 мектеп мектептегі тамақтануды "Әлеуметтік әмиян" арқылы цифрлық есепке алуға көшті
Сурет: Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігі
Қазақстанда 6 760 жалпы білім беретін мектепте оқушыларға берілетін тегін және жеңілдетілген тамақты есепке алу үшін "Әлеуметтік әмиян" цифрлық құралына көшу аяқталды. Жоба 2023 жылдан бастап кезең-кезеңімен іске асырылып келеді, ал мектептегі тамақтану бағыты 2024 жылдан бастап енгізілуде, деп хабарлайды Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту министрлігінің баспасөз қызметінен.
Құрал асханаға баруды тіркеу арқылы тамақ алу фактісін автоматты түрде есепке алуды қамтамасыз етеді. Жеткізушілермен есеп айырысу тек нақты берілген тамақ үшін жүргізіледі. Бұл мектепке келмеген балалар үшін қаражат есептеуді болдырмайды. Жеңілдік алу құқығы мемлекеттік органдардың цифрлық жүйелерімен интеграция арқылы расталады. Ата-аналардың деректерді өңдеуге келісімі болған жағдайда ваучерлер автоматты түрде қалыптастырылады.
Алушылар санаты өзгерген жоқ. 1-4 сынып оқушылары әлеуметтік мәртебесіне қарамастан тегін тамақ алады. Жоғары сыныптарда жеңілдік жетім және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, мүгедектігі бар адамдарға, көпбалалы және аз қамтылған отбасылардың балаларына, сондай-ақ заңнамада көзделген өзге де санаттарға беріледі.
Мектептер аппараттық-бағдарламалық кешендермен жабдықталып, "Бизнес-әмиян" қосымшасына қосылды. Жабдықтау жергілікті атқарушы органдардың қаражаты есебінен қаржыландырылады. "Әлеуметтік әмиянды" қолдану есептің ашықтығын қамтамасыз етуге және бюджет қаражатын тиімді пайдалануға бағытталған.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
тақырып бойынша жаңалықтар
Газ саласында 25 жаңа перспективалы учаске геологиялық барлауға енгізіледі
Сурет: gov.kz
Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, табиғи газдың ресурстық әлеуетін арттыру мақсатында Энергетика министрлігі "QazaqGaz" ҰК" АҚ-мен бірлесіп кешенді геологиялық барлау бағдарламасын іске асыруда. Бағдарлама саланың шикізаттық базасын нығайтып, елдің энергетикалық қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігнің баспасөз қызметінен.
Өткен жылы ұлттық компания Малдыбай, Шалқар, Аққұдық, Солтүстік-2 және Саралжын учаскелері бойынша жер қойнауын пайдалану жөнінде 5 келісімшартқа қол қойды.
Үш жобаға стратегиялық серіктестер тартылды. Ал екі учаскедегі жұмыстар бейінді еншілес ұйымның күшімен жүргізіледі.
Халықаралық ынтымақтастық та кеңейіп келеді. CNPC компаниясымен келісімге қол қойылып, тікелей келіссөздер кезеңі аяқталды. Қазіргі уақытта Солтүстік-1 учаскесі бойынша келісімшарт жасау күтілуде. Сонымен қатар Eni компаниясымен Каменковский учаскесін бірлесіп зерттеу жұмыстары басталды.
Chevron корпорациясымен әріптестік аясында КТ-III учаскесі бойынша 3D-сейсмобарлау деректерін интерпретациялау жұмыстары сәтті аяқталды. Нәтижесінде жоба экономикалық бағалау кезеңіне өтті. Сонымен қатар негізгі магистральдық газ құбырлары бойында жаңа жерасты газ қоймаларын салу бойынша кешенді есеп әзірленді. Бұл елдің энергетикалық тұрақтылығын күшейтуге мүмкіндік береді.
2026 жылы ресурстық базаны игеру қарқыны артады. Жоспарға сәйкес, Мемлекеттік жер қойнауы қорын басқару бағдарламасына 25 жаңа перспективалы учаске енгізіледі.
Елімізде геологиялық зерттеулер мен жер қойнауын пайдалануда белсенді жұмыстар жалғасады. Басым бағыт - CNPC компаниясымен Северный-1 учаскесі, Chevron компаниясымен КТ-III учаскесі бойынша толыққанды келісімшарттарға қол қою және Eni компаниясымен Каменковский учаскесінде геологиялық-геофизикалық зерттеулердің белсенді кезеңіне өту.
Сонымен қатар, іздестіру жұмыстарының географиясы Орталық Каспий маңы, Теңіз және Шу-Сарысу бассейндерінде жер қойнауын геологиялық зерттеуге арналған лицензия алумен кеңейеді. Компания Балқаш шөгінді бассейнінің келешегін егжей-тегжейлі талдап, алдағы геологиялық барлау бағдарламаларын нақтылайды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Мемлекет басшысы энергетика министрі Ерлан Ақкенженовті қабылдады
Сурет: Akorda
Қасым-Жомарт Тоқаевқа еліміздегі отын-энергетика кешенінің жағдайы, негізгі жобаларды жүзеге асыру барысы және секторды одан әрі дамыту жоспары жөнінде есеп берілді, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Президентке мұнай саласында орнықты динамика сақталып тұрғаны айтылды. Сондай-ақ Мемлекет басшысына мұнай өңдеуді ұлғайту жоспары баяндалды. Сол арқылы Шымкент мұнай өңдеу зауыты жылына - 6-дан 12 миллион тоннаға, Атырау мұнай өңдеу зауыты - 5,5-тен 6,7 миллион тоннаға және Павлодар мұнай-химия зауыты 5,5-тен 9 миллион тоннаға дейін өндірістік қуатын арттырады.
Ерлан Ақкенженов 2029 жылға дейін салынатын жаңа энергетикалық нысандар жайында мәлімет берді. Биыл Алматы қаласында екінші жылу электр орталығының құрылысы аяқталады. Сонымен қатар Қызылорда мен Түркістан облыстарында бу-газ қондырғылары базасында электр станциясы бой көтереді. Бұдан бөлек, "Көмір өндіруді дамыту" ұлттық жобасының әзірлену барысы туралы ақпарат ұсынды.
Кездесу соңында Президент отын-энергетика секторын одан әрі дамыту, соның ішінде мұнай-газ, мұнай-газ химиясы және электр энергиясы салаларында жоспарланған жобаларды уақтылы әрі сапалы жүзеге асыру бойынша бірқатар тапсырма берді. Мемлекет басшысы өндірістік нысандардың тиімділігін арттыру үшін цифрлық шешімдер мен жасанды интеллект технологияларын белсенді түрде енгізу маңызды екеніне тоқталды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Өңірлерде су тасқыны қаупі бар учаскелерге мониторинг және тасқынға қарсы жұмыстар жүргізілуде
Сурет: gov.kz
Көктемгі су тасқыны кезеңіне дайындық шаралары жалғасуда. Еліміздің барлық өңірінде су қоймаларын кешенді тексеру, қардың қалыңдығына мониторинг жасау және гидротехникалық нысандардың жай-күйін тексеру арқылы ықтимал су басулардың алдын алу жұмыстары жүргізілуде, деп хабарлайды Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігінің баспасөз қызметінен.
Ақтөбе облысында Ақтөбе, Қарғалы, Мақажан және Ырғыз ауданының су қоймаларын әуеден патрульдеу және көшпелі тексеру жүргізілді. Гидротехникалық нысандардың жай-күйіне, қардың қалыңдығына және өзен сағаларына ерекше көңіл аударылды. Негізгі міндет ықтимал тәуекелдердің алдын алу және өңір тұрғындарын қорғау.
Шығыс Қазақстан облысында "Семей - Алтай ауданы - Үлкен Нарын ауданы - Қатонқарағай ауданы - Семей" маршрутымен қар көшкіні және су тасқыны қаупі бар учаскелерге комиссиялық әуеден визуалды барлау жүргізілді. Бұқтырма өзені мұз астында, аздаған еріген жерлер мен ойпаттар бар. Сонымен қатар "Өскемен - Тайынты өзені (Ұлан ауданы) - Лайлы өзені (Самар ауданы) - Өскемен" маршрутымен жағдай тексерілді. Лайлы, Ешкібай және Төменгі Тайынты су қоймаларының бөгеттерін тұтас мұз жабыны басқан. Тексерілген аумақты толықтай қар басқан. Қар көшкіні және гидрологиялық ахуал тұрақты, қар көшкіні қаупі тіркелмеген, гидротехникалық нысандар қалыпты режимде жұмыс істеп тұр.
Шымкент қаласында су тасқыны қаупі бар учаскелер, өзен арналары және суармалы жүйелерге әуеден мониторинг жүргізілді. Арық-суармалы каналдарға, су өткізгіш нысандарға және тыныс-тіршілікті қамтамасыз ету объектілерінің жай-күйіне ерекше назар аударылды. Тексеру нәтижесінде алдағы уақытта жүргізілетін алдын алу шаралары анықталды.
Батыс Қазақстан облысында елді мекендердегі мұз кептелістерін жою үшін жалпы ауданы 43 000 шаршы метрді құрайтын 83 учаскеде мұз жару жұмыстары басталды, бұл су тасқыны қаупін азайтады. Іс-шаралар Орал қаласы мен Жәнібек ауданының аумағында жүргізілді. Алдағы уақытта мұзды қопсыту жұмыстары облыстың 5 ауданында жалғасады. Аталған шаралар облыстың елді мекендеріндегі мұз кептелістерін жоюға бағытталған.
Павлодар облысында ТЖД, әкімдік, "Қазгидромет" АҚ филиалы және басқа қызметтермен бірлесіп Ащысу өзенінің тасқын қаупі бар учаскелерін тексерді, қар жабынының биіктігі мен мұздың қалыңдығы өлшенді. Жаңажол - Ескелді су шаюы ықтимал учаскелеріне және су тасқыны кезінде су басу қаупі бар Көкдомбақ ауылына апаратын жолға ерекше назар аударылды. Сонымен қатар Қ. Сәтпаев, Жаңажол және Жаңатілек ауылдарындағы лимандар тексерілді. Жұмыс тобы ықтимал трансшекаралық тәуекелдерді жан-жақты бағалау үшін Қарағанды облысына да барды. Қаратоқа және Ақжар бөгеттеріндегі жағдай тексеріліп, Павлодар облысының аумағын су басу қаупі бағаланды.
Қарағанды облысында өткен жылдардың тәжірибесін ескере отырып, елді мекендерді, жолдарды және инфрақұрылым нысандарын су басудан қорғау шаралары күшейтілді. Облыста қорғаныш бөгендері мен білектері нығайтылып, су ағызу каналдары мен арықтар, сондай-ақ су өткізгіш нысандар тазартылуда. Елді мекендерден қар белсенді түрде шығарылуда. Тасқын қаупі бар учаскелерге және гидротехникалық нысандарға ерекше назар аударылған. Қажетті инертті материалдар, қаптар, жанар-жағармай мен азық-түлік қорлары жасақталған, арнайы техника дайындалып, жедел штабтар ұйымдастырылған. Сонымен қатар тұрғындарға қауіпсіздік шаралары мен су басу қаупі туындаған жағдайда әрекет ету алгоритмі туралы ақпарат беру жұмыстары жүргізілуде.
Солтүстік Қазақстан облысында су тасқынына дайындық шаралары жүргізілуде. ТЖД қызметкерлері, жергілікті атқарушы органдар және қоғамдық ұйымдардың волонтерлері көктемде қар ерігенде су басуға бейім облыс орталығындағы Жұмысшы кентінің жеке секторындағы су өткізу каналдары мен кюветтерді тазалауға қатысты. Сонымен қатар жалғызбасты зейнеткерлердің ауласынан қар шығарылып, тұрғындарға алдын алу сипатындағы жадынамалар таратылды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
ҚазАвтоЖол: 2026 жылғы жол-құрылыс маусымында барлық жұмыс түрлерімен 8,9 мың шақырым қамтылады
Премьер-министр Олжас Бектенов автожол саласын дамыту мәселелері бойынша Үкімет отырысын өткізді. Онда Мемлекет басшысының Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмаларын орындауға, оның ішінде жаңа автожол жобаларын іске асыру, өңіраралық желіні дамытуға назар аударылды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Жиында көлік министрі Нұрлан Сауранбаев саланың ағымдағы жағдайы мен даму жоспарлары туралы, "ҚазАвтоЖол" ҰК басқарма төрағасы Дархан Иманашев жол жұмыстарын жүзеге асыру және цифрлық шешімдерді енгізу туралы, Жол активтері сапасы ұлттық орталығының басшысы Болатбек Айтбаев жол-құрылыс жұмыстарының сапасын бақылау туралы баяндады. Сондай-ақ Маңғыстау, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жетісу облыстары әкімдерінің баяндамалары тыңдалды.
Өз кезегінде "ҚазАвтоЖол" басшылығы 2025 жылдың қорытындыларымен жəне 2026 жылға жоспарларымен бөлісті.
Көлік инфрақұрылымын дамыту мақсатында 2025 жылғы жол-құрылыс маусымында жалпы 8 мың 800 шақырым автожол барлық жұмыс түрлерімен қамтылды. Биыл 8 мың 900 шақырым автожолда жөндеу жұмыстары жүргізіледі, оның ішінде 3 мың 400 шақырым - құрылыс жəне қайта жаңарту жобалары, 324 шақырым - күрделі жөндеу, 5 мың 200 шақырым - орташа жөндеу. Сондай-ақ апаттық қауіпті жағдайда тұрған 53 көпірдің жөндеу жұмыстарына ерекше көңіл бөлінбек. Осы жоспарланған тапсырмаларды жүзеге асыру үшін 10 млн текше метр фракциялық қиыршық тас, 210 мың тонна битум, 230 мың текше метр темір-бетон бұйымдары əзірленуде. Биылғы жол-құрылыс маусымында шамамен 12 мың бірлік арнайы техника, 25 мың жол маманы жəне 193 асфальтбетон жəне бетон зауыттары жұмылдырылады", - деді ол.
Құрылыс жəне қайта жаңарту
Оның айтуынша, Мемлекет басшысының тапсырмасына сəйкес биыл жалпы ұзындығы 3 мың 400 шақырымды құрайтын жаңа құрылыс жəне қайта жаңарту жобаларының құрылысы жоспарланып отыр. Қазіргі уақытта Ақтөбе-Ұлғайсын, Сарыағаш жəне Қызылорда қалаларының айналма жолдарын қайта жаңарту бойынша отандық мердігер ұйымдар анықталып, осы айда құрылыс жұмыстары басталмақ. Ал "Орталық-Батыс" жобасы бойынша Ұлттық компания мобилизация жүргізіп, дайындық жұмыстарына кіріскен. Қалған жобаларға Үкіметтің қолдау білдіруінің арқасында (Қарағанды-Жезқазған, Атырау-Доссор, Қызылорда-Сексеуіл, Бейнеу-Сексеуіл, Ұлғайсын-Сексеуіл) Қазақстанның даму банкі және өзге де халықаралық қаржы институттарымен бірлесіп конкурстық рəсімдерді жүргізілуде. Атап өте кететіні, осы аталған барлық жобалардың құрылысында отандық тауар өндірушілердің материалдарын пайдалану, жергілікті мамандарды тарту жəне техногендік минералдық түзілімдерді (ТМТ) қолдану көзделген.
Шекаралық инфрақұрылымды дамыту аясында Еуразиялық Экономикалық Одақ елдерімен автомобиль өткізу пункттерін жаңғырту бойынша жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатыр. 2028 жылға дейін 37 пунктіні жаңғыртуды жоспарлануда. 2025 жылдан бері 14 нысанда құрылыс-монтаж жұмыстары жалғасуда. Сонымен қатар, 5 пунктте жүк көліктеріне арналған сервистік аймақтар салынып жатыр. Қалған 23 өткізу пункттері бойынша дайындық жұмыстарын басталды.
Ақылы жолдар
Ақылы автомобиль жолдарының инфрақұрылымын дамыту бойынша жұмыстар кезең-кезеңімен жүргізіліп жатыр екен. Қазіргі таңда ел аумағында жалпы ұзындығы 4 мың 900 шақырымды құрайтын 26 ақылы жол телімдері бар. Биыл қосымша жаңа 6 ақылы учаскені енгізу жоспарлануда. Сондай-ақ, ақылы жолдарда ақаулар анықталған жағдайда жол жүру ақысын уақытша тоқтату нормасы енгізілді. Қазіргі таңда 14 учаскеде жалпы көлемі 1 млн 100 мың шаршы метр ақау тіркелді. Жөндеу жұмыстары жол-құрылыс маусымы басталысымен қолға алынады. Азаматтардың өтініші бойынша төлем мерзімі 7 күннен 30 күнге дейін ұзартылмақ. Қазіргі таңда бұл өзгерістер мемлекеттік органдармен мақұлдануда.
Өткен жылы ақылы жолдардан 87 млрд теңге кіріс түсті. Бұл қаражат толықтай жолдарды күтіп ұстауға бағытталды. Түскен кіріс есебінен: - 1 мың 456 арнайы техника мен жабдықтар сатып алынды; - 354 мың шаршы метр жол жабынына ағымдағы жөндеу жүргізілді; - 340 мың текше метр көктайғаққа қарсы материал себілді", - деді басқарма төрағасы.
Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету - мəселелері ұлттық компанияның басым бағыттарының бірі. Бұл тұста ақылы жол телімдерінде қозғалыс қарқындылығы 20%-ға артқанына қарамастан, жол-көлік оқиғаларының саны 8%-ға төмендегенін атай кету қажет. Қолайсыз ауа райы кезінде жедел шаралар қабылдау нəтижесінде эвакуацияланған азаматтар саны 3 есе қысқарды. Сондай-ақ былтыр 700 мыңнан астам автокөлікке колоннамен сүйемелдеу қызметі көрсетілді. Жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз етудің жаңа тəсілдерінің бірі ретінде орташа жылдамдықты есептеу тетігі енгізілді.
Су тасқынына дайындық
Компания басшысының айтуынша, су тасқыны кезеңіне дайындық кешенді түрде жүргізілуде. Мысалы, 2024-2025 жылдары бір мыңнан астам су өткізу құбырлары салынып, жөндеу жұмыстары жүргізілген. Осы атқарылған жұмыстардың нəтижесінде қауіпті учаскелер саны екі есеге қысқарған. Сонымен қатар, тасқынның алдын алу үшін жергілікті атқарушы органдармен бірлесіп 219 карьерді тарта отырып, инертті материалдар қоры қамтамасыз етілген. Соның ішінде құм, топырақ, қиыршық тас пен кесектас секілді негізгі жолқұрылыс материалдары əзірленді.
Автоматтандырылған өлшеу стансалары (АӨС)
Автожолдардың жабынын озудан сақтау мақсатында автоматтандырылған өлшеу стансаларын орнату бағдарламасы іске қосылған. Былтыр 24 станса орнатылып, республикалық автожолдарда олардың жалпы саны 46-ға жетті. 2028 жылға дейін қосымша 80 жаңа станса орнату жоспарлануда.
Одан бөлек Жолдарды басқару үдерістерін бағытында Интеллектуалды көлік жүйесі (ИКЖ) цифрлық шешімдер енгізілуде. Былтыр пилоттық жоба ретінде "Алматы-Қонаев" ақылы жол телімінде тесттік режимде интеллектуалды көлік жүйесі іске қосылды. Жоба аясында жасанды интеллектінің элементтерін пайдалану арқылы жол-көлік оқиғаларын, жануарлардың жолға шығу фактісін, ауа райының өзгеруін жəне жол ережесін бұзғандарды анықтау көзделген. Дəл осындай шешімдер "Астана-Теміртау" жəне "Астана-Щучинск" учаскелерінде енгізу жоспарланып отыр. 2025 жылы 1403 байланыс орталығы толық автоматтандырылып, жол пайдаланушылардың өтініштерін өңдеу көлемі 2 есе артты, яғни 500 мыңнан 1 млн 200 мыңға дейін көбейді. 1403-тің қызметтерін одан əрі жетілдіру мақсатында "Сапар" зияткерлік жасанды интеллект диспетчерін енгізуді қолға алдық. Ол "Алиса" жəне "Сири" секілді дауыс көмекшілері қағидаты бойынша қолданушыларға цифрлік ассистент қызметін көрсететін болады", - деді "ҚазАвтоЖол" ҰК басқарма төрағасы Дархан Иманашев.
Жол бойы сервисті дамыту
Оның айтуынша, бүгінде республикалық автожолдардағы жол бойы сервис нысандарының 1 мың 421-ге жетті. 2023-2025 жылдар аралығында толық қызмет көрсететін 123 жаңа заманауи нысан іске қосылды. Биыл жеке инвестициялар есебінен қосымша 37 нысан ашу жоспарланған. Жолдардың бойында 176 модульдік санитарлықгигиеналық тораптар орнатылды, оның 108-і соңғы үш жылда пайдалануға берілді. Осы жылы 13 модульдік павильон орнатылмақ. Алдағы кезеңде жол бойы сервисін жаңа деңгейге көтеру көзделіп отыр. Бұл жұмыс республикалық маңызы бар автожолдарды салу жəне қайта жаңарту жобалары аясында жүргізіледі. Атап айтқанда, жүргізушілер мен жолаушыларға қолайлы жағдай жасау үшін көпфункционалды сервистік аймақтар кезең-кезеңімен құрылатын болады. Халықаралық жəне республикалық маңызы бар автожолдарды одан əрі дамыту жұмыстары Көлік министрлігінің ерекше бақылауында. Ұлттық оператор өз кезегінде жобаларды сапалы əрі белгіленген мерзімде жүзеге асыру үшін барлық қажетті шараларды қабылдайтын болады.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Мемлекет басшысы Ішкі істер министрі Ержан Сәденовті қабылдады
Сурет: Akorda
Президентке елдегі криминогендік ахуал туралы және қоғамдық қауіпсіздік пен құқықтық тәртіпті қамтамасыз ету жөнінде бұған дейін берген тапсырмаларының орындалу барысы баяндалды, деп хабарлайды Ақорданың баспасөз қызметінен.
Ержан Сәденов биылғы екі айдың қорытындысы бойынша Қазақстанда қылмыс деңгейі 8 пайызға төмендегенін жеткізді. Бұл былтырғы сәйкес кезеңмен салыстырғанда 1,3 мыңға аз. Құқықбұзушылықтың негізгі санаттарындағы көрсеткіш төмендеп, қылмыстарды ашу деңгейінің артқаны байқалады.
Интернет-алаяқтыққа қарсы жүйелі күрес жалғасуда. Алдын алу шаралары және шетелдік құқық қорғау органдарымен өзара іс-қимылдың арқасында киберқылмыс көлемі 4 пайызға төмендеді.
Ұйымдасқан қылмысқа қарсы іс-қимыл аясында 71 адам қылмыстық жауапкершілікке тартылды, 11 топтың қызметі тоқтатылды.
Есірткі қылмысына қарсы күрес белсенді түрде жүргізіліп келеді: бес есірткі зертханасы жойылды. 881,5 кило әртүрлі есірткі заттарының, соның ішінде 104 килодан астам синтетикалық есірткінің заңсыз айналымға енуіне жол берілмеді.
Қасым-Жомарт Тоқаевқа көшелердегі құқықтық тәртіп пен жол қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін цифрлық шешімдерді кеңінен қолдану, көші-қон бақылауын күшейту және жазадан бұлтартпау жөніндегі шаралар туралы мәлімет берілді.
Азаматтарды қорғауға бағытталған заңнамалық бастамаларға ерекше назар аударылды. 2025 жылы "Құқықбұзушылықтың алдын алу туралы" Заң қабылданды. Дропперлік, сталкинг және некеге мәжбүрлеу үшін қылмыстық жауапкершілік енгізілді.
Кездесу соңында Мемлекет басшысы елдегі қоғамдық қауіпсіздік пен құқықтық тәртіпті одан әрі нығайтуға бағытталған бірқатар нақты тапсырма берді.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Үкіметте автожол жобалары мен өңіраралық жолдарды дамыту жөніндегі Президент тапсырмаларын жүзеге асыру барысы қаралды
Сурет: gov.kz
Премьер-министр Олжас Бектенов автожол саласын дамыту мәселелері бойынша Үкімет отырысын өткізді. Онда Мемлекет басшысының Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмаларын орындауға, оның ішінде жаңа автожол жобаларын іске асыру, өңіраралық желіні дамытуға назар аударылды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Жиында көлік министрі Нұрлан Сауранбаев саланың ағымдағы жағдайы мен даму жоспарлары туралы, "ҚазАвтоЖол" ҰК басқарма төрағасы Дархан Иманашев жол жұмыстарын жүзеге асыру және цифрлық шешімдерді енгізу туралы, Жол активтері сапасы ұлттық орталығының басшысы Болатбек Айтбаев жол-құрылыс жұмыстарының сапасын бақылау туралы баяндады. Сондай-ақ Маңғыстау, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жетісу облыстары әкімдерінің баяндамалары тыңдалды.
Көлік министрлігінің деректері бойынша Қазақстанда жалпыға ортақ пайдаланылатын автомобиль жолдарының ұзындығы 95 мың шақырымды құрайды, оның 25 мың шақырымы республикалық, ал 70 мың шақырымы жергілікті желіге тиесілі.
Алдағы үш жылда 32 мың шақырым жергілікті жолдарды нормативтік жағдайға келтіру, қамту көлемін бес есеге арттыру жоспарлануда. 2029 жылға қарай 10 мың шақырым жол орта мерзімді жөндеуден өтеді, оның 5 мың шақырымы қазірдің өзінде аяқталды.
Премьер-министр Олжас Бектенов "Қарағанды - Жезқазған", "Бейнеу - Сексеуіл" және басқа да жобалар бойынша биыл барлық қажетті жобалық құжаттаманы әзірлеуді аяқтау керек екенін атап өтті. Сондай-ақ Астана, Арқалық және Ырғызды байланыстыратын "Орталық - Батыс" жобасын жеделдету қажет. Жұмысты бақылау Премьер-министрдің бірінші орынбасары Роман Склярға, "Орталық - Батыс" жобасын үздіксіз қаржыландыруды қамтамасыз ету Премьер-министрдің орынбасары - ұлттық экономика министрі Серік Жұманғаринге жүктелді.
Жол сапасы мәселелері бойынша әкімдіктерге азаматтардың өтініштеріне жедел жауап беру, уақтылы түсіндіру жұмыстарын жүргізіп, жолдарды жөндеу барысына бақылауды күшейту тапсырылды.
Сапалы жолдар - жайлы әрі қауіпсіз қозғалыс қана емес, сондай-ақ өңірлердің экономикалық өсуі мен инвестициялық тартымдылығын арттыруға да мүмкіндік береді. Жол құрылыстары мен жөндеу жұмыстарында технологияларды қатаң сақтау, жобаларды уақтылы іске асыру - Көлік министрлігіне ғана емес, әкімдіктерге де қатысты мәселе. Оны бірінші басшылар тұрақты бақылауда ұстауы тиіс", - деп атап өтті Олжас Бектенов.
Жол бойындағы сервисті дамытуға ерекше назар аударылды. Бұл орайда ұлттық стандарттарға сай келетін нысандардың қатары көбейіп келеді.
Бірақ олар негізінен ірі елді мекендердің маңында орналасқан. Сондықтан, трассалардың бойында сервистік орталықтарды біркелкі ашып, жүргізушілерге жанармай бекеттері мен қонақ үйлерге дейінгі қашықтық туралы мәлімет беретін жол белгілерін орнату керек.
Сонымен қатар шекаралық өткізу бекеттерінің маңында жүргізушілерге қызмет көрсететін сервистік нысандар ашу бойынша шаралар қабылдануы тиіс.
Премьер-министр транзиттік тасымал көлемінің артуына байланысты ауыр жүк көліктеріне де сапалы қызмет қажет екенін атап өтті. Сервистік сегменттің бұл түріне сұраныс жоғары, оны отандық бизнес ұсына алады.
Жалпы, жаңа автожол жобаларын кешенді түрде жүзеге асырып, инфрақұрылымды дамытуды және жөндеу жұмыстарының толық көлемде аяқталуын қамтамасыз ету қажеттігі атап өтілді.
Үкімет отырысының қорытындысы бойынша Премьер-министр бірқатар тапсырма берді.
- Жол бойындағы сервисті дамыту. Көлік министрлігіне әкімдіктермен бірлесіп 1 мамырға дейін тиісті стандарттар мен бизнесті ынталандыру шараларын сақтай отырып, әр өңірде жол бойындағы сервисті дамытудың егжей-тегжейлі картасын әзірлеу тапсырылды.
- Автожол саласын цифрлық трансформациялау ісі. Көлік және Жасанды интеллект министрліктеріне "ҚазАвтоЖол" компаниясы мен Сапа орталығына осы жылдың соңына дейін республикалық, жергілікті және қалалық желілер бойынша деректерді интеграциялап, жолдардың жағдайын, жұмыстардың барысы мен бюджет қаражатының тиімділігін бақылаудың бірыңғай цифрлық платформасының жұмысын қамтамасыз етуді тапсырылды. Бұл объективті жағдайды нақты уақыт режимде бақылауға және ақауларды уақтылы жоюға мүмкіндік береді.
- Қозғалыс қауіпсіздігі. Көлік министрлігіне Ішкі істер, Төтенше жағдайлар министрліктерімен және әкімдіктермен бірге мамыр айының біріне дейін жол қозғалысы қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша бірлескен іс-қимыл жоспарларын жаңартуды тапсырылды.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.
Қазақстанда 7 халықаралық автомобиль дәлізі құрылды - Көлік министрлігі
Премьер-министр Олжас Бектенов автожол саласын дамыту мәселелері бойынша Үкімет отырысын өткізді. Онда Мемлекет басшысының Үкіметтің кеңейтілген отырысында берген тапсырмаларын орындауға, оның ішінде жаңа автожол жобаларын іске асыру, өңіраралық желіні дамытуға назар аударылды, деп хабарлайды Үкіметтің баспасөз қызметінен.
Жиында көлік министрі Нұрлан Сауранбаев саланың ағымдағы жағдайы мен даму жоспарлары туралы, "ҚазАвтоЖол" ҰК басқарма төрағасы Дархан Иманашев жол жұмыстарын жүзеге асыру және цифрлық шешімдерді енгізу туралы, Жол активтері сапасы ұлттық орталығының басшысы Болатбек Айтбаев жол-құрылыс жұмыстарының сапасын бақылау туралы баяндады. Сондай-ақ Маңғыстау, Атырау, Шығыс Қазақстан, Жетісу облыстары әкімдерінің баяндамалары тыңдалды.
Қазақстанда 95 мың шақырым автомобиль жолдары бар. Оның ішінде 25 мыңы республикалық жолдар. Бұл жолдар Көлік министрлігіне қарайды. Нормативтік жағдайы 94% құрайды. Ал 70 мың км облыстық және аудандық жолдар жергілікті органдарға қарайды. Оның нормативтік жағдайы 91%. Республикалық маңызы бар жолдарда нормативтік жағдай шамамен бір деңгейде сақталған. Ал жергілікті жолдар бойынша батыс өңірінде жолдардың нормативтік деңгейі төмендеу.
Алдағы үш жылдың ішінде жергілікті органдармен бірге өңірлік жолдардың жұмыстарын 5 есе көтереміз. Жұмыстың нәтижесінде 25 мың шақырым өңір жолдарын нормативтік деңгейін 95 пайызға дейін көтереміз. Бұл жұмыстарды атқару үшін ведомстволық нормативтерге тиісті өзгерістер қабылданды. Қазіргі уақытта стандарттарға өзгерістер енгізу жұмысы аяқталып жатыр. Сонымен қатар, өткен аптада әкімшіліктердің өкілдерімен жиналыс өткізілді. Түсіністік бар, жергілікті органдар жұмыстарына кірісіп жатыр.
Республикалық жолдарға келер болсақ, бұл жолдардың екі рөлі бар. Бірінші, өңірлер арасында байланыс жасау. Екінші, халықаралық транзитті дамыту. Бүгінгі кезде Қазақстанда 7 автокөлік коридоры қалыптасты. Атап өтетін болсақ, өткен жылдары 4 үлкен жобаны аяқтадық: "Қалбатау-Майқапшағай", "Талдықорған-Өскемен", "Атырау-Астрахань" және "Қарағанды-Алматы". Бұл жолдардың жалпы ұзындығы - 2000 км. Көлік қозғалысы өсіп жатыр және кейбір дәліздер үлкен жүктемеде жұмыс істейді. Сондықтан, алдымызда жаңа көп жобалар бар", - деді көлік министрі Нұрлан Сауранбаев.
Өз баяндамасында ол әр жобаға қысқаша тоқталып өтті:
Темір-баба - Ресей шекарасы
Қойылған тапсырмаларға сәйкес Жаңаөзен - Түрікменстан шекарасы учаскесінде жұмыстар жүргізілуде. Бұл жол телемі - Түркіменстан-Ресей дәлізінің бір бөлігі. Сонымен қатар жолды 4 жолаққа дейін кеңейту бойынша техникалық-экономикалық негіздеме әзірлеу басталды.
Бейнеу - Сексеуіл
Бұл жоба Транскаспий халықаралық көлік бағыты (ТХКБ) бойынша жолды шамамен 1000 км-ге және жүк жеткізу уақытын 3 күнге дейін қысқартады. Жобаның техникалық-экономикалық негіздемесі әзірленген. Қазіргі уақытта қаржы тарту рәсімдері жүргізілуде. Құрылыс жұмыстары биыл басталады.
Өңірлік жобалар
Негізгі транзиттік бағыттармен қатар өңірлік және әлеуметтік маңызы бар жобаларды дамыту да ерекше назарда. Атап айтқанда, Қарағанды - Жезқазған және Орталық - Батыс бағыттары. Аталған жобалар бойынша жұмыстар жүзеге асуда. Құрылыс жұмыстарын ағымдағы жылдың мамыр айында басталмақ.
Батыс Еуропа - Батыс Қытай
Қызылорда - Ақтөбе ең маңызды дәліздің ішіне кіреді. Бұл жол телімі Батыс Европа - Батыс Қытай және Ресей мен Орталық Азия бағыттарының қосылатын арнасы болып есептеледі. Қызылорда - Ақтөбе жобасы 3 учаскеге бөлінген. Ақтөбе-Ұлғайсын және Сексеуіл-Қызылорда құрылысы осы жылы, ал Ұлғайсын-Сексеуіл бөлімі келесі жылы басталады. Жоспар бойынша үш учаскінің жұмыстарын бір уақытта бітіру қарастырылған.
Министр, сонымен қатар, бірқатар мәселелерді де атап өтті.
Жол жабыны туралы бөлек айту керек. Қазіргі уақытта асфальт-бетон жабыны 8 тоннаға дейінгі осьтік жүктемеге есептелген. Көп интенсивті қозғалысқа және қатты ыстыққа шыдамайды. Осыған байланысты жазғы мерзімнің күндізгі уақытында жүк көліктерінің қозғалысына шектеу қойылады. Бұл транзиттің дамуына кедергі келтіреді. Ал цемент-бетон жабыны ауыр жүктемеге төзімді. Қызмет ету мерзімі 40 жылға дейін жетеді. Осындай жағдайда транзиттік дәліздерде жол жабынын дұрыс таңдау маңызды.
Жөндеу жұмыстарына келер болсақ, жол құрылысымен қатар, үш жылдық жоспар аясында жөндеу жұмыстары да қарастырылған. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес, 2029 жылға дейін 10 мың шақырым жолға орташа жөндеу жүргізіледі. Қазіргі таңда оның 5 мың шақырымы жөнделіп бітті. Алдағы үш жылда қалған 5 мың шақырым жол жөнделеді. Осылайша қойылған міндет толық орындалады", - деді ол.
Автожол жобаларын іске асыру үшін елімізде негізгі құрылыс материалы бар. Бұл құрылысты толық қамтамасыз етуге және жұмыс сапасын арттыруға мүмкіндік береді. Инертті материалдар шектеулі өңірлерде ірі өндіріс орындарының техногендік минералдық қалдықтары (ТМҚ) пайдаланылады.
Битумға келер болсақ, жолдың сапасы осы материалға тікелей байланысты. Біріншіден отандық өндірушілер битуммен толық қамтамасыз етген. Екіншіден, жол сапасын көтеру үшін құрылысшылар мұнай өңдеу зауыттарымен бірігіп жаңа стандартқа көшуді ұсынды. Бұл шешім Үкімет тарапынан қолдау тапты. Енді жаңа жобаларда модификацияланған битум қолданылады. Зауыттар ұлттық стандарттарға сәйкес бұл өнімді кезең-кезеңімен өндіруге көшеді. Айта кетер жайт, Ресей Федерациясы бұл жұмысты 2016 жылдан бастаған болатын.
Автожолдарды дамыту үшін бірқатар инфрақұрылымдық нысандарды салу керек. Оған мультимодальды логистикалық хабтар мен заманауи өткізу пункттері, жаңа форматтағы жол бойы сервистері, цифрлық шешімдер кіреді. Бұл бағыттар бойынша жұмыстар жүріп жатыр. Мысалы, халықаралық өткізу пункттерінің құрылысын 2027 жылы толық бітіреді.
Алдағы үш жылдық жоспарда жасалынатын үлкен жобалар бар. Осы кезеңде жалпы ұзындығы 3,25 мың шақырым болатын басым жобалар соғылады. Оған 4,6 трлн теңге қаржы көзделген. Бұл жобалар транзиттік әлеуетті арттырып, елге нақты экономикалық пайда әкеледі. Тартылатын қаражат тікелей және тұрақты макроэкономикалық әсер береді. Оның ішінде мультипликативтік әсер де бар. Материалдар мен қызметтердің 90%-ға жуығы отандық өндірушілерден сатып алынады. Бұл өнеркәсіптің дамуына оң ықпал етеді. Жалпы алғанда, автожол саласына салынған инвестиция экономиканы дамытады. Атқарылып жатқан шаралар еліміздегі көлік инфрақұрылымын дамытып, транзиттік мүмкіндікті арттырады", - деді министр.
Ақпаратты пайдаланған жағдайда Kazakhstan Today ақпараттық агенттігіне гиперсілтеме жасау міндетті. Kazakhstan Today Ақпараттық агенттігінің материалдарына авторлық құқық.